«Ας οικοδομήσουμε μια κοινωνία όπου κάθε παιδί –ανεξαρτήτως προέλευσης, ικανότητας, ταυτότητας ή περίστασης– θα απολαύει μια ζωή υψηλής ποιότητας και θα συμμετέχει ως ισότιμος πολίτης σε ό,τι το αφορά. Μια κοινωνία που δεν αποφασίζει για τα παιδιά αλλά μαζί με τα παιδιά. Με τα μάτια στραμμένα στα παιδιά, με την καρδιά ανοιχτή στην ελπίδα, και με την πεποίθηση πως κάθε δικαίωμα είναι ένας σπόρος που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο». Με αυτό το όραμα ανέλαβε πριν από τρεις μήνες τα ηνία του Γραφείου Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού η εκπαιδευτικός και συγγραφέας Έλενα Περικλέους. Στη συνέντευξή της στον «Π», σχολιάζει την κυπριακή πραγματικότητα σε ό,τι αφορά το παιδί και αναλύει τις δράσεις που προτείνει για τη διασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων όλων των παιδιών.
Στην επαγγελματική σας σταδιοδρομία είχατε καθημερινή επαφή με τα παιδιά. Ποιες εμπειρίες θα θέλατε να φέρετε εδώ από το σχολικό περιβάλλον και να τις μετουσιώσετε σε πολιτικές;
Αν θα έπρεπε να κρατήσω κάτι από το κομμάτι της Εκπαίδευσης είναι η εκτίμηση που τρέφω στην άποψη των παιδιών. Στο να ακούω πραγματικά το τι νιώθουν, το τι πιστεύουν και να επενδύω στην ενδυνάμωσή τους. Αν βάλουμε τα παιδιά στο επίκεντρο, η προστασία των οποίων αποτελεί θεσμικό ρόλο του Γραφείου μας, είναι ό,τι πιο πολύτιμο για όλους μας από την πρώτη στιγμή που θα γεννηθούν μέχρι την ενηλικίωσή τους. Είναι το κέντρο της ύπαρξής μας. Οπότε, αυτό στο οποίο θέλω να επικεντρωθώ είναι σε δράσεις που θα αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουμε τα παιδιά. Να σταματήσουμε να τα βλέπουμε ως αντικείμενα προστασίας και φροντίδας αλλά ως υποκείμενα δικαιωμάτων. Την προστασία, τη φροντίδα, την αγάπη τους τις οφείλουμε. Αλλά είναι ανθρώπινο δικαίωμα των παιδιών η συμμετοχή, η έκφραση, η συμπερίληψη της άποψής τους σε ό,τι τα αφορά. Γίνονται οι συνεδρίες στη Βουλή για νόμους που επηρεάζουν τα δικαιώματα των παιδιών αλλά ουδέποτε ρωτήσαμε τα παιδιά για το πώς τους αντιλαμβάνονται. Πρέπει να καταλάβουμε ότι τα παιδιά έχουν φωνή. Το θέμα είναι να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο και ένα περιβάλλον που να επιτρέψει στη φωνή τους να ακουστεί και να ληφθεί υπόψη.
Ποιες είναι οι σκέψεις που κάνετε για να μπορέσουν τα παιδιά να ακουστούν στα κέντρα λήψης αποφάσεων;
Εμείς, ως Γραφείο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, έχουμε θεσμοθετήσει τον διάλογο με τα παιδιά, έχουμε τους εφήβους συμβούλους μας και μέσα από συναντήσεις μαζί τους καταγράφουμε τις απόψεις τους επί θεμάτων που βρίσκονται στην επικαιρότητα και τα αφορούν, για να μπορούμε να τα μεταφέρουμε παρακάτω. Ωστόσο θεωρώ ότι είναι υποχρέωση της Πολιτείας, πριν ψηφίσει οποιαδήποτε νομοθεσία αφορά τα παιδιά, να κάνει μία μελέτη αντικτύπου. Είναι κάτι που, ενώ υπάρχει στα χαρτιά, δεν εφαρμόζεται. Όμως πρέπει να πάμε και ένα βήμα παραπέρα. Όταν πλέον εφαρμοστεί μία νομοθεσία, πρέπει να γίνεται και μία δεύτερη μελέτη που να δείχνει με ποιον τρόπο επηρέασε τα δικαιώματα των παιδιών. Αυτή τη στιγμή που συζητείται το θέμα της προστασίας των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εμείς πριν καταθέσουμε την άποψή μας ως Γραφείο κάναμε διαβούλευση με την Ομάδα Εφήβων Συμβούλων.
