Χωρίς βαλλιστικό έλεγχο τα όπλα που χρησιμοποιούν αστυνομικοί

 

Αρκετές εκατοντάδες πυροβόλα όπλα (πιστόλια και αυτόματα τυφέκια) είναι καθημερινά στη διάθεση αστυνομικών, χωρίς να έχουν τύχει βαλλιστικού ελέγχου.

Πρόκειται, στην ουσία, για φονικά όργανα χωρίς ταυτότητα. Ως γνωστόν, κατά την εκπυρσοκρότηση ενός όπλου, ο επικρουστήρας αφήνει μοναδικό σημάδι στον κάλυκα του φυσιγγίου που απορρίπτεται αυτόματα κατά τον πυροβολισμό.

Αν όλα τα όπλα που χρησιμοποιεί η Αστυνομία περνούσαν από τον ανάλογο έλεγχο, το μοναδικό αυτό «αποτύπωμα» θα αρχειοθετείτο και κατ΄ επέκταση θα ταυτοποιείτο ένας κάλυκας. Θα προέκυπταν, δηλαδή, αμέσως στοιχεία για το άτομο που πυροβόλησε.

Όλα τα όπλα που παραχωρούνται νόμιμα σε έναν πολίτη, κατόπιν της προβλεπόμενης από τον νόμο διαδικασίας κι εξασφάλισης ειδικής άδειας οπλοφορίας, υποβάλλονται σε βαλλιστικό έλεγχο, και κατά συνέπεια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς φειδώ.

Αντίθετα, δεν ισχύει το ίδιο για τα μέλη της Αστυνομίας που χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο πιστόλια. «Τι γίνεται όταν ένας αστυνομικός πυροβολεί με το υπηρεσιακό πιστόλι κατά την εκτέλεση καθήκοντος, αλλά δεν δηλώνει το περιστατικό γιατί δεν ακολούθησε τις νενομισμένες διαδικασίες; Αν συλλέξει τους κάλυκες κιόλας, αποκλείεται να μείνουν και ίχνη για τους πυροβολισμούς. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα αντικατάστασης των φυσιγγίων που χρησιμοποιήθηκαν», μας ανέφερε άτομο με καλή γνώση του όλου ζητήματος.

Βαλλιστικό αρχείο

Βάσει των όσων ισχύουν, μετά από ένα δεδηλωμένο ένοπλο επεισόδιο η Υπηρεσία Εγκληματολογικών Ερευνών αναλαμβάνει τη συλλογή τεκμηρίων, ενώ ακολουθεί επιστημονική εξέταση. Για σκοπούς ερευνών, δεσμεύονται και τα πιστόλια των αστυνομικών για να ελεγχθούν. Κι ένας από τους λόγους που δεσμεύονται για έλεγχο, είναι ότι δεν περιλαμβάνονται στο «Βαλλιστικό Αρχείο».

Νέα αστυνομική διάταξη

Επί ημερών της νυν ηγεσίας της Αστυνομίας επιχειρήθηκε να τεθούν κάποιες ασφαλιστικές δικλίδες σε ό,τι αφορά τη χρησιμοποίηση οπλισμού από μέλη του σώματος.

Με αστυνομική διάταξη, που κοινοποιήθηκε σε όλα τα μέλη της δύναμης περί τα τέλη του περασμένου έτους (2021), και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο, άλλαξαν άρδην τα δεδομένα που αφορούν τη χρέωση όπλων.

Πλέον, μετά την οδηγία που δόθηκε από το Αρχηγείο, η συντριπτική πλειοψηφία των αστυνομικών χρεώνονται με οπλισμό μόνο πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους. Κι αυτό μόνο αν είναι απαραίτητο και ανάλογα με το είδος του καθήκοντος.

Με απλά λόγια, ανακλήθηκε πλέον η άδεια αρκετών μελών της δύναμης να «κουβαλούν» πιστόλι εκτός υπηρεσίας.

