Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο την ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και τους πάγους. Σύμφωνα με νέα μελέτη, τα ποτάμια σε όλο τον κόσμο χάνουν σταδιακά οξυγόνο, με τους τροπικούς ποταμούς να εμφανίζονται ως οι πιο ευάλωτοι.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, με επικεφαλής τον καθηγητή Κουν Σι του Ινστιτούτου Γεωγραφίας και Λιμνολογίας της Ναντζίνγκ, της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, ανέλυσε δεδομένα σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών, από το 1985 έως το 2023. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να εξετάσουν παρατηρήσεις από 21.439 τμήματα ποταμών σε όλο τον κόσμο.
Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σαφή παγκόσμια τάση αποξυγόνωσης. Κατά μέσο όρο, τα επίπεδα διαλυμένου οξυγόνου στα ποτάμια μειώνονται με ρυθμό 0,045 mg ανά λίτρο ανά δεκαετία, ενώ το 78,8% των ποταμών που εξετάστηκαν παρουσίασε ενδείξεις απώλειας οξυγόνου.
Το διαλυμένο οξυγόνο είναι ζωτικής σημασίας για τα ποτάμια οικοσυστήματα. Υποστηρίζει την επιβίωση των υδρόβιων οργανισμών, τη βιοποικιλότητα και βασικές βιογεωχημικές διεργασίες. Όταν τα επίπεδά του μειώνονται, αυξάνεται ο κίνδυνος υποξίας, δηλαδή συνθηκών στις οποίες το οξυγόνο δεν επαρκεί για να συντηρήσει πολλές μορφές ζωής, αναφέρει το Science Daily.
Στα τροπικά ποτάμια οι μεγαλύτερες απώλειες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το εύρημα ότι οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στα τροπικά ποτάμια, ανάμεσα στις 20 μοίρες νότια και 20 μοίρες βόρεια του Ισημερινού, μεταξύ αυτών και σε ποτάμια της Ινδίας. Η διαπίστωση αυτή αιφνιδίασε τους ερευνητές, καθώς μέχρι σήμερα θεωρούνταν πιθανότερο ότι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι αποξυγόνωσης θα εντοπίζονταν σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, όπου η αύξηση της θερμοκρασίας είναι συχνά εντονότερη.
Η εξήγηση, σύμφωνα με τη μελέτη, βρίσκεται στο γεγονός ότι τα τροπικά ποτάμια έχουν ήδη χαμηλότερες συγκεντρώσεις οξυγόνου. Έτσι, ακόμη και μια περαιτέρω μείωση μπορεί να τα φέρει ταχύτερα κοντά σε κρίσιμα όρια για τα οικοσυστήματά τους.
Η ροή και τα φράγματα
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τον ρόλο της ροής των ποταμών και των φραγμάτων. Τόσο οι περίοδοι χαμηλής όσο και υψηλής ροής φαίνεται ότι μετριάζουν εν μέρει την αποξυγόνωση σε σχέση με τις κανονικές συνθήκες ροής. Αντίθετα, τα φράγματα έχουν πιο σύνθετη επίδραση: σε ρηχούς ταμιευτήρες επιταχύνουν την απώλεια οξυγόνου, ενώ σε βαθύτερους μπορεί να την περιορίζουν στην περιοχή της κατάκλυσης.
Κύριος παράγοντας της παγκόσμιας μείωσης είναι η αύξηση της θερμοκρασίας, καθώς το θερμότερο νερό συγκρατεί λιγότερο οξυγόνο.
Η μειωμένη διαλυτότητα του οξυγόνου λόγω της κλιματικής θέρμανσης εξηγεί το 62,7% της παρατηρούμενης μεταβολής. Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι καύσωνες, οι οποίοι ευθύνονται για το 22,7% της παγκόσμιας αποξυγόνωσης των ποταμών.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα τροπικά ποτάμια πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα στις στρατηγικές περιορισμού της απώλειας οξυγόνου, καθώς η συνέχιση της θέρμανσης απειλεί να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση των γλυκών υδάτων.
Πηγή: lifo.gr
