Με στόχο το επόμενο καλοκαίρι ο κρατικός μηχανισμός πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών να είναι καλύτερα προετοιμασμένος σε επίπεδο αξιοποίησης εθελοντών, αρχίζει την προσεχή Πέμπτη η συζήτηση στην Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής επί της πρότασης νόμου της βουλεύτριας του ΑΚΕΛ, Ειρήνης Χαραλαμπίδου, για ρύθμιση των δράσεων και της προσφοράς των Ομάδων Εξειδικευμένων Εθελοντών στις κρατικές υπηρεσίες (Πυροσβεστική, Τμήμα Δασών, Υπηρεσία Ασθενοφόρων και Αστυνομία). Η πιστοποίηση μίας ομάδας και ενός εξειδικευμένου εθελοντή, η εκπαίδευση από την αρμόδια κρατική υπηρεσία, αλλά και η αποστολή, όπως και τα καθήκοντά τους, επί του πεδίου, περιλαμβάνονται στους πυλώνες επικαιροποίησης.
Διαβάστε επίσης:
- Ξέφραγο αμπέλι η δράση εθελοντών πυρόσβεσης - «Ενεργούν άτακτα και κατά το δοκούν»
- Τα κενά πρόληψης ευνοούν τις μέγα-πυρκαγιές - Τι υποδεικνύουν στην Κύπρο Ευρωπαίοι επιστήμονες
- Νομοσχέδιο για φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές – Οι αρμοδιότητες του Εθνικού Συντονιστή
Ποινή φυλάκισης ή χρηματικό πρόστιμο
Μετά από διαπίστωση ανεξέλεγκτης δράσης μη εξειδικευμένων και πιστοποιημένων εθελοντών σε προηγούμενα περιστατικά πυρκαγιών, όπως στην πρόσφατη μεγάλη πυρκαγιά στη Λεμεσό, υπάρχει στην πρόταση νόμου πρόνοια για αδικήματα, ώστε να μη θέτουν οι ίδιοι τον εαυτό τους σε κίνδυνο, όπως και άλλους, αλλά και να μη δυσκολεύουν το έργο των κρατικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, «μέλος των Κρατικών Υπηρεσιών, το οποίο επιχειρεί σε επεισόδιο, δύναται να διατάξει πρόσωπο, το οποίο δεν είναι εξειδικευμένος εθελοντής και το οποίο πρόσωπο, από μόνο του ή από κοινού με άλλα πρόσωπα, προβαίνει σε ενέργειες με σκοπό την παροχή βοήθειας στις Κρατικές Υπηρεσίες ή ενεργεί καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο που θέτει σε κίνδυνο τον εαυτό του ή άλλα πρόσωπα ή δημιουργεί παρακώλυση ή καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της επιχείρησης από μέλη των Κρατικών Υπηρεσιών ή Ομάδας Εξειδικευμένων Εθελοντών, όπως παύσει να εμπλέκεται στο επεισόδιο ή να προβαίνει σε ενεργειες με σκοπό την παροχή βοήθειας και να απομακρυνθεί σε ασφαλές μέρος».
Μάλιστα ένα πρόσωπο, το οποίο αντιστέκεται ή παρακούει οποιαδήποτε νόμιμη διαταγή που δίδεται από μέλος των κρατικών υπηρεσίων κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, σύμφωνα με το συγεκριμένο άρθρο, είναι ένοχο αδικήματος και, ε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ ή και στις δύο αυτές ποινές.
Την ίδια ώρα στην πρόταση νόμου υπάρχει πρόνοια για παύση, αφαίρεση ή αναστολή ιδιότητας εξειδικευμένου εθελοντή, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Συγκεκριμένα:
Η ιδιότητα παύει με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του. Επίσης με απόφαση από τον προϊστάμενο της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας, η ιδιότητα αφαιρείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
(α) Σοβαρού λόγου υγείας που δεν επιτρέπει την εκτέλεση των καθηκόντων αυτού,
(β) καταδίκης για αδίκημα που σχετίζεται με πυρκαγιά ή καταστροφή του περιβάλλοντος,
(γ) αδικαιολόγητης άρνησης εκτέλεσης υπηρεσίας,
(δ) πλημμελούς εκτέλεσης των καθηκόντων αυτού,
(ε) ανάρμοστης και απρεπούς διαγωγής εντός της υπηρεσίας,
(στ) ιδία βουλήσει του Εξειδικευμένου Εθελοντή.
