Εντός της ημέρας αναμένεται να εκδοθεί η απόφαση για τις σπάνιες φυλές ζώων που έχουν επηρεαστεί από τον αφθώδη πυρετό, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Ανδρέας Γρηγορίου. Την ίδια ώρα, τόνισε ότι υπάρχει προγραμματισμός με στόχο να επιτευχθεί το ορόσημο του 2029 για την αύξηση του ποσοστού του αιγοπρόβειου γάλακτος στο χαλλούμι ΠΟΠ.
Από την πλευρά του, ο Μιχάλης Κούλουρος, Εκτελεστικός Γραμματέας του Συνδέσμου Τυροκόμων, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι δεν έχει προκύψει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα με τις εξαγωγές χαλλουμιού το τελευταίο διάστημα, ενώ ο Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ, Πανίκος Χάμπας, τάχθηκε ενάντια στην απόφαση για μείωση του ποσοστού του αιγοπρόβειου γάλακτος στο χαλλούμι ΠΟΠ από 25% σε 15%.
Γρηγορίου: Εργαζόμαστε για να προστατεύσουμε το χαλλούμι ΠΟΠ
Αναφορικά με τις σπάνιες φυλές ζώων (παχύουρα πρόβατα και κόκκινες αγελάδες), ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Ανδρέας Γρηγορίου, είπε ότι προβλέπεται μέσα από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό η δυνατότητα εξαίρεσης από τη διαδικασία που προβλέπεται για τον χειρισμό αυτών των περιπτώσεων, σημειώνοντας ωστόσο ότι η αρμόδια αρχή για να πάρει την απόφαση είναι το Τμήμα Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. «Γνωρίζω ότι έχει συνέλθει η συμβουλευτική επιτροπή, το έχουν συζητήσει και αναμένεται να εκδοθεί η απόφαση από τον Διευθυντή του Τμήματος Κτηνιατρικών Υπηρεσιών εντός της ημέρας», υπογράμμισε.
Σε σχέση με τη χθεσινή συνάντηση της Υπουργού Γεωργίας με τους εμπλεκόμενους φορείς, ο κ. Γρηγορίου έκανε λόγο για μια ιδιαίτερα χρήσιμη και παραγωγική συνάντηση, όπου δόθηκε η ευκαιρία να εξηγηθούν με λεπτομέρεια όλα τα θέματα που έχουν αναδειχθεί σχετικά με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού, τις πρόνοιες του έκτακτου σχεδίου για τους εμβολιασμούς, τους επιδημιολογικούς ελέγχους, τις θανατώσεις των ζώων και τις αποζημιώσεις.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι εμπλεκόμενοι φορείς, μέσα από τις χθεσινές τους δηλώσεις, έχουν αναγνωρίσει την προσπάθεια που καταβάλλεται από μέρους του Υπουργείου τόσο για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού όσο και για την καταβολή δίκαιων αποζημιώσεων το συντομότερο δυνατόν, όπως επίσης και για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης του ζωικού κεφαλαίου, με πρόσθετα κίνητρα που θα δοθούν όταν θα το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Σημείωσε, επίσης, ότι είχαν διατυπωθεί και κάποια αιτήματα που αφορούν τη μετακίνηση ζώων από εκμεταλλεύσεις αναπαραγωγής προς τις εκμεταλλεύσεις του ίδιου ιδιοκτήτη που εμπίπτουν σε ζώνες του ίδιου υγειονομικού καθεστώτος της ίδιας επαρχίας, μετακίνηση χοίρων αναπαραγωγής από εκμεταλλεύσεις που δεν εμπίπτουν σε ζώνες όπου εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα.
Ανέφερε, ακόμη, ότι είχε ζητηθεί να επιτρέπεται η μεταφορά ζώων από 2-3 διαφορετικές εκμεταλλεύσεις με το ίδιο όχημα προς το σφαγείο, να επιτραπεί η βόσκηση και επίσης να επιτραπεί η λειτουργία των ζωεμπορικών σε περιοχές που δεν είναι μέσα σε ζώνες όπου εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα. Όπως εξήγησε στο ΚΥΠΕ, «αυτά τα αιτήματα είχαν διαβιβαστεί στο αρμόδιο τμήμα για να τα αξιολογήσει και να μας πει αν μπορεί να αποφασίσει αμέσως για κάποια από αυτά». «Μέχρι τώρα δεν έχουμε απάντηση», είπε.
