Η Meta βρίσκεται μπροστά σε μια δικαστική μάχη που μπορεί να αλλάξει ριζικά το Instagram και το Facebook όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Από τα «likes» και το ατελείωτο scrolling μέχρι τα Stories, τα φίλτρα και την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά εργαλεία των πλατφορμών βρίσκονται πλέον στο στόχαστρο 30 αμερικανικών πολιτειών, οι οποίες κατηγορούν τον τεχνολογικό κολοσσό ότι σχεδίασε τις υπηρεσίες του με τρόπο που κρατά παιδιά και εφήβους όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στην οθόνη.
Όπως μεταδίδει το BBC, η δίκη προκύπτει από αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 30 πολιτείες των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη, με καταγγελίες για σειρά παραβιάσεων ομοσπονδιακών και πολιτειακών νόμων που αφορούν την προστασία των παιδιών και της ιδιωτικότητάς τους.
Το οικονομικό διακύβευμα είναι τεράστιο. Οι πολιτείες ζητούν αποζημιώσεις που θα μπορούσαν να ξεπεράσουν συνολικά το 1 τρις δολάρια, ενώ επιδιώκουν παράλληλα να επιβάλουν στη Meta σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook για τους ανήλικους χρήστες.
Μεταξύ άλλων, ζητούν να καταργηθεί η εμφάνιση του αριθμού των likes για τους νέους, να τερματιστεί το infinite scroll και να εφαρμοστεί διαδικασία γονικής επαλήθευσης για τους εφήβους.
Στο στόχαστρο βρίσκονται επίσης οι αλγόριθμοι προτάσεων περιεχομένου, τους οποίους οι ενάγοντες περιγράφουν ως μηχανισμούς που εκμεταλλεύονται το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, καθώς και φίλτρα που αλλάζουν την εμφάνιση ενός χρήστη στις φωτογραφίες.
Οι πολιτείες ζητούν ακόμη την κατάργηση της αυτόματης αναπαραγωγής βίντεο, περιορισμούς στη δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών και τον τερματισμό των αναρτήσεων που εξαφανίζονται έπειτα από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όπως τα Instagram Stories.
Πρόκειται για λειτουργίες που αποτελούν σήμερα βασικό κομμάτι της εμπειρίας χρήσης των δύο πλατφορμών.
«Σχεδιάστηκαν για να κρατούν τους νέους στις εφαρμογές»
Η κεντρική θέση των πολιτειών είναι ότι πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν προέκυψαν τυχαία, αλλά σχεδιάστηκαν ώστε οι χρήστες, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και εφήβων, να επιστρέφουν συνεχώς στις εφαρμογές και να παραμένουν συνδεδεμένοι για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Στην αγωγή γίνεται επίσης αναφορά στις συχνές ειδοποιήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τους ενάγοντες, λειτουργούν ως μηχανισμός επαναφοράς των νεαρών χρηστών στις πλατφόρμες ακόμη και όταν επιχειρούν να περιορίσουν τον χρόνο που περνούν σε αυτές.
Οι πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι επέλεξε να «εκμεταλλευτεί» τους νεαρούς χρήστες προκειμένου να τους κρατήσει στις πλατφόρμες της, αυξάνοντας τη βάση χρηστών και κατ' επέκταση την επιχειρηματική της δραστηριότητα.
Η Meta απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες.
«Διαφωνούμε έντονα με αυτούς τους ισχυρισμούς και είμαστε βέβαιοι ότι τα στοιχεία θα καταδείξουν τη μακροχρόνια δέσμευσή μας στη στήριξη των νέων ανθρώπων», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας, σύμφωνα με το BBC.
Την υπόθεση εξετάζει η επικεφαλής ομοσπονδιακή δικαστής στην Καλιφόρνια Yvonne Gonzalez Rogers, η οποία έχει χειριστεί κατά το παρελθόν ορισμένες από τις πλέον προβεβλημένες δικαστικές διαμάχες στον χώρο της τεχνολογίας.
