«Άγιος Δομέτιος: Ένας δήμος που φθίνει» της Σοφίας Λαζαρή

 

Της Σοφίας Λαζαρή

Ο «Π» αυτή την εβδομάδα επισκέφθηκε έναν δήμο της Λευκωσίας που εδώ και χρόνια δοκιμάζεται ποικιλοτρόπως. Περιθωριοποιημένος και παραμελημένος, ο Δήμος Αγίου Δομετίου αντιμετωπίζει σημαντικά και διαχρονικά προβλήματα, ενώ το κράτος του έχει γυρίσει την πλάτη. Ο δήμαρχος Κώστας Πέτρου μίλησε για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, όπως και για άλλα σημαντικά ζητήματα που αφορούν τον δήμο και τους δημότες του.

Ιστορία χωρίς εξέλιξη

Ο Δήμος Αγίου Δομετίου ιδρύθηκε το 1986 με πρώτο δήμαρχο τον Ανδρέα Κλεάνθους και καταλαμβάνει διοικητική έκταση 12 περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων. Ωστόσο, από το 1974 και μετά, το 80% του δήμου βρίσκεται υπό κατοχή, ενώ μια απόσταση 4,5 χιλιομέτρων είναι εντός της νεκρής ζώνης. Όπως δήλωσε με πικρία και ο δήμαρχος, ο Άγιος Δομέτιος πριν από το 1974 ήταν μια περιοχή με μεγάλη ανάπτυξη και πληθυσμό σχεδόν 14 χιλιάδων κατοίκων, καθώς ήταν ένας από τους μεγαλύτερους δήμους της τότε Λευκωσίας. «Δυστυχώς, ο δήμος πλέον φθίνει μέρα με τη μέρα. Ο πληθυσμός μας δεν έχει αυξηθεί καθόλου. Αντιθέτως, πλέον αριθμούμε 12.500 χιλιάδες», όπως δήλωσε ο κ. Πέτρου, προσθέτοντας πως «τα νεαρά ζευγάρια δεν προτιμούν τον Άγιο Δομέτιο». Μάλιστα, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «τον τελευταίο χρόνο που καθαρίσαμε τα ακατοίκητα, φτάσαμε τα 100. Όταν πεθαίνουν οι γηραιότεροι, οι πιο νέοι δεν τα κατοικούν, με αποτέλεσμα τα πλείστα να εγκαταλείπονται». Σήμερα, ένα σημαντικό ποσοστό των κατοίκων του δήμου αποτελείται από αλλοδαπούς, οι οποίοι πλέον έχουν ενταχθεί στην κοινότητα. «Τους θεωρούμε δημότες μας. Εάν δεν ήταν ούτε αυτοί, τα σχολεία της περιοχής πολύ πιθανόν να έκλειναν».

Ελλειμματικοί προϋπολογισμοί

Το κεφάλαιο «Ιππόδρομος» για τον Άγιο Δομέτιο κατατάσσεται πλέον στη λίστα με τα προβλήματα του δήμου. Παλαιότερα, η λειτουργία του αποτελούσε μια μεγάλη πηγή εσόδων για τον δήμο, αφού εξασφάλιζε από τις φορολογίες γύρω στο 1 εκατομμύριο. Παρ’ όλα αυτά, πλέον το ποσό αυτό μειώθηκε στις 250.000 χιλιάδες, με αποτέλεσμα ο δήμος να χάσει ένα πολύ σημαντικό εισόδημα για τα ταμεία του. Πέραν τούτου ωστόσο, το πιο σοβαρό μειονέκτημα της ύπαρξης του ιπποδρόμου είναι το ότι αποτελεί εδώ και χρόνια έναν αποτρεπτικό παράγοντα για αυτούς που θα ήθελαν να ζήσουν στην περιοχή. «Είναι δύσκολο να ζήσει κάποιος σε μια περιοχή όπου υπάρχει ιππόδρομος λόγω των διάφορων κακών συνηθειών που προκύπτουν από αυτό», σημείωσε.

