Η συγγραφέας Ρήνα Κατσελλή είναι η πρώτη Ελληνοκύπρια που εξελέγη στην Κυπριακή Βουλή. Γεννήθηκε στην Κερύνεια το 1938. Αποφοίτησε από το Ελληνικό Γυμνάσιο της πόλης. Από μαθήτρια εντάχθηκε στις τάξεις του αγώνα 1955-59 εναντίον της αγγλικής κατοχής και φυλακίστηκε. Το 1959 παντρεύτηκε με τον μετέπειτα υπουργό Προεδρίας και Παιδείας Στέλιο Κατσελλή, με τον οποίο απέκτησε τέσσερις κόρες και ένα γιο. Η οικογένεια Κατσελλή είχε υπό την ιδιοκτησία της, πριν την εισβολή, το ξενοδοχείο Doom στην Κερύνεια. Στην πόλη της έζησε μέχρι την κατάληψή της από τους Τούρκους εισβολείς, τον Ιούλιο του 1974. Πέθανε στις 28 Μαΐου 2021, σε ηλικία 83 ετών.
Η Ρήνα Κατσελλή ανέπτυξε πολύπλευρη και πολυεπίπεδη δράση στον πολιτικό χώρο, αφήνοντας θετικό αποτύπωμα και συμβάλλοντας ώστε αρκετές γυναίκες να αναμιχθούν πιο ενεργά με αυτόν. Υπήρξε εξέχουσα μορφή των πολιτιστικών δρώμενων και δραστήριο μέλος της πνευματικής ζωής του τόπου μας. Ανέπτυξε πλούσιο συγγραφικό έργο, σε όλα τα είδη του λογοτεχνικού λόγου, το θέατρο, το μυθιστόρημα και την ποίηση, μέρος του οποίου μεταφράστηκε στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και ρωσικά. Ο αναγνώστης, μέσα από τα γραφόμενά της, νιώθει τη θέρμη της ψυχής της να ξεχειλίζει, τους προβληματισμούς της για την πληγωμένη της πατρίδα και την προσήλωσή της στον αγώνα για επιστροφή στα κατεχόμενα εδάφη μας. Μα κυρίως, αισθάνεται βαθιά την ατέρμονη αγάπη για την πόλη της, την πολυαγαπημένη της Κερύνεια.
Επανασύνδεση Κερυνειωτών
Μετά την τουρκική εισβολή, η οικογένειά της κατέφυγε στη Λεμεσό, όπου το εκτοπισμένο Δημαρχείο της Κερύνειας βρήκε φιλόξενη στέγη στο Δημοτικό Μέγαρο Λεμεσού. Στη Λεμεσό είχαν καταφύγει πολλοί Κερυνειώτες πρόσφυγες. Το αίσθημα ευθύνης του Στέλιου Κατσελλή για στήριξη των προσφύγων Κερυνειωτών και οι κοινωνικές ευαισθησίες της Ρήνας για στήριξη των γυναικών, συνέτειναν να ιδρυθεί τότε στη Λεμεσό από το Δημαρχείο Κερύνειας ο Οργανισμός Βιοτεχνίας Εκτοπισμένων Γυναικών, που βοήθησε πολλές οικογένειες.
Όταν το 1978 εγκαταστάθηκαν στη Λευκωσία, έγνοια της ήταν η επανασύνδεση των Κερυνειωτών στον εκτοπισμό και η ανασυγκρότηση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας. Ως γραμματέας του ομίλου για σαράντα χρόνια και στη συνέχεια ως υπεύθυνη των εκδόσεών του και από το 2015 ως επίτιμη πρόεδρός του, η Ρήνα Κατσελλή ήταν συνέχεια η ψυχή του ομίλου. Αναλάμβανε πάντοτε το βάρος για τη διοργάνωση όλων των εκδηλώσεων, καθώς και τη συγγραφή δεκάδων βιβλίων για την Κερύνεια, που εκδίδονταν από τον λαογραφικό όμιλο.