Το προηγούμενο των $942 εκατ.
Η νέα δικαστική μάχη έρχεται μετά από μια ιδιαίτερα βαριά απόφαση εις βάρος της Meta στο Νέο Μεξικό.
Όπως αναφέρει το BBC, δικαστής επέβαλε πρόσφατα στην εταιρεία συνολικό πρόστιμο 942 εκατ. δολαρίων, διατάσσοντας παράλληλα αλλαγές που μοιάζουν με εκείνες που ζητούν τώρα οι 30 πολιτείες.
Μεταξύ αυτών ήταν η κατάργηση της εμφάνισης των likes για χρήστες κάτω των 18 ετών, η απαγόρευση αποστολής ή λήψης γυμνού περιεχομένου από εφήβους και ο περιορισμός των push notifications σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η διατύπωση του δικαστή Bryan Biedscheid, ο οποίος χαρακτήρισε τη Meta «δημόσια όχληση», παρομοιάζοντας τις επιπτώσεις των πλατφορμών της με εκείνες μιας βιομηχανικής δραστηριότητας που προκαλεί βλάβη σε ολόκληρη την κοινωνία.
Η Meta έχει ανακοινώσει ότι θα προσβάλει την απόφαση.
Η ετυμηγορία στο Νέο Μεξικό αφορά μόνο τη συγκεκριμένη πολιτεία. Μια ήττα, όμως, στην υπόθεση των 30 πολιτειών θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερες συνέπειες, καθώς οι περιοχές που συμμετέχουν στην αγωγή αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο μικροσκόπιο τα likes
Κομβικό σημείο της υπόθεσης είναι και η επίδραση που μπορεί να έχουν τα likes και οι μετρήσεις δημοφιλίας στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων.
Το BBC αναφέρεται στην περίπτωση νεαρής γυναίκας που επικράτησε σε δικαστική υπόθεση κατά της Meta νωρίτερα φέτος. Κατά την κατάθεσή της περιέγραψε πως, όταν ήταν μόλις εννέα ετών, δημιουργούσε δεκάδες λογαριασμούς στο YouTube και το Instagram ώστε να βάζει likes στις δικές της αναρτήσεις, επιδιώκοντας μεγαλύτερη απήχηση αλλά και ένα αίσθημα αποδοχής και αυτοεπιβεβαίωσης.
Η ίδια ανέφερε ότι ήδη από εκείνη την ηλικία αισθανόταν κατάθλιψη, ενώ διαγνώστηκε αργότερα, στα δέκα της χρόνια.
Έρευνες των τελευταίων ετών έχουν συνδέσει μετρήσεις κοινωνικής αποδοχής, όπως ο αριθμός των likes, με αισθήματα απόρριψης και κατάθλιψης στους εφήβους.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν και στοιχεία από τις εσωτερικές έρευνες της ίδιας της Meta, τα οποία επικαλούνται οι πολιτείες. Σύμφωνα με αυτά, τα likes ενίσχυαν τη λεγόμενη «κοινωνική σύγκριση», δηλαδή την τάση των χρηστών να αξιολογούν την προσωπική τους αξία συγκρίνοντας τον εαυτό τους με τις εικόνες και τις ζωές άλλων ανθρώπων.
Η κοινωνική αυτή σύγκριση μέσω Instagram είχε συνδεθεί, σύμφωνα με την εσωτερική έρευνα, με αυξημένη μοναξιά, χειρότερη εικόνα σώματος και αρνητικότερη διάθεση.
Η έκβαση της υπόθεσης αναμένεται έτσι να ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια μιας ακόμη δικαστικής διαμάχης για τη Meta. Εφόσον οι πολιτείες επικρατήσουν, η απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν ευρύ επανασχεδιασμό του Instagram και του Facebook για τους ανήλικους χρήστες και να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη συζήτηση για το πώς πρέπει να λειτουργούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέναντι σε παιδιά και εφήβους.