Παράλληλα, ο κ. Γρηγορίου τόνισε ότι είναι σε εξέλιξη δειγματοληψία στις επαρχίες που δεν έχουν επηρεαστεί από τον αφθώδη πυρετό (Λεμεσός, Πάφος, ελεύθερη Αμμόχωστος), η οποία αναμένεται να τελειώσει την ερχόμενη Παρασκευή. «Αν διαπιστωθεί ότι είναι ελεύθερες αυτές οι περιοχές, θα παρθούν κάποιες αποφάσεις για την ικανοποίηση αυτών των αιτημάτων», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στο ορόσημο του 2029 για την αύξηση του ποσοστού του αιγοπρόβειου γάλακτος στο χαλλούμι, ώστε αυτό να υπερτερεί του ποσοστού του αγελαδινού γάλακτος, ο ΓΔ του Υπουργείου Γεωργίας είπε ότι η απόφαση που λήφθηκε για μείωση του ποσοστού του αιγοπρόβειου γάλακτος σχετίζεται με το γεγονός ότι ο αφθώδης πυρετός έχει επηρεάσει γύρω στο 11% του ζωικού πληθυσμού των αιγοπροβάτων και υπήρξε αντίστοιχη μείωση του αιγοπρόβειου γάλακτος.
Το ζήτημα τέθηκε στη συμβουλευτική επιτροπή, με τις αγροτικές οργανώσεις και τους αιγοπροβατοτρόφους να εκφράζουν τη διαφωνία τους, είπε ο κ. Γρηγορίου, προσθέτοντας ωστόσο πως κρίθηκε ότι έπρεπε να γίνει αυτή η αλλαγή, όπως και έγινε. «Όμως, σε κάθε περίπτωση, εμείς εργαζόμαστε για να υπερασπιστούμε το χαλλούμι ως προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης. Είναι ένα ευρωπαϊκό μονοπώλιο, μόνο στην Κύπρο μπορεί να παράγεται τυρί με αυτά τα χαρακτηριστικά και να ονομάζεται χαλλούμι», ανέφερε. «Αποκτάμε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που δημιουργεί οφέλη για τους αγελαδοτρόφους και τους αιγοπροβατοτρόφους και κατ’ επέκταση για την ίδια την οικονομία του τόπου μας», υπογράμμισε.
«Εμείς εργαζόμαστε για να προστατεύσουμε το χαλλούμι ΠΟΠ και έχουμε μπροστά μας μερικά χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση. Θα γίνουν όλες οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν λαμβάνοντας υπόψιν ότι ήδη μέσα από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης υπάρχουν μέτρα στήριξης και επιδότησης για τη δημιουργία νέων κτηνοτροφικών μονάδων με αιγοπρόβατα», επεσήμανε.
«Γίνονται πολλές προσπάθειες, όπως επίσης η γενετική βελτίωση των προβάτων για να αυξηθεί η παραγωγικότητά τους και λοιπά. Όλα αυτά είναι μέτρα προς την κατεύθυνση να αυξηθεί τόσο η ποσότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος όσο και η παραγωγικότητα των ζώων, για να μπορέσουμε να καλύψουμε την πρόνοια του κανονισμού», εξήγησε.
Απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ, ο κ. Γρηγορίου είπε ότι «δεν είμαι σε θέση να πω αν είναι εφικτός ο στόχος για το 2029, όμως υπάρχει ένας προγραμματισμός με στόχο να ανταποκριθούμε σε αυτή την υποχρέωση. Θα φανεί στον επόμενο χρόνο, αλλά δυστυχώς ο αφθώδης πυρετός μάς έχει πάρει πίσω με την απώλεια του ζωικού πληθυσμού που μειώνει αυτήν τη δυνατότητα και αυτήν την προοπτική».
Παράλληλα, σύμφωνα με ενημέρωση από το Υπουργείο Γεωργίας, το Συμβούλιο Έργου για την εφαρμογή του Ερευνητικού Προγράμματος ΧΑΛΛΟΥΜΙ ΠΟΠ - ID αποφάσισε την παράταση του Προγράμματος για ακόμη 6 μήνες μέχρι το τέλος του 2026.
Το Πρόγραμμα τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούνιο του 2024, μετά από σχετική συμφωνία του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, του Γενικού Χημείου του Κράτους, του ΤΕΠΑΚ και του Τμήματος Γεωργίας.
Επισημαίνεται ότι ο βασικότερος στόχος του Προγράμματος είναι η απόδειξη της αυθεντικότητας του χαλλουμιού και κυρίως η ανίχνευση τυχόν παράνομης χρήσης γαλακτόσκονης με την ανάπτυξη σχετικής μεθοδολογίας ισοτοπικού χαρακτηρισμού της αυθεντικότητας του χαλλουμιού ΠΟΠ.
«Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα του Προγράμματος κρίνονται ως πολύ ικανοποιητικά και έχει δημιουργηθεί μία βάση δεδομένων στην οποία καταχωρίζονται τα αποτελέσματα των αναλύσεων που έχουν διενεργηθεί σε χαλλούμι διαφόρων ποσοστώσεων όσον αφορά το είδος του γάλακτος (αιγινό, πρόβειο και αγελαδινό) τα οποία παρασκευάστηκαν με ή χωρίς την προσθήκη γαλακτόσκονης», αναφέρεται.
Προστίθεται ότι η παράταση του Προγράμματος κρίθηκε αναγκαία για την ανάλυση μεγαλύτερου αριθμού δειγμάτων και κατ’ επέκταση την εξαγωγή ολοκληρωμένων αποτελεσμάτων.
Κούλουρος: Κανένα πρόβλημα στις εξαγωγές χαλλουμιού
«Η απόφαση για την έκδοση του διατάγματος που καθορίζει την ποσόστωση (του αιγοπρόβειου γάλακτος στο χαλλούμι) στο 15%, κρίθηκε αναγκαία βάσει των μετρήσιμων δεδομένων που αφορούν την παραγωγή του γάλακτος μέσω του λογισμικού καταγραφής του Υπουργείου Γεωργίας λόγω και των θανατώσεων (των ζώων) που είχαμε τον τελευταίο καιρό λόγω του αφθώδους πυρετού», δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Μιχάλης Κούλουρος, Εκτελεστικός Γραμματέας του Συνδέσμου Τυροκόμων, προσθέτοντας ότι κρίθηκε αναγκαίο να γίνει εκ νέου αυτή η καταμέτρηση εκ μέρους του Υπουργείου για να καθορισθεί το ποσοστό εκεί που δείχνουν τα πραγματικά στοιχεία που βγάζει το σύστημα.
«Το προηγούμενο διάταγμα είχε εκδοθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και ήταν πριν από την έξαρση της ασθένειας στη χώρα, οπότε δεν είχε λάβει υπόψιν όλο το γάλα που χάσαμε λόγω των θανατώσεων», εξήγησε, προσθέτοντας ότι το νέο διάταγμα «μάς επιτρέπει να συνεχίσουμε την παραγωγή του χαλλουμιού και να εξυπηρετούμε τόσο την κυπριακή αλλά και την αγορά του εξωτερικού, η οποία μέσω των εξαγωγών φέρνει περίπου 350 εκατομμύρια ευρώ στην οικονομία».
Απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ για το ορόσημο του 2029 προκειμένου να επιτευχθεί η ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για το χαλλούμι ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ), ο κ. Κούλουρος είπε ότι «μέχρι σήμερα μετά την κατοχύρωση του χαλλουμιού ως προϊόντος ΠΟΠ προχωρήσαμε σε 13 άλλες, εξίσου σημαντικές αλλαγές στις προδιαγραφές του χαλλουμιού».
Ανέφερε, ακόμη, ότι «μετά από νομική γνωμάτευση που έχουμε λάβει αλλά και μετά από επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μπορεί να γίνει τροποποίηση όσον αφορά την ποσόστωση που πρέπει να κλειδώσει το 2029». Τόνισε ότι ο Σύνδεσμος Τυροκόμων ζητά στην ουσία να καθοριστεί το ποσοστό εκεί που είναι τα πραγματικά δεδομένα που βγαίνουν μέσα από το λογισμικό του Υπουργείου Γεωργίας, το οποίο, όπως είπε, «προσφέρει αδιαμφισβήτητα στοιχεία όσον αφορά την παραγωγή του γάλακτος στη χώρα».
Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να γίνει η καταμέτρηση σύντομα, για να μπορεί να καθοριστεί το ποσοστό και να μας δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος για να γίνει η απαιτούμενη τροποποίηση στον φάκελο του χαλλουμιού.
«Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να μας δοθούν τα όπλα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να παράγουμε το χαλλούμι, να φέρνουμε τα 350 εκατομμύρια ευρώ από τις εξαγωγές, να συνεχίσουμε να απασχολούμε τις 15.000 περίπου άτομα στα τυροκομεία και να παραλαμβάνουμε όλες τις ποσότητες γάλακτος που παράγονται στη χώρα», υπογράμμισε ο κ. Κούλουρος.