Social media
Και ποια είναι η θέση παιδιών για αυτό το θέμα μέσα από τον διάλογο που κάνατε;
Μας είπαν ότι χρειάζονται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά αντιλαμβάνονται ότι δεν προηγήθηκε η ψηφιακή ωριμότητα των νέων, έτσι ώστε να μπορούν να τα διαχειριστούν με ασφάλεια. Άρα ό,τι και να αποφασίσουμε, όποιο όριο ηλικιακό και να βάλουμε, θα πρέπει να συνδυαστεί με μια διαδικασία πρόληψης και εκπαίδευσης των παιδιών και των γονέων, έτσι ώστε όταν θα μπουν στον ψηφιακό κόσμο να το κάνουν με ασφάλεια. Σε αυτό το πλαίσιο είμαστε σε φάση να υλοποιήσουμε σε συνεργασία με το ΚΕΝΘΕΑ μια εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον ψηφιακό εθισμό και την ασφάλεια στον χώρο του διαδικτύου. Θέλουμε να κάνουμε μια εκστρατεία από τα παιδιά προς τα παιδιά όπου τα ίδια θα μιλήσουν στους συνομήλικούς τους. Θέλουμε να καταγράψουμε ιστορίες ανθρώπων, πραγματικές ιστορίες, για να μπορέσουμε να έχουμε μια απήχηση. Πρέπει να βρούμε τρόπο να μιλήσουμε στα παιδιά σε μια γλώσσα που είναι δική τους. Που θα την καταλαβαίνουν και θα την αντιληφθούν όχι ως παραίνεση από κάποιους μεγαλύτερούς τους αλλά ως μια ανάγκη που έρχεται από μέσα τους για να τους προστατεύσει, να «κτίσει» για αυτούς ένα δίχτυ προστασίας. Πρέπει να καταλάβουμε γιατί δεν μας ακούνε οι έφηβοί μας. Δεν μας ακούνε γιατί τους κουνούμε το δάχτυλο και λέμε όχι αυτό, όχι το άλλο. Ενώ αν οι ίδιοι πάρουν την απόφαση ότι αυτό το πλαίσιο δεν με αφορά θα είναι πολύ καλύτερα τα αποτελέσματα.
Η δική σας πρόταση έχει διαμορφωθεί ως προς το ηλικιακό όριο για πρόσβαση των social media;
Η εισήγησή μας είναι ακριβώς να γίνει μία μελέτη αντικτύπου πριν αποφασίσουμε ότι η γονική συναίνεση στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα μετακινηθεί από τα 14 στα 16. Στα αφτιά ενός ενήλικα η απαγόρευση ακούγεται σαν ένας τρόπος προστασίας του παιδιού. Αλλά και πάλι εδώ βλέπουμε το παιδί ως ευάλωτο και αδύναμο. Το παιδί στα 15 και στα 16 μπορεί να μας πει το ίδιο τι ανάγκες έχει, για αυτό είναι για εμάς ήσσονος σημασίας οι μελέτες αντικτύπου πριν από κάθε απόφαση.