Αποστολή και καθήκοντα
Σε σχέση με την αποστολή των ομάδων εθελοντών, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι απαγορεύεται να επιχειρήσουν σε οποιαδήποτε επεισόδιο εμπίπτει στην κατά τόπο ή καθ’ ύλη αρμοδιότητα μίας κρατικής υπηρεσίας, χωρίς εκ των προτέρων έγκριση της συγκεκριμένης κρατικής υπηρεσίας.
Την ίδια ώρα διευκρινίζεται σε ποιες επιχειρήσεις συμμετέχουν:
(α) Κατάσβεση πυρκαγιών, λήψη μέτρων για την πρόληψη αυτών, περίπολα για εντοπισμό πυρκαγιών, παροχή βοήθειας προς όσους κινδυνεύουν από αυτές, ενέργειες που αποσκοπούν στην προστασία ζώων και περιουσιών που κινδυνεύουν από πυρκαγιές
(β) αντιμετώπιση κινδύνων και ζημιών που προκαλούνται από πλημμύρες, σεισμούς
(γ) έρευνες για εντοπισμό προσώπων και/ή άλλες έρευνες
(δ) άντληση υδάτων από πλημμυρισμένα υποστατικά και/ή άλλα μέρη, που προκαλούνται από βροχοπτώσεις και/ή πλημμύρες και/ή άλλες αιτίες, φυσικές και μη
(ε) για οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα για την οποία θα λάβουν σχετικές οδηγίες από την κρατική υπηρεσία.
Μέχρι σήμερα η εμπλοκή των εθελοντικών ομάδων σε κρίσεις δε ρυθμίζεται με Νομοθεσία και δεν υπάρχει ομοιομορφία σε κάποια ουσιαστικά ζητήματα. Την ίδια ώρα μη πιστοποιημένα άτομα θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τους και εμποδίζουν το έργο των κρατικών υπηρεσιών
Εκπαίδευση
Η αρμόδια κρατική υπηρεσία θα μεριμνά έτσι ώστε οι εξειδικευμένοι εθελοντές εκπαιδέυονται σε όλα τα αντικείμενα στα οποία θα καλούνται να επιχειρούν με τις Ομάδες τους. Οι εκπαιδεύσεις αυτές, με απόφαση του προϊστάμενου της κρατικής υπηρεσίας θα μπορούν να γίνονται είτε από μέλη της κρατικής υπηρεσίας ή άλλους εκπαιδευτές ή αναγνωρισμένους από την κρατική υπηρεσία φορείς. Αξίζει να σημειωθεί ότι πιστοποιήσεις που έχουν λάβει εξειδικευμένοι εθελοντές, ιδιωτικά, από αναγνωρισμένους από τις κρατικές υπηρεσίες, οργανισμούς ή σχολές, θα αναγνωρίζονται ως τέτοιες από την κρατική υπηρεσία.
Εξοπλισμός και οχήματα
Με δαπάνη της κάθε εθελοντικής ομάδας θα παρέχεται σε κάθε μέλος της ο αναγκαίος εξοπλισμός ατομικής προστασίας. Αυτό θα πρέπει να πληροί, κατ΄ελάχιστον, τα πρότυπα της στολής και του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού που χρησιμοποιούν τα μελη των κρατικών υπηρεσιών, και να είναι κατάλληλος για τις επιχειρήσεις. Κάθε ομάδα θα δηλώνει, ανά ετος, προς τον προϊστάμενο της κρατικής υπηρεσίας τον εξοπλισμό και τα μέσα ατομικής προστασίας, με τα οποία θα εφοδιάζει τα μέλη της και τα πρότυπά τους.
