Η απαγωγή του πρωτότοκου γιου του Σπύρου Κυπριανού - Σπάει τη σιωπή του 49 χρόνια μετά ο Αχιλλέας Κυπριανού

Με τη φράση ότι ενδέχεται να μην έχει άλλη ευκαιρία να μιλήσει, ο Αχιλλέας Κυπριανού επέλεξε, σχεδόν μισό αιώνα μετά, να καταθέσει δημόσια τη δική του μαρτυρία για μία από τις πιο πολυσυζητημένες υποθέσεις της μεταπολεμικής κυπριακής πολιτικής ιστορίας.

Στην εκπομπή «Κώδικας Σιωπής» του κρατικού καναλιού, ο πρωτότοκος γιος του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Σπύρου Κυπριανού αναφέρθηκε στην απαγωγή του τον Δεκέμβριο του 1977, περιγράφοντας όσα έζησε από τη στιγμή που όπως υποστηρίζει, «έπεσε στην παγίδα των απαγωγέων» μέχρι την απελευθέρωσή του τέσσερις ημέρες αργότερα.

Η συνέντευξη δεν περιορίστηκε στην περιγραφή της απαγωγής. Ο Αχιλλέας Κυπριανού αναφέρθηκε στο τελεσίγραφο που λέει ότι εξαναγκάστηκε να ηχογραφήσει, σε απειλή ότι θα τον εκτελούσαν και θα έστελναν το κεφάλι του στον πατέρα του, σε όσα υπιστηρίζει ότι άκουσε κατά την κράτησή του για ύπαρξη «οργάνωσης με στρατιωτική δομή και ηγεσία», αλλά και στις παρασκηνιακές ενέργειες που, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, οδήγησαν στην απελευθέρωσή του.

Παράλληλα, επιχειρεί να κλείσει έναν κύκλο που τον ακολουθεί επί δεκαετίες: τις θεωρίες ότι η απαγωγή είχε σκηνοθετηθεί για να ενισχυθεί πολιτικά ο Σπύρος Κυπριανού ενόψει των προεδρικών εκλογών του 1978.

«Δεν υπάρχει ίσως άλλη ευκαιρία να μιλήσω»

Ο ίδιος εξήγησε από την αρχή γιατί επέλεξε να μιλήσει τώρα. «Από καιρό ήθελα να μιλήσω με περισσότερες λεπτομέρειες για την απαγωγή μου και για την άδικη και εντελώς αβάσιμη διαστρέβλωση των τότε γεγονότων», ανέφερε, σημειώνοντας ότι για χρόνια απέφευγε να επαναφέρει στη μνήμη του όσα έζησε.

Στη συνέχεια αποκάλυψε ότι έχει διαγνωστεί «με μια εξαιρετικά σοβαρή, σπάνια ασθένεια η οποία έχει εξαιρετικά κακή πρόγνωση», προσθέτοντας: «Συνεπώς, δεν υπάρχει ίσως άλλη ευκαιρία να μιλήσω».

«Κουράστηκα όλα αυτά τα χρόνια να ακούω λασπολογίες και ψέματα», είπε, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπήρξε πολιτικός και ότι επιθυμεί να δώσει τη δική του κατάθεση για τα γεγονότα.

Η παγίδα στον Μαχαιρά

Τον Δεκέμβριο του 1977 ο Αχιλλέας Κυπριανού ήταν 19 ετών και υπηρετούσε στις Δυνάμεις Καταδρομών.

Σύμφωνα με την ματυρίας του το βράδυ της 14ης Δεκεμβρίου βρισκόταν σε μικρό εφεδρικό στρατόπεδο στον Μαχαιρά, όταν ειδοποιήθηκε να μεταβεί στην πύλη. Εκεί, όπως λέει, τον περίμενε ένας άνδρας που παρουσιάστηκε ως ταξιτζής και ισχυρίστηκε ότι μετέφερε τραυματισμένο καταδρομέα, ζητώντας τη βοήθειά του.

Σύμφωνα με την αφήγησή του, μόλις κάθισε στη θέση του συνοδηγού για να εξετάσει τον δήθεν τραυματία, εκείνος σηκώθηκε απότομα και του έβαλε πιστόλι στον κρόταφο, ενώ ο οδηγός ανέπτυξε ταχύτητα. «Μόλις κάθισα, ο δήθεν τραυματίας πετάχτηκε απότομα, με ακινητοποίησε και μου έβαλε ένα πιστόλι στον κρόταφο», περιέγραψε.

Οι δράστες, όπως είπε, γνώριζαν ότι ως αξιωματικός των Καταδρομών ενδέχεται να επιχειρούσε να αποδράσει και γι' αυτό του έδεσαν τα χέρια με φαρδύ χειρουργικό τσιρότο και κάλυψαν με τον ίδιο τρόπο τα μάτια του.

