Έναν χρόνο μετά την καταστροφική πυρκαγιά που σάρωσε κοινότητες της ορεινής Λεμεσού, η Λόφου εξακολουθεί να μετρά τις πληγές της. Οι εργασίες αποκατάστασης προχωρούν με διαφορετικές ταχύτητες, αρκετοί κάτοικοι παραμένουν αντιμέτωποι με γραφειοκρατικές και ασφαλιστικές εκκρεμότητες, ενώ το άλλοτε καταπράσινο τοπίο χρειάζεται πολλά χρόνια για να επανέλθει.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Π» και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο κοινοτάρχης Λόφου, Γιάννης Νεοφύτου, περιέγραψε την εικόνα που επικρατεί σήμερα στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι, παρά τις δενδροφυτεύσεις που πραγματοποιήθηκαν, η φύση δεν μπορεί να αποκατασταθεί από τη μια ημέρα στην άλλη.
Όπως ανέφερε, φυτεύτηκαν εκατοντάδες μεγαλύτερα δέντρα και περίπου 2.000 μικρότερα δενδρύλλια. Ωστόσο, τα περισσότερα έχουν ύψος μέχρι δύο μέτρα και θα χρειαστούν χρόνια μέχρι να αντικαταστήσουν τα ώριμα πεύκα και την πυκνή βλάστηση που χάθηκαν στις φλόγες.
Ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η κατάσταση στη βόρεια πλευρά της κοινότητας, όπου πριν από την πυρκαγιά υπήρχε εκτεταμένο πευκόφυτο τοπίο. Σύμφωνα με τον κοινοτάρχη, σε ορισμένα σημεία δεν έχει εμφανιστεί ακόμη ούτε χαμηλή βλάστηση, με ολόκληρες πλαγιές να θυμίζουν έρημη γη.
Κάτοικοι αναμένουν άδειες και αποζημιώσεις
Ανομοιόμορφη είναι και η εικόνα στην αποκατάσταση των κατοικιών. Όσοι είχαν την οικονομική δυνατότητα προχώρησαν γρηγορότερα στις επιδιορθώσεις, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου οι ζημιές ήταν μερικές και όχι ολοκληρωτικές.
Σε σπίτια που καταστράφηκαν ολοσχερώς, οι εργασίες βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο, χωρίς όμως να έχουν ολοκληρωθεί σε όλες τις περιπτώσεις. Ορισμένοι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να αναμένουν την έκδοση αδειών, ενώ άλλοι βρίσκονται σε πολύμηνες διαβουλεύσεις με τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Ο Γιάννης Νεοφύτου εξέφρασε την έντονη δυσφορία του για το γεγονός ότι ασφαλισμένοι ιδιοκτήτες βρέθηκαν τελικά αντιμέτωποι με μεγαλύτερες καθυστερήσεις. Όπως εξήγησε, η απόφαση του κράτους να καταβάλλει τη διαφορά ανάμεσα στην κρατική εκτίμηση της ζημιάς και στο ποσό που θα πλήρωναν οι ασφαλιστικές εταιρείες δημιούργησε μια περίπλοκη διαδικασία.
«Οι άνθρωποι ταλαιπωρούνται», ανέφερε, σημειώνοντας ότι σε κάποιες περιπτώσεις οι απαντήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες άρχισαν να δίνονται μόλις τις τελευταίες εβδομάδες. Υπάρχουν, όπως είπε, ιδιοκτήτες που γνωρίζουν ότι θα λάβουν αποζημίωση, αλλά δεν γνωρίζουν ακόμη ούτε πότε θα καταβληθεί ούτε ποιο θα είναι το τελικό ύψος της.
Μεγάλοι καθαρισμοί γύρω από την κοινότητα Λόφου
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του κοινοτάρχη αποτέλεσε η πρόληψη. Η Λόφου προχώρησε φέτος σε εκτεταμένους καθαρισμούς χωραφιών, ακαλλιέργητων τεμαχίων, ποταμών και δύσβατων σημείων γύρω από τον οικιστικό πυρήνα.
Με οικονομική στήριξη που δόθηκε μέσω του συμπλέγματος κοινοτήτων, απομακρύνθηκαν μεγάλες ποσότητες ξερής βλάστησης και καθαρίστηκαν σημεία τα οποία, σύμφωνα με τον κ. Νεοφύτου, δεν είχαν καθαριστεί ποτέ στο παρελθόν.
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στη βόρεια πλευρά του χωριού, η οποία παρουσιάζει σημαντικές μορφολογικές δυσκολίες. Εκεί βρίσκονταν και αρκετές από τις κατοικίες που υπέστησαν τις σοβαρότερες ζημιές κατά την περσινή πυρκαγιά.
Κατά τον ίδιο, οι καθαρισμοί πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο και να μην αποτελούν έκτακτο μέτρο που εφαρμόζεται μόνο μετά από μια καταστροφή. Κλιμάκιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και λειτουργοί του Υπουργείου Εσωτερικών αναμένεται να επιθεωρήσουν την περιοχή, προκειμένου να αξιολογήσουν την κατάσταση και την επάρκεια των μέτρων που έχουν ληφθεί.