Οι εξαιρέσεις

Από αυτούς τους νέους περιορισμούς, οι οποίοι τέθηκαν σε άμεση ισχύ από τον Οκτώβριο, εξαιρέθηκαν συγκεκριμένες κατηγορίες αστυνομικών. Πρόκειται για μέλη του σώματος που υπηρετούν σε πόστα τα οποία η ηγεσία έκρινε ως νευραλγικά. Σε αυτά τα στελέχη επιτρέπεται υπό όρους η οπλοφορία εκτός καθήκοντος.

Από τις απαγορεύσεις, λοιπόν, και λόγω της φύσεως των καθηκόντων τους, εξαιρούνται μέλη:

(1) των Τμημάτων Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων

(2) του Ουλαμού Πρόληψης Εγκλημάτων

(3) της Μηχανοκίνητης Μονάδας Άμεσης Δράσης

(4) του επιχειρησιακού τμήματος της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης

(5) της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών

(6) των μελών που έχουν ως αποστολή να ανταποκρίνονται άμεσα σε περιστατικά (λεγόμενοι active shooters)

(7) της Τροχαίας Αρχηγείου

(8) που έχουν ως αποστολή την ασφάλεια προσωπικοτήτων

(9) των μελών φρουράς ανώτατων αξιωματικών της Αστυνομίας

Σε όλους τους προαναφερθέντες, δηλαδή τους αστυνομικούς που εμπίπτουν στις πιο πάνω κατηγορίες, επιτρέπεται η οπλοφορία εκτός καθήκοντος, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλίσουν ειδική άδεια διαρκείας.

Μάλιστα στην εν λόγω αστυνομική διάταξη αναφέρεται ρητώς ότι «δεν θα εκδίδεται άλλος τύπος οπλισμού, πέραν από πιστόλια και περίστροφα, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου υπάρχουν σοβαροί λόγοι και εφόσον το είδος του καθήκοντος που εκτελεί το μέλος απαιτεί άλλο τύπο όπλου».

Ακραίο σενάριο, αλλά…

Φυσικά, παρά τα νέα αυτά μέτρα, τα οποία αποσκοπούν στη μη αλόγιστη/αυθαίρετη οπλοφορία και οπλοχρησία, παραμένουν τα κενά. Ο λόγος είναι ότι τα πιστόλια αλλάζουν κατόχους και δεν είναι χρεωμένα σε ένα πρόσωπο.

Ζητήσαμε την άποψη εμπειρογνώμονα, ο οποίος σχολίασε: «Αν ένας απλός αστυνομικός χρεωθεί συγκεκριμένο πιστόλι το πρωί και το χρησιμοποιήσει παρανόμως χωρίς να το δηλώσει, δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί με το όπλο. Αν γίνει αντιληπτό μετά από μέρες ότι χρησιμοποιήθηκε παρανόμως, με ποιον αστυνομικό θα ταυτιστεί το πιστόλι; Με τον νέο τρόπο χρέωσης οπλισμού, ένα πιστόλι θα αλλάξει πολλά χέρια αστυνομικών. Πώς ταυτίζεται με μια παράνομη ενέργεια για την οποία δεν θα γνωρίζουμε πότε ακριβώς έγινε;»

Ο αντίλογος

Βέβαια, υπάρχει και αντίλογος για το νέο αυτό μέτρο. Αναφέρεται ότι αυτό που επιτυγχάνει η ηγεσία είναι να περιορίσει αισθητά το ενδεχόμενο κακής χρήσης όπλου από έναν αστυνομικό.

Πρόσωπο με κατάρτιση είπε στον «Π» τα ακόλουθα: «Σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο προϊστάμενος ενός αστυνομικού εφόσον διαπιστώσει ότι είναι ευάλωτος ψυχολογικά, έχει την εξουσία να του αφαιρέσει το όπλο μέχρι να αξιολογηθεί. Στην Κύπρο δεν υπάρχουν ανάλογοι μηχανισμοί. Κι έχουμε δει και στο πρόσφατο παρελθόν περιστατικά αυτοχειρίας μελών της δύναμης. Δεν χρειάζεται να επεκταθούμε. Είναι ένα μέτρο με λογική βάση που αποσκοπεί σε συγκεκριμένη παράμετρο».