Βουλεύτρια του ΔΗΚΟ
Οι κοινωνικές ευαισθησίες της για στήριξη των δικαιωμάτων των γυναικών καθόρισαν τη δράση της και όταν αποφάσισε να αναμειχθεί στην πολιτική. Οργάνωσε τις πρώτες ομάδες γυναικών που αποτέλεσαν τη γυναικεία οργάνωση του Δημοκρατικού Κόμματος, τη ΓΟΔΥΚ, και ως βουλεύτρια του ΔΗΚΟ από το 1981 ως το 1996, εκπροσωπώντας την επαρχία Κερύνειας, η πρώτη Ελληνοκύπρια στη Βουλή στήριξε τους αγώνες των γυναικών για ισότητα, όπως αγωνίστηκε και για τα δικαιώματα των προσφύγων.
Βραβευμένη συγγραφέας
Η Ρήνα Κατσελλή τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για τα έργα της "Τα Βουνά της Τραμουντάνας" (1975), "Στην Εφτάλοφη", "Γαλάζια Φάλαινα" (1979) και "Σάββας Χρίστης ο Αλλιώτικος: Η Ζωή και το Έργο του", και το 2010, με το Αριστείο Γραμμάτων, Τεχνών και Επιστημών. Τιμήθηκε, επίσης, με α' βραβείο του Πιεριδείου διαγωνισμού, για τη νουβέλα της "Το κρησφύγετο του Φούντζιου" (1962).
Διάφορα θεατρικά έργα της μεταδόθηκαν από το ραδιόφωνο, παρουσιάστηκαν από την τηλεόραση κι ανεβάστηκαν στη σκηνή. Μεταξύ αυτών σημειώνουμε την "Ενδοσκόπηση" (βραβείο Εταιρείας Θεατρικών Συγγραφέων Κύπρου, 1979), το "Οὕς τό ρομπότ συνέζευξε" (βραβείο διαγωνισμού Τηλεοράσεως ΡΙΚ, 1969), το "Ἀνάξιος" (βραβείο Πνευματικής Πολιτιστικής Ανάπτυξης, 1963), τη "Σιδεροκουτάλα" (βραβείο διαγωνισμού ΡΙΚ, 1960), την "Τρελή Γιαγιά" (ΘΟΚ, 1986/87), το "Γιατί έφυεν η Βαλού" (1986).
Η Ρήνα Κατσελλή ασχολήθηκε και με τη ζωγραφική, ιδιαίτερα με την αγιογραφία. Διδάχτηκε την τεχνική της αυγοτέμπερας από τις αγιογράφους μοναχές του μοναστηριού του Αγίου Μηνά (1974-75). Πίνακές της έχει εκθέσει σε ατομικές εκθέσεις στη Λεμεσό το 1975 και στη Λευκωσία το 1978.
"Πρόσφυγας στον τόπο μου"
Η Κερύνεια ήταν μια αστείρευτη πηγή έμπνευσης για τη συγγραφέα. Η πόλη ζει μέσα από πολλά βιβλία της Ρήνας Κατσελλή, στην προσπάθειά της να διασώσει και να αναβιώσει το παρελθόν, για να αποκαταστήσει την ιστορική φυσιογνωμία της γενέθλιας πόλης της, που τόσο έχουν αλλοιώσει σήμερα οι Τούρκοι εισβολείς.
Στο βιβλίο της "Πρόσφυγας στον τόπο μου", που είναι η συγκλονιστική της μαρτυρία για το δράμα της τουρκικής εισβολής και της προσφυγιάς, όπως το έζησε η ίδια το 1974, γράφει: "Ο τόπος μου είναι η Κερύνια, μα Κερύνια δεν είναι μόνο ο γεωγραφικός χώρος που κατακρατούν τώρα οι εισβολείς. Ένα κομμάτι της πόλης μου είμαι κι εγώ, είναι η μητέρα, είναι και οι 40 αιώνες ελληνικής παράδοσης που όλοι οι Κερυνιώτες κουβαλούν μέσα τους".