Καμακιώτης για πυρκαγιές: «Έναν χρόνο μετά, εξακολουθούμε να μη θέλουμε να μάθουμε»
Έναν χρόνο μετά την καταστροφική πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η Κύπρος εξακολουθεί να μη θέλει να μάθει από τα λάθη της, υποστήριξε ο αναλυτής και σύμβουλος ασφάλειας Νίκος Καμακιώτης.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Π» και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο κ. Καμακιώτης άσκησε έντονη κριτική για το γεγονός ότι δεν πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητη και ολοκληρωμένη ανάλυση του περιστατικού, η οποία θα μπορούσε να εντοπίσει τις αδυναμίες πριν και κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
«Το σημαντικότερο που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι δεν θέλουμε να μάθουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας την απουσία ουσιαστικής διερεύνησης σε πολιτικούς και νομικούς λόγους, αλλά και σε μικροσυμφέροντα.
Όπως εξήγησε, οι εκθέσεις που παρουσιάστηκαν μετά την πυρκαγιά συντάχθηκαν από τις ίδιες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και μάλιστα μέσα σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια διαδικασία δεν μπορούσε να προσφέρει αντικειμενική και εις βάθος αποτίμηση των γεγονότων.
Οι εκθέσεις επικεντρώθηκαν κυρίως σε ζητήματα όπως οι ελλείψεις προσωπικού και μέσων, χωρίς να απαντήσουν στο βασικό ερώτημα κατά πόσο η επιχείρηση αντιμετώπισης της πυρκαγιάς υπήρξε αποτελεσματική και ποιες αποφάσεις συνέβαλαν στην ανεξέλεγκτη εξάπλωσή της.
«Δεν μπορεί πριν να είναι όλα τέλεια και μετά να υπάρχουν ελλείψεις»
Ο Νίκος Καμακιώτης στάθηκε στις αντιφατικές, όπως τις χαρακτήρισε, τοποθετήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών πριν και μετά την καταστροφή.
Υπενθύμισε ότι, πριν από την έναρξη της περσινής αντιπυρικής περιόδου, είχε δοθεί δημόσια η εικόνα ότι οι υπηρεσίες ήταν πλήρως προετοιμασμένες και δεν αντιμετώπιζαν ουσιαστικές ελλείψεις. Μετά την πυρκαγιά, ωστόσο, οι ίδιες υπηρεσίες επικαλέστηκαν προβλήματα στελέχωσης και περιορισμούς στις δυνατότητές τους.
«Δεν μπορούμε στη δημόσια σφαίρα να λέμε ότι όλα είναι τέλεια και κατόπιν εορτής να λέμε ότι έχουμε ελλείψεις. Κάτι είναι πολύ λάθος σε αυτή τη νοοτροπία», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, η δημόσια συζήτηση στράφηκε σε μεγάλο βαθμό στα αίτια έναρξης της φωτιάς, με αναφορές σε εμπρησμό, ανθρώπινη αμέλεια και ακραίες κλιματικές συνθήκες. Ωστόσο, έναν χρόνο μετά, δεν έχει δοθεί μια σαφής και τεκμηριωμένη εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη.
Ο ίδιος, πάντως, θεωρεί ότι η υπερβολική προσήλωση στο πώς ξεκίνησε η πυρκαγιά απομακρύνει τη συζήτηση από το ουσιαστικότερο ζήτημα: πώς μια αρχική εστία εξελίχθηκε σε μια τεράστια και ανεξέλεγκτη καταστροφή.
Η κρίσιμη απόφαση για τα εναέρια μέσα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Νίκος Καμακιώτης στη διαχείριση των εναέριων μέσων την ημέρα της πυρκαγιάς.
Κατά τον ίδιο, το μοναδικό πραγματικό παράθυρο ευκαιρίας για να περιοριστεί η φωτιά ήταν κατά τα πρώτα στάδια εκδήλωσής της. Ωστόσο, τα δύο αεροσκάφη που εκείνη την ώρα πραγματοποιούσαν περιπολία είχαν σταλεί για την κατάσβεση άλλης πυρκαγιάς μικρότερης δυναμικής, χωρίς να αντικατασταθούν στην αποστολή της εναέριας επιτήρησης.
Η απόφαση αυτή, υποστήριξε, άφησε την περιοχή χωρίς εναέρια περιπολία σε μια ημέρα κατά την οποία το επίπεδο κινδύνου βρισκόταν στο κόκκινο.
Ο κ. Καμακιώτης χαρακτήρισε την πρακτική αυτή ενδεικτική της αδυναμίας ορθής εκτίμησης του κινδύνου. Αντί οι περιπολίες να διατηρούνται ως μηχανισμός έγκαιρου εντοπισμού νέων εστιών, τα εναέρια μέσα αξιοποιούνται άμεσα σε κάθε περιστατικό, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ευρύτερος κίνδυνος.
«Είναι σαν να υπάρχει μια διαταγή ότι, όπου βλέπουμε καπνό, παρεμβαίνουμε με ό,τι έχουμε στη διάθεσή μας εκείνη τη στιγμή», είπε.
Το πλέον ανησυχητικό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η συγκεκριμένη πρακτική φαίνεται να συνεχίζεται και κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, παρά τη μεγάλη δημόσια συζήτηση που προηγήθηκε.