Το ερώτημα

Επιχειρώντας να απαντήσουμε το ερώτημα γιατί δεν τυγχάνει βαλλιστικού ελέγχου ο μεγάλος αριθμός όπλων, λάβαμε την πληροφόρηση πως όταν επιδιώχθηκε αυτό πριν από μερικά χρόνια, διαπιστώθηκε ότι ελλείψει των κατάλληλων μέσων, θα χρειαζόταν ιδιαίτερα μακρά περίοδος για να επιτευχθεί αυτό.

Εδώ να σημειώσουμε ότι ο «Π» επιχείρησε να αντλήσει στοιχεία από επίσημες οδούς για το όλο θέμα, ωστόσο, άτομα σε υπεύθυνα πόστα με τα οποία μιλήσαμε επικαλέστηκαν επανειλημμένα ευαίσθητες πληροφορίες.

Το «οπλοστάσιο» της κυπριακής Αστυνομίας

Ο αριθμός του διαθέσιμου οπλισμού είναι αρκετά μεγάλος. Αρκεί να σημειώσουμε ότι στο παρόν στάδιο υπηρετούν στην Αστυνομία Κύπρου 5.529 άτομα.
Τα δε όπλα που χρησιμοποιούνται, είναι αξιόπιστα πιστόλια κι ελαφρά αυτόματα τυφέκια. Ως επί το πλείστον πρόκειται για USP και MP5, αντίστοιχα.

Παρουσιάζουμε το οπλοστάσιο της δύναμης:

• Πιστόλι Heckler & Koch USP (ευρεία χρήση)

• Πιστόλι Glock (περιορισμένη χρήση)

• Πιστόλι SIG Sauer P226 (περιορισμένη χρήση)

• Πιστόλι Browning Hi-Power (περιορισμένη χρήση)

• Ελαφρύ αυτόματο τύπου Heckler & Koch MP5 (ευρεία χρήση)

• Αυτόματο τυφέκιο ΑΚ-47 (περιορισμένη χρήση)

• Πιστόλι CZ Model 75 (καταργήθηκε αλλά παραχωρήθηκε τα τελευταία χρόνια σε πολίτες που εξασφάλισαν ειδική άδεια οπλοφορίας)

• Περίστροφο Smith & Wesson Model 60 (καταργήθηκε)

• Αυτόματο τυφέκι vz. 58 (καταργήθηκε)

 

ΣΥΖΗΤΗΣΑΝ ΕΚ ΝΕΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΔΕΙΕΣ ΟΠΛΟΦΟΡΙΑΣ

Τα στελέχη του Υπουργικού Συμβουλίου τα είπαν και στις 3/11 για το θέμα που τέθηκε με σειρά δημοσιευμάτων

Φαίνεται να παραμένει σε εκκρεμότητα η υπόθεση που έφερε στο φως της δημοσιότητας ο «Π» με σειρά δημοσιευμάτων του κατά το περασμένο καλοκαίρι (Ιούλιος-Αύγουστος) και αφορά τις ειδικές άδειες οπλοφορίας που παραχωρήθηκαν σε διάφορες κατηγορίες προσώπων.

Η τελευταία χειροπιαστή εξέλιξη έχει να κάνει με το γεγονός ότι το θέμα τέθηκε εκ νέου προς συζήτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο της 9^ης Νοεμβρίου.

Λόγω της φύσης του ζητήματος δεν διαρρέουν συγκεκριμένες πληροφορίες για τα όσα διαμείφθηκαν μεταξύ των κυβερνητικών στελεχών.

Θεωρείται δεδομένο, ωστόσο, ότι συμπεριλήφθηκε στην ατζέντα για να γίνει νεότερη ενημέρωση από πλευράς υπουργού Δικαιοσύνης, Στέφης Δράκου, σε σχέση με τις ενέργειές της στη βάση των όσων είχαν συμφωνηθεί τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Εδώ να θυμίσουμε ότι τον πρώτο μήνα του φθινοπώρου είχε τεθεί για πρώτη φορά ζήτημα επανεξέτασης των αδειών οπλοφορίας, αλλά και αλλαγής του σχετικού νόμου. Είχε αποφασιστεί, συγκεκριμένα, να γίνει νομοθετική ρύθμιση ώστε να μην χρειάζεται η έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου για παραχώρηση αδειών οπλοφορίας.