Διάλογος μέσω e-πλατφόρμας
Πώς βλέπετε να γίνεται αυτή η διαβούλευση με τα παιδιά;
Προσπαθούμε να βρούμε και τον τρόπο, μέσα από τη δημιουργία μίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Ο στόχος είναι να γίνουν ορατά τα παιδιά, γιατί είναι λάθος αυτό που λέμε ότι είναι οι πολίτες του μέλλοντος. Είναι οι πολίτες του σήμερα και πρέπει σήμερα να τους ακούμε και να τους λαμβάνουμε υπόψη. Με τη συμμετοχή τους να είναι ουσιαστική, όχι διακοσμητική και χειραγωγημένη από τους ενήλικες. Και σε ένα δεύτερο επίπεδο θέλουμε να απαντούμε στις προτάσεις τους. Αυτό που μας είπαν υλοποιήθηκε; Πώς υλοποιήθηκε ή γιατί δεν υλοποιήθηκε; Είναι ο μόνος τρόπος μεγαλώνοντας να γίνουν ενεργοί πολίτες.
Πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση
Είναι ενημερωμένα τα παιδιά για τα δικαιώματά τους;
Ήδη ξεκινήσαμε να συζητούμε με το Υπουργείο Παιδείας ώστε να στήσουμε ένα δίκτυο, ξεκινώντας από τη Μέση Εκπαίδευση πιλοτικά, έτσι ώστε τα παιδιά να εκπαιδευτούν στα δικαιώματά τους αλλά πρωτίστως στην ουσιαστική συμμετοχή τους στη σχολική ζωή. Η συμμετοχή των παιδιών θα είναι ο στόχος μας για την επόμενη διετία. Και το καίριο, πρέπει να βρούμε άκρη στην υπηρεσιακή συνεργασία με τους διάφορους φορείς που έχουν ως επίκεντρο το παιδί, έτσι ώστε να έχουμε πραγματική πρόληψη και επί της ουσίας έγκαιρη παρέμβαση. Το παιδί δεν ζητά νόμους, το παιδί, την ώρα που κινδυνεύει, την ώρα που είναι απομονωμένο και ευάλωτο, πρέπει να έχει κάποιον που να ξέρει ότι το άκουσε και το βοήθησε και το στήριξε. Και το κυριότερο πρόβλημα που βλέπω σε αυτή τη διαδικασία είναι το θέμα με τη γονική συναίνεση για την ψυχολογική στήριξη των παιδιών. Επειδή υπάρχει ένα σοβαρό ζήτημα γονικής αποξένωσης λόγω των διαζυγίων, τα παιδιά γίνονται μπαλάκι ανάμεσα στους δύο γονείς και ο ένας εκ των δύο δεν υπογράφει. Έχουμε περίπτωση παιδιού που κακοποιήθηκε σεξουαλικά από τον πατέρα και ο θύτης είναι στη φυλακή και δεν υπογράφει για να δεχτεί μακροχρόνια ψυχολογική στήριξη το παιδί. Ενώ είναι στη φυλακή. Αν είναι δυνατόν.
Άρα πρέπει να υπογράψουν και οι δύο για να πάει το παιδί σε ψυχολόγο.
Ναι, και είναι ένα ζήτημα που συζητούμε με τον Γενικό Εισαγγελέα για να βρούμε μια άκρη νομική. Εννοείται ότι είναι σεβαστό το γονικό δικαίωμα και η μεγάλη πλειοψηφία των γονέων αγαπούν και φροντίζουν τα παιδιά τους αλλά δεν είναι πάντα σε θέση να αποφασίσουν ποιο είναι το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού. Οπότε, εκεί χρειάζεται μια πολυθεματική ομάδα, η οποία αν πάρει την απόφαση ότι το συγκεκριμένο παιδί χρήζει αυτή τη στιγμή ψυχολογικής στήριξης, ο γονιός να συναινέσει. Είναι ένα ζήτημα που σίγουρα θα προκαλέσει αντιδράσεις στην κοινωνία αλλά θα πρέπει να πλαισιωθεί σωστά και με ασφάλεια έτσι ώστε, αφενός, να μην επηρεάζονται τα δικαιώματα των γονιών κι, αφετέρου, να προστατεύει το ίδιο το παιδί. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να μπουν οι δικλίδες ασφαλείας εκείνες που θα διασφαλίζουν ότι ένας φορέας, ένα υπουργείο ή μια πολυθεματική ομάδα δεν θα έχει υπερεξουσίες. Θα συμμετέχουν στην ομάδα αυτή γιατί μέσα από τη συμμετοχή μπορείς κι εσύ ως γονέας να καταλάβεις καλύτερα και να συναινέσεις πριν καν ληφθεί η όποια απόφαση από τον φορέα.