Σε σχέση με τη χρήση πυρισβεστικών ή άλλων οχημάτων θα πρέπει να είναι διαμορφωμένα για τέτοιες επιχειρήσεις και να είναι εγγραμμένα ως τέτοια, από τον Έφορο Μηχανοκίνητων Οχηματων. Νοείται, ότι κατά τις επιχειρήσεις, θα επιχειρούν μόνο με οχήματα, τα οποία είναι εγγεγαμμένα επ’ ονόματι της Ομάδας. Η κάθε ομάδα, κατά την εγγραφή της στο μητρώο εθελοντικών ομάδων, οφείλει να γνωστοποιεί στην κρατική υπηρεσία, τα στοιχεία των οχημάτων που μπορεί να χρησιμοποιήσει σε επιχειρήσεις και τις τεχνικές τους δυνατότητες. Εξάλλου, τα οχήματα αυτά θα πρέπει να φέρουν τα διακριτικά της Ομάδας, αναλάμποντες φανούς, τουλάχιστον επί της οροφής, και σειρήνα.
«Ενεργούν άτακτα και κατά το δοκούν»
Στην αιτιολογική έκθεση που κατέθεσε η Ειρήνη Χαραλαμπίδου, περιγράφεται η σημερινή εικόνα σε σχέση με τη δράση ενός αριθμού εξειδικευμένων εθελοντικών ομάδων, οι οποίες έχουν πιστοποιηθεί από την Πυροσβεστική Υπηρεσία και το Τμήμα Δασών, εικόνα η οποία απηχεί τα σοβαρά κενά και τις αδυναμίες. «Η εμπλοκή, η δράση και η προσφορά τους δεν ρυθμίζεται με σχετική Νομοθεσία και δεν υπάρχει ομοιομορφία σε κάποια ουσιαστικά ζητήματα», παρατηρεί η κα Χαραλαμπίδου.
Την ίδια ώρα τονίζει ότι αριθμός ομάδων, οι οποίες όπως φαίνεται μέσα από τα ΜΜΕ, δραστηριοποιούνται σε περιπτώσεις πυρκαγιών,
Α) δεν έχουν πιστοποιηθεί από τις κρατικές υπηρεσίες,
Β) επιχειρούν με οχήματα που δεν ανήκουν στις ίδιες τις ομάδες αλλά σε μέλη τους προσωπικά (ως εκ τούτου δεν γνωρίζει κάποιος εάν καλύπτονται από ασφάλεια ή είναι εγγεγραμμένα ως Πυροσβεστικά από το ΤΟΜ),
Γ) ενεργούν άτακτα και κατά το δοκούν,
Δ) δεν υπάγονται σε κάποια κρατική υπηρεσία, συνεπώς δεν λαμβάνουν οδηγίες και
Ε) κανένας δεν γνωρίζει πού βρίσκονται σε περίπτωση που κινδυνέψουν.
«Από το κείμενο της Πυροσβεστικής Διάταξης και το Πρωτόκολλο Διαχείρισης του Τμήματος Δασών, διαπιστώνει κανείς ότι δεν υπάρχει μία κοινή συνισταμένη σε ό,τι αφορά την εγγραφή εξειδικευμένων εθελοντών, την εκπαίδευση τους, τα μέσα ατομικής προστασίας που οφείλουν να χρησιμοποιούν, τη δράση τους, την αποζημίωση τους σε περίπτωση τραυματισμού κ.α.», αναφέρει εξάλλου η βουλεύτρια.
Για τη διαμόρφωση της πρότασης νόμου, οι υφιστάμενες πιστοποιημένες και εξειδικευμένες εθελοντικές ομάδες έθεσαν ενώπιον της κας Χαραλαμπίδου συγκεκριμένα αιτήματα, αλλά και ανησυχίες, για την επόμενη μέρα.
