Στο τελευταίο άρθρο υπέδειξα, ότι στην Κύπρο υπάρχουν πολλά άτομα και ομάδες, που μπορούν να χαρακτηριστούν ως «ισχυροί». Και τόνισα, ότι «ισχυροί» δεν είναι μόνο οι 50 - 100 πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες, αλλά και πολλοί άλλοι, που έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν εξωθεσμικά, εκείνους που λαμβάνουν τις αποφάσεις για εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων. Το πιο ισχυρό πρόσωπο στην Κύπρο είναι χωρίς αμφιβολία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρός μας έχει πολύ περισσότερες εξουσίες απ’ ό,τι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο δικός μας Πρόεδρος διορίζει τους δικαστές του Ανωτάτου Συνταγματικού και του Ανωτάτου Δικαστηρίου, υπουργούς, και πολλούς άλλους, χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Στις ΗΠΑ θα πρέπει να τύχουν έγκρισης οι επιλογές του από τη Γερουσία. Πολλά άτομα και πολλές ομάδες ασκούν επιρροή στον Πρόεδρό μας και τον επηρεάζουν καθοριστικά στη λήψη των αποφάσεων του. Είναι νωπό το βίντεο στο οποίο γνωστός μεγαλοεργολάβος ισχυρίζεται, ότι ο Πρόεδρος είναι «σαν τη φιλενάδα του» που της τηλεφωνεί όποτε θέλει... Πόσοι άλλοι έχουν την ίδια δυνατότητα; Σίγουρα δεκάδες αν όχι εκατοντάδες.
Τα κόμματα και πολιτικοί
Οι αποφάσεις των κομμάτων επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο από τους ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες, που είναι οι χρηματοδότες τους. Και όχι μόνο. Οι μεγαλοεκδότες πωλούν στα κόμματα, στους ηγέτες τους και στους βουλευτές τους προβολή, για την οποία πολλοί πολιτικοί είναι πρόθυμοι να προσφέρουν κάθε είδους εξυπηρέτηση. Αντίστοιχα υπάρχουν και ομάδες ατόμων, που μπορούν εξωθεσμικά να επηρεάζουν αποφάσεις προς όφελος τους.
Το χαλλούμι
Μια τέτοια ομάδα για παράδειγμα είναι οι αγελαδοτρόφοι. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων επέβαλαν στον Πρόεδρο και ολόκληρο το πολιτικό σύστημα ένα γελοίο πρότυπο, να περιέχει δηλαδή για το κυπριακό χαλλούμι μεγάλο ποσοστό αγελαδινού γάλακτος! Που το κυπριακό χαλλούμι, από την Εποχή του Χαλκού, ήταν μόνο από γάλα κατσίκας και προβάτου. Πολύ ισχυροί στην Κύπρο είναι και διάφοροι συνδικαλιστές.
Εξωθεσμικές παρεμβάσεις
Όμως κατά κανόνα αυτοί ενεργούν στα πλαίσια των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων, οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν ως εξωθεσμικές παρεμβάσεις. Το σοβαρό πρόβλημα προκύπτει από τις εξωθεσμικές παρεμβάσεις. Οι οποίες, κατά κανόνα, σε αντίθεση με τις συνδικαλιστικές παρεμβάσεις, γίνονται με κάθε μυστικότητα πίσω από κλειστές πόρτες.