Ο δήμαρχος Αγίου Δομετίου δεν έκρυψε το γεγονός ότι ο δήμος αντιμετωπίζει σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα, με αποτέλεσμα να καλύπτει μετά δυσκολίας κάθε μήνα το μισθολόγιο των υπαλλήλων του, αλλά και πολύ βασικά λειτουργικά έξοδα. «Δυστυχώς, λόγω του ότι η κρατική χορηγία μειώθηκε γύρω στο 50% και το δεύτερο μεγαλύτερο εισόδημα του δήμου, που ήταν η φορολογία του ιπποδρόμου, μειώθηκε κατά 70%, έχουμε τεράστια οικονομικά προβλήματα». Τόνισε μάλιστα πως, «από το 2012, ο δήμος λειτουργεί με ελλειμματικούς προϋπολογισμούς, οι οποίοι εγκρίνονται από το Υπουργείο Οικονομικών και Εσωτερικών κατ’ εξαίρεση. «Όποτε, καταλαβαίνετε ότι είναι πολύ δύσκολο για έναν δήμο να λειτουργεί με ελλειμματικούς προϋπολογισμούς, διότι κάποια ποσά πρέπει να μένουν απλήρωτα, να μεταφέρονται στον επόμενο χρόνο και, δυστυχώς, μαζεύτηκε ένα τεράστιο ποσό, το οποίο οφείλουμε στην κυβέρνηση - γύρω στις 800.090 χιλιάδες». Ο προϋπολογισμός του δήμου για την τριετία 2021- 2023 αναμένεται να είναι ελλειμματικός κατά €414.206, €552.428 και €422.328, αντίστοιχα, με τον δήμαρχο να δηλώνει πως «δεν διορθώνεται το πρόβλημα». Επιπρόσθετα, η ταμειακή ροή αναμένεται να είναι επίσης αρνητική κατά την τριετία κατά €869.192, €810.671 και €566.474. «Με τέτοια ελλείμματα, πώς μπορώ να επιβιώσω; Όλα αυτά είναι το Υπουργείο Εσωτερικών που τα βεβαιώνει, αλλά από εκεί και πέρα τι γίνεται;» Η αλυσίδα προβλημάτων που προκύπτουν από την οικονομική κατάσταση του δήμου άγγιξε και το προσωπικό του, το οποίο είναι εξαιρετικά μειωμένο. Όπως δήλωσε ο δήμαρχος, «από το 2012 σχεδόν δεν έχουμε προσλάβει ούτε έναν υπάλληλο. Είχαμε 90 άτομα σε προσωπικό, ενώ πλέον λειτουργούμε με τους μισούς. Επομένως, όλες μας οι υπηρεσίες υπολειτουργούν».

Το οδόφραγμα που βρίσκεται στη περιοχή δημιουργεί επίσης πονοκέφαλο στο διοικητικό συμβούλιο, καθώς δημιουργούνται τεράστιες ουρές που προκαλούν κυκλοφοριακό κομφούζιο. «Οι δημότες μας δεν μπορούν να πάνε ούτε στα σπίτια τους μερικές φορές. Η Αστυνομία δεν αναλαμβάνει ευθύνη, αλλά ούτε και η Τροχαία».

Από το υστέρημα του δήμου 

Παρ' όλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο δήμος, γίνονται προσπάθειες από πλευράς του δημάρχου, αλλά και του δημοτικού συμβουλίου, για την υλοποίηση έργων που θα εμπλουτίσουν την περιοχή και θα προσφέρουν το κάτι παραπάνω στους δημότες του. Ο Άγιος Δομέτιος, σαν ένας ακριτικός δήμος της Λευκωσίας, επιχορηγήθηκε από το κράτος με ένα ποσό 2 εκατομμυρίων για την υλοποίηση τριών έργων. Το ένα από αυτά αφορά την ανοικοδόμηση των κατοικιών Δημάδη, το οποίο έχει ήδη τελειώσει και έχει κοστίσει 600 χιλιάδες ευρώ, εκ των οποίων οι 120 χιλιάδες προέρχονται από τα «υστερήματα του δήμου και τις εξοικονομήσεις που έχουν γίνει», όπως δήλωσε ο κ. Πέτρου. Τα εγκαίνια του έργου θα γίνουν στις 30 Σεπτεμβρίου.   Τα άλλα δύο έργα, ύψους ενάμισι εκατομμυρίου, αφορούν την οικοδόμηση ενός αμφιθεάτρου, ενώ πέριξ αυτού θα δημιουργηθεί ένας περιφερειακός δρόμος που θα εξυπηρετεί και το Ινστιτούτο Νευρολογίας που βρίσκεται πλησίον. «Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο στάδιο της κατάθεσης της πολεοδομικής άδειας και ελπίζουμε ότι σύντομα θα αρχίσουν και τα έργα». Ο δήμος έχει επίσης δημιουργήσει ένα προσωρινό πράσινο σημείο, το οποίο εξυπηρετεί του δημότες επί καθημερινής βάσεως. «Βοήθησε πολύ ώστε πολλά οικόπεδα, τα οποία είχαν μετατραπεί σε μικρούς σκουπιδότοπους, να καθαρίσουν», υπογράμμισε ο δήμαρχος. Επιπλέον, έγινε αλλαγή του οδικού φωτισμού με λαμπτήρες led, όπως επίσης και κάποιες ασφαλτοστρώσεις, οι οποίες έγιναν με δανεισμό 600 χιλιάδων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα.

Αναγκαία η μεταρρύθμιση 

Ο δήμαρχος Κώστας Πέτρου δηλώνει πως η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης «επιβάλλεται να γίνει». Όπως ανέφερε, «ο δήμος, όπως έχω ήδη περιγράψει, αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Σύμφωνα πάντα με τις διαβεβαιώσεις του κράτους, τα προβλήματα αυτά θα επιλυθούν μέσω της μεταρρύθμισης αυτής». Πρόσθεσε, επίσης, ότι «με βάση τις ανακοινώσεις του κράτους, θα αλλάξουν πάρα πολλά. Οι δήμοι θα έχουν μια αυτοτέλεια πλέον και θα μπορούν να κάνουν έργα και προγραμματισμούς από μόνοι τους, και τα έσοδά τους θα αυξηθούν. Ελπίζουμε λοιπόν ότι τα αποτελέσματα θα είναι θετικά και προς όφελος των δημοτών».