Υπάρχουν σημαντικά νομοσχέδια που αφορούν το παιδί προς συζήτηση. Μεταξύ αυτών η αναδοχή, η υιοθεσία, η αναπηρία, ο περί σχέσεων γονέων και παιδιών νόμος. Τι άλλο πιστεύετε ότι θα πρέπει να προωθηθεί για να κατοχυρώσει τα παιδιά;
Λείπει, κι έχω μιλήσει σχετικά με την επίτροπο Νομοθεσίας, μια οριζόντια νομοθεσία για όλα τα υπόλοιπα ζητήματα που αφορούν τα παιδιά και δεν καλύπτονται από τους υφιστάμενους νόμους.
Αυξάνονται τα παιδιά σε κατ' οίκον φοίτηση
Αισθάνεστε ότι το παιδί σήμερα είναι ανυπεράσπιστο;
Στα χαρτιά είναι πιο θωρακισμένο από ποτέ από νομικής πλευράς. Δυστυχώς, στην πραγματικότητα, επειδή η ζωή μας έχει γίνει πιο περίπλοκη, το παιδί είναι εκτεθειμένο σε πάρα πολλούς κινδύνους. Για αυτό πιστεύω ότι κυριότερος τομέας, στον οποίο δεν επενδύσαμε, είναι η πραγματική ενδυνάμωση του ίδιου του παιδιού. Τώρα θα ψηφίζουν και από τα 17… Και δεν τους αφήνουμε να δέσουν τα παπούτσια τους μέχρι να πάνε πρώτη δημοτικού. Κάτι που μου είπαν τα παιδιά και μου έκανε τρομερή εντύπωση είναι το πόσο υπερπροστατευτικοί είναι οι Κύπριοι γονείς, με αποτέλεσμα να μην τους επιτρέπουν να ωριμάσουν. Όταν μου το είπαν το συνειδητοποίησα. Και ισχύει. Πάντα θα κρατάς την ψυχή σου μες στα χέρια σου όταν το αφήσεις πρωτη φορά να βγει με το ποδήλατο στη γειτονιά. Το ζητούμενο όμως είναι να το αφήσεις λαμβάνοντας όλα εκείνα τα μέτρα ώστε η έξοδός του στον πραγματικό κόσμο να γίνει με ασφάλεια. Οι έφηβοί μας αυτή τη στιγμή είναι πάρα πολύ ευάλωτοι. Και έχουμε πάρα πολλά περιστατικά κατ’ οίκον Εκπαίδευσης. Ο λόγος είναι γιατί δεν μπορούν να σταθούν μέσα στο κοινωνικό σύνολο του σχολείου. Και δεν μιλώ για θέματα σωματικής ασθένειας που εκ των πραγμάτων θα παραμείνει το παιδί στο σπίτι. Αρνούνται σχολική φοίτηση. Κι ο κανονισμός είναι ότι απλά παίρνουμε τον γονιό στην Αστυνομία για να μπορέσουν να κινηθούν οι ποινικές διαδικασίες γιατί η Εκπαίδευση είναι υποχρεωτική.
Αυτό προκύπτει κι από πρόσφατη μελέτη. Ότι στην Κύπρο αυξάνονται τα παιδιά που εγκαταλείπουν το σχολείο, με τους αριθμούς να ξεπερνούν τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
Το σχολικό περιβάλλον είναι σκληρό και δύσκολο για τα παιδιά. Ειδικά η Μέση Εκπαίδευση επενδύει στην αριστεία, στον ακαδημαϊκό άξονα και αφήνει πίσω ψυχική ενδυνάμωση και αξίες. Είναι όλα εκεί, καταγράφονται στα χαρτιά, επί του πεδίου τι γίνεται όμως; Στην καθημερινότητα των παιδιών; Αυτό είναι από τα ζητήματα που μας προβληματίζουν ιδιαίτερα.
