Η αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ, απασχόλησε τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο, με αναφορές στη βιωσιμότητα των ιχθυαποθεμάτων, την κερδοφορία του αλιευτικού τομέα, τη στήριξη των αλιέων μικρής κλίμακας και την ανάγκη ενδεχόμενων στοχευμένων αλλαγών στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Μιλώντας ενώπιον της Ολομέλειας, ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών της ΕΕ, Κώστας Καδής, ανέφερε ότι ο Κανονισμός για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική αποτελεί τη βάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιώσιμη αλιεία και υδατοκαλλιέργεια. Είπε, ακόμη, πως θα εξετάσει το ενδεχόμενο να υποβάλει πρόταση στο Σώμα των Επιτρόπων για στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, σύμφωνα με τις διαδικασίες της Κομισιόν για τη βελτίωση της νομοθεσίας.
Ο κ. Καδής είπε ότι η αξιολόγηση της Κομισιόν, η οποία παρουσιάστηκε τον Απρίλιο, μία δεκαετία μετά την τελευταία αναθεώρηση του πλαισίου, επιβεβαίωσε ότι η προσέγγιση που υιοθετήθηκε το 2013 παραμένει έγκυρη. Η προσέγγιση αυτή, πρόσθεσε, είχε ως στόχο τον συνδυασμό της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και οικονομικής βιωσιμότητας.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο, η αξιολόγηση δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα του Κανονισμού δεν εξαρτάται μόνο από το γενικό του πλαίσιο, αλλά και από την επιχειρησιακή εφαρμογή των εργαλείων του. Σε αυτά, σημείωσε, περιλαμβάνονται τα τεχνικά μέτρα και τα μέτρα διατήρησης, οι μηχανισμοί ελέγχου και τα πολυετή σχέδια.
Αναφερόμενος στον περιβαλλοντικό πυλώνα, ο κ. Καδής είπε ότι η αξιολόγηση διαπιστώνει πρόοδο στη μείωση της υπεραλίευσης, ωστόσο η αφθονία των αποθεμάτων δεν έχει αυξηθεί όπως αναμενόταν. Πρόσθεσε ότι η υποχρέωση εκφόρτωσης δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες σε σχέση με την επιλεκτική συμπεριφορά ή τη σύνθεση των αλιευμάτων.
Ο Επίτροπος σημείωσε ότι η διατήρηση των πόρων στηρίζει τη μακροπρόθεσμη κοινωνικοοικονομική ευημερία. Όπως ανέφερε, η αξιολόγηση διαπιστώνει ότι και οι κοινωνικοοικονομικές επιδόσεις του τομέα υπολείπονται όσων προέβλεπε η μεταρρύθμιση του 2013.
Ο κ. Καδής αναφέρθηκε σε επίμονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αλιευτικός τομέας της ΕΕ, μεταξύ των οποίων ο γηρασμένος στόλος, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και οι δυσκολίες προσέλκυσης νεότερων γενεών. Σημείωσε επίσης ότι η πρόσβαση στους θαλάσσιους βιολογικούς πόρους αποτελεί ζήτημα για τους αλιείς μικρής κλίμακας.
Σε ό,τι αφορά την κερδοφορία, ο Επίτροπος είπε ότι δεν έχει βελτιωθεί όπως αναμενόταν. Αυτό, ανέφερε, συνδέεται με τις προκλήσεις του τομέα, αλλά και με τη μείωση των εκφορτώσεων λόγω της αργής ανάκαμψης των ιχθυαποθεμάτων και με την ελλιπή προσαρμογή της αλιευτικής ικανότητας του στόλου στα διαθέσιμα ιχθυαποθέματα.
Ο κ. Καδής ανέφερε ακόμη ότι, ενώ η επιστήμη και η συλλογή δεδομένων έχουν βελτιωθεί, υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη για καλύτερη ποσοτικοποίηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων στον τομέα και για ενσωμάτωση των δεδομένων στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις που τροφοδοτούν τις πολιτικές αποφάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, είπε ότι έχουν ήδη γίνει βήματα προόδου, με την πρώτη ειδική κοινωνική έκθεση για τον τομέα να έχει δημοσιευθεί πριν από δύο εβδομάδες.
Για την υδατοκαλλιέργεια, ο Επίτροπος ανέφερε ότι η αξιολόγηση δείχνει τα όρια των μη δεσμευτικών εργαλείων της ΕΕ στα οποία βασίζεται ο τομέας. Όπως είπε, όπου τα μέτρα εξαρτώνται κυρίως από καθοδήγηση και εθελοντική εφαρμογή, η πρόοδος μπορεί να είναι άνιση και αργή, ιδίως σε τομείς όπως η διοικητική απλούστευση και η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για ανάπτυξη.
Σε διεθνές επίπεδο, ανέφερε, η ΕΕ παραμένει παγκόσμιος ηγέτης στη βιώσιμη αλιεία. Πρόσθεσε πως ο ρόλος αυτός πρέπει να διατηρηθεί, ιδίως στην καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας, καθώς και στη διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού για τους ευρωπαϊκούς φορείς έναντι των στόλων τρίτων χωρών.