Το τελεσίγραφο προς τον Σπύρο Κυπριανού

Σε επόμενο στάδιο, ο Αχιλλέας Κυπριανού ανέφερε ότι άκουσε και τρίτη φωνή, πέραν των δύο ανδρών που είχε ήδη αντιληφθεί.

Τότε, υπό την απειλή όπλου, όπως ισχυρίστηκε, τον ανάγκασαν να διαβάσει κείμενο που απευθυνόταν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και πατέρα του. Κατά τη μαρτυρία του, οι απαγωγείς απαιτούσαν την απελευθέρωση ποινικών κρατουμένων που συνδέονταν με την ΕΟΚΑ Β΄ και το πραξικόπημα. Εάν δεν ικανοποιούνταν οι απαιτήσεις τους, «θα με εκτελούσαν και θα έστελναν το κεφάλι μου στον πατέρα μου», όπως ανέφερε.

Τέσσερις με πέντε ώρες με δεμένα μάτια

Ο ίδιος προσθέτει ότι μετά την ηχογράφηση του τελεσιγράφου μεταφέρθηκε ξανά με αυτοκίνητο και στη συνέχεια υποχρεώθηκε να περπατήσει για ώρες, έχοντας δεμένα μάτια και χέρια. «Δεν μπορώ να θυμηθώ πόσες φορές έπεσα και χτύπησα. Γόνατα, αγκώνες. Συνεχώς ήταν ένα μαρτύριο», είπε.

Υπολόγισε ότι η πορεία διήρκεσε τέσσερις με πέντε ώρες μέχρι να φτάσουν στον χώρο όπου θα κρατείτο, μια υπόγεια, καμουφλαρισμένη σπηλιά σε ορεινή περιοχή κοντά στις Κυβίδες.

«Ήταν σαν να είμαι θαμμένος ζωντανός»

Η κρυψώνα, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν τόσο χαμηλή και μικρή ώστε δεν μπορούσε να καθίσει όρθιος. Έπρεπε να παραμένει ξαπλωμένος ή στο πλάι.

«Ήταν σαν να είμαι θαμμένος ζωντανός», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πίστευε πως η συγκεκριμένη σπηλιά είχε επιλεγεί ώστε, σε περίπτωση εκτέλεσής του, να χρησιμοποιηθεί και ως τάφος.

Όπως ανέφερε, έμεινε εκεί τέσσερις ημέρες, μέσα σε κρύο, πείνα και δίψα, με δεμένα μάτια και υπό συνεχή απειλή και πρόσθεσε ότι δεν μπορούσε να αντιληφθεί την εναλλαγή ημέρας και νύχτας από το φως, αφού την καταλάβαινε μόνο από τη μεταβολή της θερμοκρασίας.

«Ο εγκλεισμός σε μια τρύπα με συνθήκες παγωνιάς, πείνα, δίψα, την απειλή εκτέλεσης, ήταν ένα απίστευτο βασανιστήριο», ανέφερε.

Τι άκουσε για «οργάνωση» και «αρχηγείο»

Ο Αχιλλέας Κυπριανού αναφέρθηκε και σε στοιχεία που, κατά τον ίδιο, του δημιούργησαν την εντύπωση ότι οι δράστες δεν λειτουργούσαν κατ' ανάγκην απομονωμένα. Όπως υποστήριξε, ο ιθύνων νους, Βασίλης Παυλίδης τού έλεγε κατά τη διάρκεια της κράτησης ότι ανήκε «σε μια οργάνωση με στρατιωτική δομή και ηγεσία». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και σε μια φράση που, όπως είπε, άκουσε μετά την ηχογράφηση του τελεσιγράφου: «στο αρχηγείο».

Ο ίδιος, ωστόσο, διευκρίνισε ότι προσωπικά είδε δύο πρόσωπα και άκουσε τη φωνή τρίτου, χωρίς να ισχυριστεί ότι γνώριζε ποιοι άλλοι ενδεχομένως εμπλέκονταν.

Η υπόσχεση μη δίωξης

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης αφορά όσα, σύμφωνα με τον Αχιλλέα Κυπριανού, διαδραματίστηκαν στο παρασκήνιο για την απελευθέρωσή του.