Επιπλέον, φαίνεται να είχε επισημανθεί η ανάγκη ώστε να γίνεται καλύτερη αξιολόγηση των αιτητών σχετικών αδειών. Εδώ να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με δημοσίευμά μας καταζητούμενος Ρώσος επιχειρηματίας είχε λάβει κυπριακό διαβατήριο, αλλά και τρεις άδειες οπλοφορίας, μία για τον ίδιο και δυο για τους Ελληνοκύπριους φρουρούς ασφαλείας του. Η περίπτωσή του ήταν χαρακτηριστική.

Αυτό που προκύπτει είναι ότι υπάρχει προβληματισμός για τις παραμέτρους της ενδεχόμενης νέας νομοθετικής ρύθμισης για τις άδειες οπλοφορίας. Δεν φαίνεται να είναι τόσο απλό το όλο ζήτημα.

Αν και αρκετοί δικαιολογούν τη… μυστικοπάθεια σε σχέση με την όλη υπόθεση, επικαλούμενοι ευαίσθητες πληροφορίες και θέματα ασφαλείας, εντούτοις τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά και πολύ πιο απλά.

Το θέμα που τέθηκε με γεγονότα και ντοκουμέντα, υποδείκνυε πως με παρεμβάσεις τρίτων προσώπων σε ορισμένες περιπτώσεις κάποιοι λάμβαναν άδεια να κυκλοφορούν με όπλο στην Κυπριακή Δημοκρατία, κατά παράβαση νόμων και κανόνων.

Υπήρξε επιχειρηματίας που χρησιμοποίησε σφαίρες και όταν είχε διαπιστωθεί αυτό μετά τη σύλληψή του για υπό διερεύνηση υπόθεση κακουργήματος, του δόθηκε άφεση αμαρτιών.

Άλλο πρόσωπο, το οποίο είχε ποινικές καταδίκες και ήταν στο στόχαστρο της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών (ΥΚΑΝ), έλαβε πιστόλι μετά από πιέσεις τρίτων.

Είχαμε, ακόμη, υποθέσεις κατά τις οποίες υπηρεσία πληροφοριών τοποθετήθηκε αρνητικά για κάποιους αιτητές, αλλά δεν εισακούστηκε. Εν τέλει βρέθηκε να κυκλοφορεί με όπλο πρόσωπο το οποίο φερόταν να έχει σχέσεις με τον υπόκοσμο και να συμμετείχε σε υπόθεση χρηματισμού.

Η κυβέρνηση, λοιπόν, δεν καλείται να δώσει απόρρητες πληροφορίες για συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά να ενημερώσει για τις διορθωτικές κινήσεις στις οποίες προτίθεται να προβεί.

Όπλα σε φύλακες…

Πέραν από την ασυδοσία που παρατηρείτο με την παραχώρηση αδειών οπλοφορίας, υπάρχει και ένα άλλο παρεμφερές ζήτημα που προκάλεσε ερωτηματικά. Σε αρκετές περιπτώσεις Ελληνοκύπριοι που εκτελούσαν χρέη φρουρών πολιτογραφηθέντων έλαβαν άδειες οπλοφορίας ως ιδιώτες φύλακες.

Κι όμως ως τέτοιοι δεν έπρεπε να έχουν τέτοια άδεια, βάσει της σχετικής νομοθεσίας. Ο περί Ιδιωτικών Γραφείων Παροχής Υπηρεσιών Ασφάλειας Νόµος του 2007 αναφέρει ανάμεσα σ΄ άλλα: «Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε νόµου, απαγορεύεται η έκδοση άδειας για κατοχή, χρήση, απόκτηση ή µεταφορά εκρηκτικών υλών ή πυροµαχικών ή επιθετικού όπλου ή πυροβόλου όπλου σε: (α) ιδιώτη φύλακα ή φύλακα ή σε µέλος του προσωπικού, ή (β) πρόσωπο στο οποίο χορηγήθηκε άδεια ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικού γραφείου παροχής υπηρεσιών ασφάλειας…».