Από πότε ξεκινά η άρνηση φοίτησης;
Πλέον ξεκινά από τη Δημοτική Εκπαίδευση, και στα πρώτα χρόνια του γυμνασίου που είναι υποχρεωτική η φοίτηση. Αλλά αν μείνει ένα παιδί εκτός σχολικού πλαισίου και μεγάλο χρονικό διάστημα, αντιλαμβάνεστε πόσα πολύπλοκα προβλήματα δημιουργούνται, και στην ψυχοσύνθεσή του, και στην κοινωνικοποίησή του, και στις δεξιότητές του. Οπότε πρέπει να παρεμβαίνουμε άμεσα.
Γνωρίζουμε πόσα παιδιά σήμερα κάνουν κατ’ οίκον φοίτηση;
Ζητήσαμε τους αριθμούς από το Υπουργείο Παιδείας και περιμένουμε απάντηση. Αλλά το μόνο σίγουρο είναι το πόσο αυξάνονται κάθε χρόνο. Το δεύτερο πρόβλημα, που δείχνει πόσο γυμνό είναι το σύστημα, είναι ότι ενώ εγκρίνεται η κατ’ οίκον ως προσωρινή λύση μέχρι να μπορέσει να επιστρέψει, δεν βρίσκονται οι εκπαιδευτικοί που θα αναλάβουν την κατ’ οίκον Εκπαίδευση αυτών των παιδιών γιατί είναι πολύ λίγες οι ώρες, οπότε κανένας δεν θα πάρει αυτή τη σύμβαση. Κάναμε μια προσπάθεια και με την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας για να βρούμε λύση σε αυτό το θέμα.
Άμεση απάντηση
Εξ όσων γνωρίζουμε, το κομμάτι της Εκπαίδευσης είναι ένας από τους χώρους από τον οποίο δεχόμαστε τις πιο πολλές αναφορές για παραβιάσεις δικαιωμάτων των παιδιών. Θα ληφθούν δράσεις σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας;
Ήδη στην πρώτη μας συνάντηση με την υπουργό Παιδείας αναδείξαμε την ανάγκη να οριστούν πρόσωπα σε κάθε Διεύθυνση για να επιταχύνουμε τις διαδικασίες και να μην χάνονται επιστολές, τα παιδιά δεν είναι επιστολές, τα παιδιά είναι υπαρκτά όντα που αν τούτη τη στιγμή αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα, τούτη τη στιγμή πρέπει να λυθεί. Ναι, ένας στόχος μου είναι ακριβώς τούτη η επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε να είμαστε εκεί τη στιγμή που υπάρχει το πρόβλημα, όχι εκ των υστέρων για να εντοπίζουμε τα κενά. Τα κενά είναι καλό να εντοπίζονται για να βελτιώνονται οι διαδικασίες και οι θεσμοί αλλά πρέπει και το πρόβλημα το ίδιο να λύνεται την ώρα που προκύπτει.