Ο Επίτροπος είπε, επίσης, ότι η αξιολόγηση παρείχε διάγνωση των υφιστάμενων κανόνων και ότι πλέον πρέπει να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις για την πορεία που θα ακολουθηθεί. Όπως σημείωσε, θα πρέπει να εξεταστεί ποια από τα ελλείμματα που εντοπίστηκαν απαιτούν νομοθετικές αλλαγές και σε ποιον βαθμό.
Στη συζήτηση παρενέβησαν και Ευρωβουλευτές από διάφορες πολιτικές ομάδες, επισημαίνοντας ότι η αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής αναδεικνύει την ανάγκη για αλλαγές στην εφαρμογή της.
Μεταξύ των ζητημάτων που τέθηκαν ήταν η μείωση της κερδοφορίας των στόλων, η γήρανση των αλιέων και των σκαφών, η δυσκολία προσέλκυσης νέων στον κλάδο, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και ο ανταγωνισμός από τρίτες χώρες.
Παράλληλα, οι Ευρωβουλευτές ζήτησαν απλούστευση των κανόνων, ενίσχυση των ελέγχων, καλύτερη συλλογή δεδομένων, στήριξη των αλιέων μικρής κλίμακας και περισσότερες επενδύσεις για βιώσιμους και σύγχρονους στόλους. Έμφαση δόθηκε επίσης στην ανάγκη αντιμετώπισης της παράνομης αλιείας και στη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για τον τομέα και τις παράκτιες περιοχές.
Τα επόμενα βήματα για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική
Σε δευτερολογία του, ο Επίτροπος, Κώστας Καδής, ανέφερε ότι άκουσε προσεκτικά τις παρατηρήσεις των Ευρωβουλευτών και υπενθύμισε ότι είναι η πρώτη φορά μετά τη μεταρρύθμιση του 2013 που ο Κανονισμός για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική αξιολογείται με τόσο ολοκληρωμένα δεδομένα.
Ο Επίτροπος είπε ότι, στη βάση της αξιολόγησης, των απόψεων των Ευρωβουλευτών, των θέσεων των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων φορέων, θα ληφθούν πολιτικές αποφάσεις για τα επόμενα βήματα. Όπως ανέφερε, θα εξεταστεί κατά πόσο η αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ελλείψεων που εντοπίστηκαν απαιτεί νομοθετικές αλλαγές και σε ποιον βαθμό.
Ο κ. Καδής σημείωσε ότι ζητήματα που τέθηκαν στη συζήτηση από τους Ευρωβουλευτές, θα βρεθούν στο επίκεντρο της προσοχής της Κομισιόν.
Ανέφερε, επίσης, ότι θα εξεταστεί η συνεκτίμηση κοινωνικοοικονομικών στοιχείων στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις που λαμβάνει η Κομισιόν για την κατάρτιση των προτάσεών της σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες.
Σε σχέση με την υποχρέωση εκφόρτωσης, ο Επίτροπος είπε ότι η αξιολόγηση δείχνει πως δεν απέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η περιορισμένη αποδοχή και συμμετοχή σε επίπεδο κλάδου. Τόνισε, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση των μαζικών και αδήλωτων απορρίψεων.
Ο κ. Καδής ανέφερε ότι έχει καλέσει εκπροσώπους του τομέα για να συζητηθούν προτάσεις και ιδέες σχετικά με την αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής.
Ο Επίτροπος σημείωσε ότι, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα αυτά, θα εξετάσει το ενδεχόμενο να υποβάλει πρόταση στο Σώμα των Επιτρόπων για στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, σύμφωνα με τις διαδικασίες της Κομισιόν για τη βελτίωση της νομοθεσίας.
Ο κ. Καδής είπε ακόμη ότι τα ευρήματα της αξιολόγησης θα ενταχθούν στο Όραμα 2040 της Κομισιόν για την Αλιεία και την Υδατοκαλλιέργεια, το οποίο θα περιλαμβάνει τη Στρατηγική Εξωτερικής Δράσης και τον Οδικό Χάρτη για την Ενεργειακή Μετάβαση στις αρχές του φθινοπώρου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Κομισιόν προχωρεί σε πρωτοβουλίες απλούστευσης, ιδίως όσον αφορά τα πολυετή σχέδια διαχείρισης της αλιείας, ώστε να καταστούν ευκολότερα στην εφαρμογή. Αναφέρθηκε επίσης στον Κανονισμό για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, με στόχο την ευθυγράμμισή του με τη νέα συμφωνία του ΠΟΕ για τις αλιευτικές επιδοτήσεις και την απλούστευση της εφαρμογής του.
Ο Επίτροπος διαβεβαίωσε τους Ευρωβουλευτές ότι η συμβολή τους θα ληφθεί υπόψη κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή των πολιτικών πρωτοβουλιών.
ΚΥΠΕ