Ο ίδιος ανέφερε ότι, έπειτα από συνεννόηση με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα, δόθηκε στους απαγωγείς υπόσχεση ότι δεν θα διώκονταν για το αδίκημα της απαγωγής, προκειμένου να δημιουργηθεί κίνητρο για να τον αφήσουν ελεύθερο. Ταυτόχρονα, όπως υποστήριξε, τους διαμηνύθηκε ότι οποιαδήποτε νέα εγκληματική ενέργεια θα αντιμετωπιζόταν με την αυστηρότητα της Δικαιοσύνης. Κατά τον ίδιο, η κυβέρνηση δεν αποδέχθηκε κανέναν από τους βασικούς όρους του τελεσιγράφου και ειδικότερα την απαίτηση για αποφυλάκιση κρατουμένων.

«Ένιωθα ότι αναστήθηκα»     

Η απελευθέρωση ήρθε τέσσερις ημέρες μετά. Σύμφωνα με την αφήγησή του, οι απαγωγείς τον παρέδωσαν σε μεσολαβητές και τα μάτια του αποδεσμεύθηκαν μόνο όταν είχαν απομακρυνθεί αρκετά.

«Είχα να δω τον ήλιο τέσσερις μέρες», είπε, «ένιωθα ότι αναστήθηκα, ότι ήμουν πεθαμένος και ξαφνικά μου δόθηκε δεύτερη ευκαιρία στη ζωή να δω ξανά το φως».

Πριν επιστρέψει στο σπίτι, μεταφέρθηκε, όπως περιέγραψε, σε σπίτι ιδιοκτήτη καθαριστηρίου στη Λεμεσό, όπου πλύθηκε, ξυρίστηκε και καθαρίστηκε η στολή του, καθώς οι μεσολαβητές θεωρούσαν ότι οι γονείς του δεν έπρεπε να τον αντικρίσουν στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν.

Η συζήτηση με τον πατέρα του

Μετά την επιστροφή του στο σπίτι, ο Σπύρος Κυπριανού τού είπε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ότι ένιωθε πολύ άσχημα επειδή η ζωή του γιου του είχε τεθεί σε κίνδυνο εξαιτίας της απόφασής του να μην υποκύψει στο τελεσίγραφο. Η απάντηση του Αχιλλέα Κυπριανού ήταν, όπως είπε, ξεκάθαρη: «Πολύ καλά έκανε». Υποστήριξε μάλιστα ότι, εάν οι ρόλοι ήταν αντίστροφοι, θα είχε λάβει την ίδια απόφαση.

Η απάντηση στα περί «στημένης» απαγωγής

Σχεδόν πέντε δεκαετίες μετά, ο Αχιλλέας Κυπριανού εξακολουθεί να θεωρεί ιδιαίτερα οδυνηρούς τους ισχυρισμούς ότι η απαγωγή του είχε σκηνοθετηθεί για να ωφεληθεί πολιτικά ο πατέρας του.

Στη συνέντευξη επιχείρησε να απαντήσει στα περί «στημένης» απαγωγής μέσα από τους πολιτικούς και εκλογικούς συσχετισμούς της εποχής, επιμένοντας ότι ο Σπύρος Κυπριανού δεν είχε ανάγκη μια τέτοια ενέργεια για να εξασφαλίσει την εκλογή του.

Χαρακτήρισε τον σχετικό ισχυρισμό «εντελώς παράλογο» και μίλησε για πολυετή «λασπολογία» εις βάρος του ιδίου και της οικογένειάς του.

«Το ότι κάποιοι με παρουσίαζαν από θύμα ως θύτη για να αποκομίσουν κομματικά οφέλη αποτελούσε για μένα πολύ οδυνηρή εμπειρία αδικίας και δολοφονίας χαρακτήρα», ανέφερε, περιγράφοντας ως πολλαπλό το τραύμα που άφησε όχι μόνο η απαγωγή αλλά και όσα ακολούθησαν δημόσια.

Ζήτησε η συνέντευξη να μεταδοθεί μετά τις εκλογές

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποκάλυψη ότι ο Αχιλλέας Κυπριανού ζήτησε ο ίδιος να μην προβληθεί η συνέντευξη πριν από τις βουλευτικές εκλογές του 2026. Όπως εξήγησε, δεν ήθελε αυτή η δημόσια κατάθεσή του να ερμηνευθεί ως παρέμβαση στην προεκλογική αντιπαράθεση.

«Αυτή ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία μου για να μπορέσω να δώσω τη δική μου κατάθεση για αυτά τα γεγονότα», είπε, και πρόσθεσε: «Αρκετά παρεξηγήθηκα και έφαγα λάσπη στη ζωή μου και δεν θα ήθελα αυτή η τελευταία πράξη να παρεξηγηθεί ότι αποτελεί ανάμειξη με οποιοδήποτε τρόπο στις προεκλογικές αντιπαραθέσεις».

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη του Αχιλλέα Κυπριανού ΕΔΩ.