Ζητείται πολιτική βούληση για τον ηλεκτρονικό φάκελο των παιδιών υπό προστασία
Πρόσφατα κατατέθηκε το νέο νομοσχέδιο για την υιοθεσία. Το έχετε δει;
Με πολλή λεπτομέρεια. Συζητείται τώρα κατά άρθρο. Έχουμε εισηγήσεις. Δεν είναι το καλύτερο που περιμέναμε να έρθει. Οπότε κάνουμε συστάσεις για να βελτιωθεί. Θέλουμε να δοθεί μεγάλη έμφαση στο συνταίριασμα των παιδιών με τις οικογένειες, δηλαδή να πηγαίνει το παιδί στην οικογένεια που μπορεί να το υποδεχτεί υπό τις καλύτερες συνθήκες, να γίνεται σωστή στήριξη κι εκπαίδευση των ανάδοχων οικογενειών έτσι ώστε όταν θα έρθει η ώρα του το παιδί να βρει τη θέση του μέσα στην ανάδοχη οικογένεια, θέλουμε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ώστε να φεύγουν από τις δομές τα παιδιά, αλλά αφού, κι αυτό είναι μια κόκκινη γραμμή, διασφαλιστεί ότι μπορεί να επιστρέψει στη βιολογική οικογένεια. Γιατί διαφορετικά αυτό λειτουργεί σαν θερμική ορφάνια. Το παίρνεις από τους φυσικούς του γονείς και δεν επιστρέφει ποτέ αλλά δεν έκανες ό,τι έπρεπε για να επιστρέψει. Και σίγουρα θέλουμε να ενδυναμώσουμε τη διαδικασία ώστε να ακούγεται η άποψη του παιδιού. Πρόθεσή μας είναι να βελτιώσουμε το νομοσχέδιο. Το περιμέναμε πολύ καιρό. Δεν θέλουμε να το καθυστερήσουμε βάζοντας τόσους γραφειοκρατικούς φραγμούς που τελικά θα κάνουν τις υιοθεσίες δύσκολες. Αλλά θέλουμε να μπουν οι δικλίδες ασφαλείας, που θα φροντίζουν και τις ανάδοχες οικογένειες και τα ίδια τα παιδιά.
Η εκπαίδευση της ανάδοχης οικογένειας και των θετών γονέων είναι ένα ζήτημα που μπάζει νερά.
Η εκπαίδευση θα πρέπει να είναι ανάλογη και με τα βιώματα του παιδιού που θα τοποθετηθεί σε αυτήν και να είναι κοινή η εκπαίδευση των γονέων και των παιδιών. Αυτό το παιδί τι έζησε; Απώλεια, θάνατο, πέρασε κακοποίηση, ήρθε από έναν πόλεμο; Και πρέπει επίσης να υπάρχει συστηματική παρακολούθηση από τους λειτουργούς που αναλαμβάνουν το παιδί και την οικογένεια, να κτίζεται σχέση και να νιώθουν αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Για να γίνει αυτό βεβαίως χρειάζεται αλλαγή δομής και οργάνωσης στις ΥΚΕ και περισσότερο προσωπικό.
Το κυριότερο κομμάτι είναι να έχουν τον χρόνο οι λειτουργοί να νιώθουν ότι είναι δικό τους αυτό το παιδί και να το φροντίζουν. Και αυτό έχει να κάνει και με τον αριθμό των οικογενειών που αναλαμβάνει κάθε λειτουργός.
Από δική μου δημοσιογραφική έρευνα κάθε λειτουργός μπορεί να έχει 60 με 100 υποθέσεις… Και την ίδια ώρα ενώ τα παιδιά υπό φροντίδα δεν είναι παιδιά των ΥΚΕ, είναι παιδιά του κράτους, οι άλλες υπηρεσίες βγάζουν την ουρά τους απ' έξω.
Είναι ένα από τα ζητήματα που νιώθω κι εγώ ότι έρχεται σαν παράπονο από τις ΥΚΕ. Γιατί νιώθουν ότι είναι μόνες τους.