Απαντώντας σε ερώτηση, ανέφερε ότι δεν έχει προκύψει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα με τις εξαγωγές χαλλουμιού το τελευταίο διάστημα, τονίζοντας ότι «τα τυροκομεία έκαναν συγκεκριμένες ενέργειες για να αποφύγουν κάποια μείωση στην παραγωγή τους, ειδικά όσον αφορά τις παραγγελίες του εξωτερικού, οι οποίες είναι και οι πιο μεγάλες ποσοτικά». «Ειδικά μετά την έκδοση του διατάγματος, η οποία καθορίζει το ποσοστό του αιγοπρόβειου γάλακτος στο 15%, θεωρούμε ότι δεν θα προκύψει κάποιο περαιτέρω πρόβλημα, εφόσον το 15% προκύπτει από τα πραγματικά δεδομένα που βγαίνουν μέσα από την καταγραφή του γάλακτος στο λογισμικό του Υπουργείου Γεωργίας», συμπλήρωσε.
Σε ερώτηση αν έχει διαπιστώσει επιφυλακτικότητα ή αλλαγή στάσης εκ μέρους των εταιρειών στο εξωτερικό με τις οποίες συνεργάζονται οι τυροκόμοι, ο Εκτελεστικός Γραμματέας του Συνδέσμου Τυροκόμων απάντησε αρνητικά, υπογραμμίζοντας ότι «συνεχίζουμε κανονικά».
«Το μόνο θέμα που προέκυψε ήταν αρχικά, όταν προέκυψαν τα πρώτα κρούσματα αφθώδους πυρετού. Ορισμένες χώρες ζήτησαν κάποιες διευκρινίσεις όσον αφορά την ασφάλεια του χαλλουμιού και την πιθανότητα μετάδοσης του ιού μέσω του προϊόντος» σημείωσε. «Ως Σύνδεσμος, σε συνεργασία με το Υπουργείο Γεωργίας, προβήκαμε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Δώσαμε τα απαραίτητα στοιχεία στις αρμόδιες αρχές των διαφόρων χωρών και πλέον η εξαγωγή συνεχίζονται κανονικά, χωρίς κανένα πρόβλημα», υπογράμμισε.
«Το σημαντικό είναι να καταλάβει ο κόσμος ότι το πρώτο μέλημα του Συνδέσμου Τυροκόμων είναι η διατήρηση των εξαγωγών, η διαφύλαξη των θέσεων εργασίας στα τυροκομεία που σήμερα ανέρχονται περίπου στις 15.000 και η συνέχιση της παραλαβής όλου του γάλακτος που παράγεται στη χώρα», επεσήμανε ο Μιχάλης Κούλουρος, προσθέτοντας ότι περίπου το 80% της παραγωγής του γάλακτος, είτε αυτό είναι αγελαδινό είτε αιγοπρόβειο, προορίζεται για την παρασκευή χαλλουμιού.
Χάμπας: Κινδυνεύει να χαθεί το χαλλούμι ΠΟΠ
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ, Πανίκος Χάμπας, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι «είμαστε κάθετα ενάντια στην απόφαση της Κυβέρνησης να μειώσει το ποσοστό του αιγοπρόβειου γάλακτος που μπαίνει στο χαλλούμι στο 15%, γιατί ακριβώς υπάρχει ο ευρωπαϊκός κανονισμός που προνοεί ξεκάθαρα ότι το μεγαλύτερο ποσοστό γάλακτος για το χαλλούμι πρέπει να είναι αιγινό ή πρόβειο».
«Ζητήσαμε προσαρμογή μέχρι το 2029. Έμειναν μόνο 3 χρόνια. Πώς θα φτάσουμε λοιπόν το 50%+ το 2029, όταν το 2026 το έχουν μειώσει στο 15%;», διερωτήθηκε. «Δεν είναι θέμα αν έχουμε ή δεν έχουμε γάλα. Το χαλλούμι ΠΟΠ είναι ένα ποιοτικό πρότυπο, θα πρέπει να πληρούνται οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», επεσήμανε.
Κληθείς να σχολιάσει την πρόθεση των τυροκόμων να προωθήσουν αλλαγή στο πρότυπο του χαλλουμιού ΠΟΠ, ο κ. Χάμπας σημείωσε ότι αυτό «είναι δικό τους θέμα, αλλά την αίτηση για να καθοριστεί ακριβώς αυτό το προϊόν την έχουν κάνει οι αιγοπροβατοτρόφοι με μικρά γαλακτοκομεία. Πρέπει να σεβαστούν αυτή την πρωτοβουλία. Δεν μπορεί κανείς να προσπαθεί να καπηλευτεί το χαλλούμι ΠΟΠ», τόνισε.
«Εμείς θεωρούμε ότι το χαλλούμι ΠΟΠ με τέτοιες κινήσεις κινδυνεύει να χαθεί. Θα ζημιώσουν και οι γαλακτοβιομηχανίες και οι αιγοπροβατοτρόφοι και οι αγελαδοτρόφοι. Επομένως, πρέπει να είμαστε νομότυποι σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο για το χαλλούμι ΠΟΠ», κατέληξε.