Η απαξίωση των θεσμών
Ο διαρκής εθισμός της κοινωνίες στην αναξιοκρατία, που είναι και αυτή προϊόν των εξωθεσμικών παρεμβάσεων, έχει οδηγήσει το κύρος και την αξιοπιστία όλων των θεσμών στην πλήρη απαξίωση, την δε κοινωνία στο να μην εμπιστεύεται πλέον κανένα θεσμό. Ένα πρόσφατο περιστατικό σε χωριό της επαρχίας Λεμεσού δείχνει την έκταση της καθολικής απαξίωσης. Είχα εκλεγεί για πρώτη φορά βουλευτής το 1991. Θυμάμαι, ότι σε όποιο καφενείο έμπαινα τότε ως βουλευτής, όλοι οι παρόντες, όλων των κομματικών αποχρώσεων, σηκώνονταν για να με υποδεχθούν και να κάνουν χειραψία μαζί μου. Τις προάλλες ήμουν σε καφενείο στο οποίο μπήκε κλιμάκιο από υποψήφιους βουλευτές κοινοβουλευτικού κόμματος, στο οποίο συμμετείχε και βουλευτής. Παρόλο που ήσαν υποψήφιοι άλλου κόμματος, σηκώθηκα για να τους υποδεχθώ και να κάνω χειραψία μαζί τους. Προς κατάπληξη μου οι θαμώνες συνέχισαν άλλοι να παίζουν τάβλι και άλλοι πιλόττα. Αν ο ιδιοκτήτης του καφενείου δεν φρόντιζε να φέρει καρέκλες, οι άνθρωποι θα έμειναν όρθιοι! Μέσα σε 30 τόσα χρόνια το σημαντικό αξίωμα του βουλευτή περιήλθε σε πλήρη ανυποληψία. Το ίδιο συμβαίνει και με όλους τους υπόλοιπους θεσμούς. Ακόμα και με τους δικαστές όλων των βαθμίδων. Πρόσφατα, όπως όλοι γνωρίζουν, διέρρευσε στον Τύπο η ένορκος δήλωση του αστυνομικού, δυνάμει του οποίου εξασφαλίσθηκε το ένταλμα έρευνας του γραφείου και του σπιτιού του δικηγόρου Νίκου Κληρίδη. Πολλοί, είμαι βέβαιος χωρίς να διαβάσουν την ένορκη δήλωση, άρχισαν να ελεεινολογούν τον δικαστή. Και τι δεν ακούστηκε σε βάρος του.
Οι δημοκρατικές κατακτήσεις
Έχει δίκιο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, όταν προειδοποιεί, ότι χωρίς σεβασμό προς τους θεσμούς οι μεγάλες δημοκρατικές κατακτήσεις του λαού μας κινδυνεύουν. Όμως πώς θα σεβαστούν οι πολίτες τους θεσμούς, όταν ακούν ολοζώντανη τη φωνή ενός μεγαλοεργολάβου, να μιλά για τον Πρόεδρο και να λέει «είναι σαν τη φιλενάδα μου»; Πώς θα σεβαστούν οι πολίτες τους θεσμούς όταν ακούν τον έναν και τον άλλο να μιλούν για επαφές, που είχαν με τον Πρόεδρο, για θέματα που δεν έπρεπε επ’ ουδενί να απασχολήσουν τον Πρόεδρο. Πώς να μην περιέλθουν οι θεσμοί σε απαξίωση όταν η κοινωνία πιστεύει, βασισμένη στην μακραίωνα διαδρομή των προγόνων, ότι όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά και βλέπει την Αστυνομία να προσπαθεί να αποδείξει, ότι οι καταγγελίες Μακάριου Δρουσιώτη είναι γελοίες. Ο Δρουσιώτης είναι δημοσιογράφος. Και προσωπικά τον συγκαταλέγω μεταξύ των λίγων Κυπρίων, που γνωρίζουν το περιεχόμενο των λέξεων υπόθεση, επιχείρημα, ένδειξη, απόδειξη. Υπόθεση είναι μια πρόταση, που μένει να αποδειχθεί. Επιχείρημα είναι ο λογικός τρόπος που αποδεικνύει εάν μια υπόθεση ευσταθεί ή όχι. Ένδειξη είναι ένα στοιχείο, που ενισχύει χωρίς να αποδεικνύει μια υπόθεση. Απόδειξη είναι ένας λογικός τρόπος σύνδεσης επιχειρημάτων, που δείχνει γιατί μια υπόθεση ευσταθεί. Όποιος γνωρίζει αυτές τις αρχές, καταλαβαίνει ότι άλλο είναι το κύρος μιας υπόθεσης, που έχει αποδειχθεί. Άλλο να έχουμε ενδείξεις, ότι κάτι είναι έτσι όπως μας περιγράφεται και άλλο να έχουμε αποδείξεις, ότι είναι έτσι. Καθένας μπορεί να διατυπώνει υποθέσεις, εκδηλώνοντας τα συναισθήματά του ή εκφράζοντας τη γνώμη του. Οι υποθέσεις όμως ανήκουν σε μια κατηγορία προτάσεων, που δεν έχουν το κύρος των αποδείξεων και των επιχειρημάτων.
Αναζήτηση της αλήθειας
Με αυτά τα λίγα ως οδηγό, ακόμη και ο μη εξοικειωμένος αναγνώστης μπορεί να ξεκινήσει την αναζήτηση της αλήθειας. Μόνο που, για να το πετύχει, πρέπει να σκάψει βαθύτερα από την επιφάνεια των πραγμάτων, ιδίως όπως αυτά προβάλλονται από τους «ειδικούς».
