Οστά αγνοουμένων εντοπίστηκαν αυτή την εβδομάδα σε τρία από τα οκτώ σημεία όπου βρίσκονται σε εξέλιξη ανασκαφές από συνεργεία της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ).
Στον Άγιο Γεώργιο Σπαθαρικού και στο Καλό Χωριό Κυθρέας εντοπίστηκαν οστά ενός ατόμου σε κάθε σημείο, ενώ στη Λάπηθο βρέθηκαν οστά δύο ατόμων.
Ο Ελληνοκύπριος μέλος της ΔΕΑ Λεωνίδας Παντελίδης ανέφερε, κατά τη συνεδρία του 100μελούς Συμβουλευτικού Σώματος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συγγενών Αγνοουμένων, ότι οι οκτώ ανασκαφές διεξάγονται στην Άσσια, τη Λάπηθο, το Έξω Μετόχι, το Νέο Χωριό Κυθρέας, τα Λιβάδεια Αμμοχώστου, τον Γερόλακκο, τον Άγιο Γεώργιο Σπαθαρικού και σε στρατιωτική περιοχή του Καραβά.
Για τις ανασκαφές σε στρατιωτικές περιοχές είπε ότι, ύστερα από πιέσεις, δόθηκε χαλάρωση ως προς την έκταση των 25 μέτρων. Το ζήτημα είχε τεθεί και στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, στο τέλος του περασμένου Ιουλίου.
Ο κ. Παντελίδης διευκρίνισε ότι στον επίσημο κατάλογο των 2.002 Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων δεν είναι 1.619, αλλά κατά 126 ονόματα μικρότερος. Όπως εξήγησε, αυτό προκαλεί συχνά σύγχυση μεταξύ του αριθμού των αγνοουμένων των οποίων τα λείψανα δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί και του αριθμού των ταυτοποιηθέντων.
Από τον επίσημο κατάλογο έχουν μέχρι σήμερα ταυτοποιηθεί 1.082 άτομα, εκ των οποίων 765 Ελληνοκύπριοι και 317 Τουρκοκύπριοι. Απομένουν 745 Ελληνοκύπριοι και 175 Τουρκοκύπριοι. Εντός του 2026 έχουν ταυτοποιηθεί 20 άτομα, έναντι 12 το 2025.
«Υπάρχουν όμως ακόμα μεγάλες υποθέσεις ομαδικών τάφων που δεν έχουν εντοπιστεί. Ελπίζουμε ότι κοντεύουμε σε κάθε προσπάθεια», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι ζητούν τα αρχεία του υγειονομικού του τουρκικού στρατού του 1974, ο οποίος πραγματοποίησε τις συλλογικές ταφές, και όχι τα επιχειρησιακά αρχεία του στρατού.
Ο Επίτροπος Προεδρίας Μάριος Χαρτσιώτης δήλωσε ότι η διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων αποτελεί για την Πολιτεία ύψιστη ανθρωπιστική και εθνική υποχρέωση, «μια υποχρέωση που δεν παραγράφεται με το πέρασμα του χρόνου».
Όπως είπε, η πολιτική του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι η συνέχιση και εντατικοποίηση της προσπάθειας σε τοπικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Ο Πρόεδρος θέτει συστηματικά το θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα Ηνωμένα Έθνη και ξένους ηγέτες, ζητώντας ουσιαστική συνεργασία από την Τουρκία, άρση των εμποδίων στις έρευνες και εκταφές και πρόσβαση σε στοιχεία και αρχεία του τουρκικού στρατού.
Ο κ. Χαρτσιώτης ανέφερε ότι το γραφείο του έχει θέσει ως προτεραιότητες τις σωστές υποδομές, τη συνεχή και ουσιαστική ενημέρωση των συγγενών και τις συγκεκριμένες πράξεις επί του πεδίου. Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου εγκρίθηκε συγκεκριμένο κτήριο για τη δημιουργία μόνιμου Ανθρωπολογικού Εργαστηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, δρομολογείται η δημιουργία οστεοφυλακίου για την αξιοπρεπή φύλαξη οστών ταυτοποιηθέντων και μη ταυτοποιηθέντων αγνοουμένων και πεσόντων, καθώς και χώρου επίσκεψης και συγκέντρωσης των συγγενών. Στον ίδιο σχεδιασμό περιλαμβάνονται μια μικρή εκκλησία και κατάλληλος χώρος όπου οι συγγενείς θα μπορούν να συγκεντρώνονται και να αποτίουν φόρο τιμής στους ανθρώπους τους. Προχωρεί επίσης η ετοιμασία επίσημου μητρώου των παιδιών των αγνοουμένων.