Μπορεί να γίνει κάτι;
Έλεγα προηγουμένως για μία διυπηρεσιακή συνεργασία, έτσι ώστε να γίνει ένα πρωτόκολλο που να ξέρει κάθε υπηρεσία με ποιον τρόπο ακριβώς συνεισφέρει, τι ακριβώς κάνει. Αλλά και πάλι εκ των πραγμάτων τον συντονιστικό ρόλο θα αναλάβουν οι ΥΚΕ. Ένα άλλο μεγάλο ζήτημα είναι η υποστελέχωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Και ταυτόχρονα το γεγονός ότι δεν υπάρχουν επαρκείς δομές για παιδιά με ψυχολογικά προβλήματα που πρέπει να δημιουργηθούν έτσι ώστε να έχουμε μια ολιστική προσέγγιση. Σε αυτές τις δομές θα μπορούσαν να πηγαίνουν και οι γονείς, έτσι ώστε σταδιακά να ενδυναμωθούν και να μπορέσουν να υποδεχτούν πίσω το παιδί στην οικογένεια. Σκέψεις υπάρχουν. Και αυτά δεν είναι θέματα που ανακάλυψα ξαφνικά. Είναι εκεί, συζητήθηκαν πάρα πολλές φορές. Αυτό που ελπίζω, και λέω με κάθε συνειδητοποίηση, όταν θα λήξει η θητεία μου σε έξι χρόνια, ο επόμενος που θα έρθει εδώ να μην καθήσει απέναντί σου και να σου λέει τα ίδια πράγματα. Να σου πει ότι τα πράγματα είναι καλύτερα. Αν καταφέρουμε να δώσουμε λύσεις σε όλα αυτά τα προβλήματα που χρονίζουν, γιατί δεν είναι από το χέρι μου, και, ναι, καλές προθέσεις υπάρχουν αλλά πρέπει να βρούμε τον τρόπο που θα το κάνει να δουλέψει. Ένα από τα θέματα που βρήκα αναλαμβάνοντας και θέλω να το οδηγήσω σε πορεία υλοποίησης είναι ο ενιαίος ηλεκτρονικός φάκελος, ώστε να υπάρχει καλύτερος συντονισμός κι έγκαιρη δράση προς όφελος των παιδιών. Είδαμε την επίτροπο Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Δεν είναι εύκολο να γίνει. Αλλά όταν υπάρχει πολιτική βούληση, βρίσκονται οι λύσεις που χρειάζονται.
Η δυσκολία τού να είσαι σήμερα παιδί
Τι είναι εκείνο που διαμόρφωσε τα παιδιά τού σήμερα; Πώς εξελίχθηκε η κοινωνία των παιδιών μεταπολεμικά μέχρι και σήμερα;
Είναι ένα μεγάλο φιλοσοφικό ζήτημα γιατί εμείς ως παιδιά είμαστε η γενιά που μεγαλώσαμε με γονείς που δεν είχαν ακαδημαϊκές σπουδές, που δούλευαν πολλές ώρες, που είχαν λίγα εισοδήματα. Μεγαλώσαμε σε σχολεία που οι εκπαιδευτικοί μας δεν ήταν επιμορφωμένοι, που είχαμε ένα βιβλίο μόνο, που μπορεί να μην ήταν και το καλύτερο βιβλίο, αλλά είχαμε ανθρώπους που λειτουργούσαν ως πρότυπα για μας. Νιώθαμε ότι οι αξίες είχαν μια βαρύτητα. Επειδή τα σημερινά παιδιά ζουν στην εποχή πλήρους απαξίωσης των θεσμών, της πολιτικής, της Εκπαίδευσης, δεν υπάρχει σεβασμός προς τον εκπαιδευτικό τους. Που δεν λέω, ο σεβασμός πρέπει να κερδίζεται, δεν τον δικαιούσαι απλά επειδή είσαι εκπαιδευτικός, πρέπει να είσαι εκεί και να είσαι σωστός. Αλλά επειδή γενικά απαξιούμε τα πάντα, τα σημερινά παιδιά είναι σε ένα κενό και προσπαθούν να κολυμπήσουν. Δεν ξέρουν από πού να πιαστούν και πού να δείξουν εμπιστοσύνη. Πρέπει να χτίσουμε αυτό το δίχτυ ασφαλείας ξανά γύρω από τα παιδιά μας και μόνο με την επιστροφή στις αξίες του σεβασμού, της αλληλεγγύης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα μπορέσουμε να τους δώσουμε ξανά πυξίδα, όχι για να πάνε εκεί που θέλουμε εμείς αλλά για να μην χαθούν.