Άλλα πρόσωπα αναφέρουν ότι οι άδειες παραχωρήθηκαν στη βάση των προνοιών του Περί Πυροβόλων και Μη Πυροβόλων Όπλων Νόμου του 2004 (113(I)/2004).

Η διαδικασία

Το αίτημα για εξασφάλιση άδειας οπλοφορίας υποβάλλεται στον εκάστοτε αρχηγό της Αστυνομίας. Ο τελευταίος ειδοποιεί την Επιτροπή Ασφαλείας του Αρχηγείου Αστυνομίας, η οποία και θα κληθεί να εξετάσει. Η Επιτροπή Ασφαλείας αποτελείται από τον εκάστοτε υπαρχηγό Αστυνομίας, τους τέσσερις βοηθούς αρχηγούς Αστυνομίας, καθώς και δύο προϊστάμενους υπηρεσιών πληροφοριών. Πρόκειται για επτά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα ψήφου. Στην επιτροπή συμμετέχουν και έχουν συμβουλευτικό ρόλο ο διοικητής της ΥΚΑΝ και οι αστυνομικοί διευθυντές των επαρχιών όπου διαμένουν οι αιτητές. Αφού πρώτα ο υποψήφιος για να λάβει άδεια οπλοφορίας αξιολογείται και αναφέρονται όλες οι σχετικές πληροφορίες για το ποιόν του, τα μέλη της επιτροπής τοποθετούνται θετικά ή αρνητικά στο αίτημα για παραχώρηση άδειας οπλοφορίας. Η άδεια εγκρίνεται ή απορρίπτεται με απλή πλειοψηφία. Ο αρχηγός Αστυνομίας ενημερώνει για την τελική εισήγηση τον/την εκάστοτε υπουργό Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, που μεταφέρει την απόφαση της Επιτροπής Ασφαλείας στο Υπουργικό Συμβούλιο για τελική έγκριση.

Το προφίλ των κατόχων

Μεγάλος αριθμός αδειών έχει παραχωρηθεί για σκοπούς φρούρησης πολιτογραφηθέντων. Είτε έλαβαν έγκριση να φέρουν πιστόλι οι ίδιοι, είτε οι φρουροί τους. Οι τελευταίοι ασκούν καθήκοντα προσωπικών φυλάκων.
Γενικώς, με βάση στοιχεία για το προφίλ των κατόχων αδειών οπλοφορίας κατά τα τελευταία χρόνια, προκύπτουν τα ακόλουθα:

• Συνολικά κάτοχοι αδειών οπλοφορίας είναι 50 – 60 άτομα. Ο κατάλογος αναθεωρείται από την ειδική επιτροπή της Αστυνομίας.

• Διψήφιος αριθμός αφυπηρετήσαντων αξιωματικών της Αστυνομίας. Αρκετοί λόγω της δράσης τους στη δύναμη, εξέφρασαν ανησυχίες ότι πιθανόν εγκληματικά στοιχεία να επιχειρήσουν να τους βλάψουν.

• Πέντε με επτά είναι οι πολιτικοί που κυκλοφορούν με πιστόλι.

• Ξένοι επιχειρηματίες που πολιτογραφήθηκαν Κύπριοι.

• Σχεδόν διψήφιος αριθμός Ελληνοκύπριων επιχειρηματιών.

• Πρώην και νυν αξιωματούχοι διαφόρων υπηρεσιών της Δημοκρατίας.

• Πολύ μικρός αριθμός δημοσιογράφων.

• Δικηγόροι.

• Αρχαιοφύλακες.

• Ελληνοκύπριοι που εκτελούν καθήκοντα σε πρεσβείες ξένων χωρών στην Κύπρο.