Για την ενημέρωση των συγγενών, ο Επίτροπος Προεδρίας είπε ότι πραγματοποιεί μηνιαίες συναντήσεις με την Παγκύπρια Οργάνωση Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων και την Πανελλήνια Επιτροπή Αγνοουμένων, ενώ οι φάκελοι των αγνοουμένων τίθενται στη διάθεση των συγγενών.
Ανέφερε ακόμη ότι αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για δύσκολες πτυχές του ζητήματος, όπως η υπόθεση των αγνοουμένων της Άσσιας, με στόχο την περαιτέρω ανάδειξη και προώθησή της και την άσκηση πίεσης για ουσιαστικές απαντήσεις και πρόοδο.
Ανακοίνωσε, επίσης, ότι θα πραγματοποιούνται ετήσιες δημόσιες παρουσιάσεις των πεπραγμένων για όλες τις ενέργειες διακρίβωσης της τύχης των αγνοουμένων. Η πρώτη θα αφορά την περίοδο από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ο κ. Χαρτσιώτης είπε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τον περασμένο Απρίλιο τη διάθεση ενός εκατομμυρίου ευρώ για την έναρξη εξειδικευμένων γενετικών εξετάσεων σε οστά Ελλαδιτών πεσόντων και αγνοουμένων του 1974, τα οποία είχαν εμποτιστεί στο παρελθόν με χημικές ουσίες και δεν μπορούσαν να ταυτοποιηθούν με συμβατικές μεθόδους.
Η διαδικασία άρχισε τον Ιούνιο του 2026, μέσω του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και της Μεθόδου Μαζικής Παράλληλης Αλληλούχησης. Στο Ινστιτούτο παραδόθηκε επίσης η πέμπτη φάση εξέτασης μικρών σκελετικών δειγμάτων Κυπρίων και Ελλαδιτών από το Στρατιωτικό Κοιμητήριο Λακατάμιας, με την προσδοκία νέων ταυτοποιήσεων.
«Χρειαζόμαστε πληροφορίες. Χρειαζόμαστε πρόσβαση σε αρχεία και στοιχεία. Χρειαζόμαστε ουσιαστική συνεργασία από την Τουρκία και την κατοχική δύναμη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι κάθε πληροφορία που αποκρύπτεται μπορεί να στερεί από μια οικογένεια την απάντηση που περιμένει εδώ και 52 χρόνια. Είπε ακόμη ότι η πόρτα του γραφείου του είναι ανοικτή για κάθε συγγενή που επιθυμεί να δει τον φάκελο του αγνοούμενου μέλους της οικογένειάς του.
Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, Εγκλωβισμένων, Αγνοουμένων και Παθόντων Νίκος Κέττηρος δήλωσε ότι η διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας και ευθύνη όλων. Η Επιτροπή, ανέφερε, παρακολουθεί στενά τις έρευνες και τις ταυτοποιήσεις και επιμένει στην αξιοποίηση κάθε επιστημονικής και τεχνολογικής δυνατότητας.
Η Επιτροπή έχει θέσει ψηλά στις προτεραιότητές της τη δημιουργία μόνιμου ανθρωπολογικού εργαστηρίου, τη δημιουργία μητρώου των παιδιών των αγνοουμένων και τη στήριξη των γονέων και των συζύγων πεσόντων και αγνοουμένων. Ο κ. Κέττηρος τόνισε ότι η πάροδος του χρόνου δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για αδράνεια και ότι κάθε πληροφορία, μαρτυρία ή αρχείο πρέπει να αξιοποιείται χωρίς καθυστέρηση. Είπε επίσης ότι σύντομα η νέα σύνθεση της Επιτροπής θα επισκεφθεί το ανθρωπολογικό εργαστήριο της ΔΕΑ και σημείωσε την ανάγκη ολοκλήρωσης του μητρώου συγγενών αγνοουμένων.
Ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συγγενών Αγνοουμένων Νίκος Σεργίδης είπε ότι τα ευρήματα των εκταφών καταδεικνύουν την τακτική και τη συμπεριφορά των Τούρκων απέναντι στους αιχμαλώτους. Ανέφερε ότι το ζήτημα αφορά την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια και δεν αφήνει περιθώρια για εκπτώσεις και παραχωρήσεις.
«Ναι, αποτύχαμε να γίνει ουσιαστική και αποτελεσματική έρευνα, όπως προνοεί το διεθνές δίκαιο, αλλά ως Οργάνωση δικαιούμαστε να είμαστε υπερήφανοι πως με τη στάση μας καταφέραμε να υπάρχει, 52 χρόνια μετά, θέμα αγνοουμένων της Κύπρου και να απασχολεί τη διεθνή κοινότητα», δήλωσε.
Αναφερόμενος στη ΔΕΑ, είπε ότι αναγνωρίζουν το έργο και τις δυσκολίες της, αλλά δεν συμμερίζονται την άποψη ότι έχει επιτελέσει θαύματα. Εξέφρασε φόβο ότι η υπερεκτίμηση του έργου της μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις προσπάθειες βελτίωσής του και να δώσει δικαιολογίες σε όσους αρνούνται να συνεργαστούν πραγματικά.
Ο κ. Σεργίδης μίλησε για προσπάθεια της Τουρκίας τα τελευταία τρία χρόνια να κλείσει το θέμα των αγνοουμένων, επειδή έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια διερεύνησης, και υπενθύμισε την κοινή παρέμβαση των οργανώσεων Κύπρου και Ελλάδας στο Στρασβούργο, κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη συμμόρφωση της Τουρκίας με σχετικές αποφάσεις του ΕΔΑΔ. Αναφέρθηκε επίσης στα αιτήματα των συγγενών για τις οικογένειες των αγνοουμένων.
Η πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων κατά την κυπριακή τραγωδία Μαρία Καλμπουρτζή είπε ότι οι κοινές προσπάθειες, οι συναντήσεις με την πολιτική ηγεσία Ελλάδας και Κύπρου και οι παρεμβάσεις σε διεθνή φόρα αποδεικνύουν πως ο συντονισμός Αθήνας-Λευκωσίας «είναι το ισχυρότερο όπλο μας».
«Εμείς η επόμενη γενιά στεκόμαστε όρθιοι. Δεν ζητάμε εκδίκηση. Ζητάμε το αυτονόητο, το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου: την αλήθεια», δήλωσε, ζητώντας να διακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου και να αποδοθεί στους ανθρώπους αυτούς η τιμή και η ανάπαυση που τους στερεί η κατοχική δύναμη για δεκαετίες.
Ο πρόεδρος της Οργάνωσης Συγγενών Κυπρίων Αγνοουμένων του Ηνωμένου Βασιλείου Νεοκλής Νεοκλέους πρότεινε «ανθρωπιστική συνεργασία» υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών, με ασφαλή μηχανισμό και αυστηρό πρωτόκολλο εμπιστευτικότητας. Η πρόταση θα επέτρεπε στην Τουρκία να μοιράζεται με τη ΔΕΑ πληροφορίες για τοποθεσίες, χάρτες και περιγραφές εδάφους.
Σύμφωνα με την πρόταση, κανένα ευαίσθητο έγγραφο δεν θα έβγαινε από την Τουρκία, δεν θα αποδίδονταν ευθύνες και δεν θα προέκυπτε νομικός κίνδυνος. Θα κοινοποιούνταν μόνο συντεταγμένες και μη ευαίσθητες πληροφορίες τοποθεσίας, ενώ ο ΟΗΕ θα εγγυόταν την εμπιστευτικότητα. Τη διαδικασία θα χειριζόταν ομάδα αποτελούμενη από μέλη της ΔΕΑ, έναν αξιωματούχο του ΟΗΕ και έναν εκπρόσωπο των τουρκικών αρχείων. Η πρόταση θα μπορούσε να εφαρμοστεί δοκιμαστικά και να ανανεώνεται ανάλογα με την επιτυχία της.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων της περιόδου 1963-1964 Χάρης Συμεωνίδης κάλεσε τους συγγενείς να μην κουραστούν και να μην απελπιστούν. Υπενθύμισε τη διαχρονική θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση του Κυπριακού χωρίς τη διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου και συνεχάρη τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας επειδή έθεσε το θέμα των αγνοουμένων ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
