Έντονη δημόσια συζήτηση έχει προκαλέσει στην Ιαπωνία η απόφαση της δημάρχου της πόλης Γιαουάτα, Σόκο Καουάτα, να απέχει προσωρινά από τα καθήκοντά της λόγω εγκυμοσύνης, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο για το κατά πόσο οι αιρετοί αξιωματούχοι δικαιούνται άδεια μητρότητας σε μια χώρα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη δημογραφική κρίση, όπως μεταδίδει το BBC.
Η 35χρονη Καουάτα θα γίνει η πρώτη δήμαρχος στην ιστορία της Ιαπωνίας που λαμβάνει άδεια μητρότητας. Ωστόσο, καθώς δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο που να προβλέπει επίσημη άδεια για αιρετούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, δεν θα απουσιάζει τυπικά από το αξίωμά της. Αντίθετα, έχει αναθέσει προσωρινά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της στον αναπληρωτή δήμαρχο, Σιγκέτο Νόσε.
Η Καουάτα ανακοίνωσε τον Μάιο ότι θα απέχει από τα καθήκοντά της δύο μήνες πριν και δύο μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού της, η οποία αναμένεται στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Διχασμένες οι αντιδράσεις
Όπως δήλωσε στο BBC, δεν περίμενε ότι η ανακοίνωσή της θα προκαλούσε τόσο μεγάλη συζήτηση.
«Εξεπλάγην πραγματικά από το μέγεθος των αντιδράσεων», ανέφερε.
Στον δήμο, όπου ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων είναι τα 39 έτη, οι συνάδελφοί της στήριξαν ομόφωνα την απόφασή της. Αντίθετα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκφράστηκαν έντονες διαφωνίες.
Πολλοί χρήστες υποστήριξαν ότι η εγκυμοσύνη και η μητρότητα δεν θα πρέπει να αποτελούν εμπόδιο για την άσκηση δημόσιου αξιώματος, χαρακτηρίζοντας την Καουάτα θετικό πρότυπο για περισσότερες γυναίκες που σκέφτονται να ασχοληθούν με την πολιτική.
Άλλοι, όμως, θεώρησαν ότι η απομάκρυνσή της από τα καθήκοντά της είναι «ανεύθυνη», υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε είτε να είχε αποκτήσει παιδί πριν εκλεγεί είτε να παραιτηθεί από το αξίωμά της. Ορισμένοι ζήτησαν ακόμη και μείωση του μισθού της κατά τη διάρκεια της άδειας.
«Δεν μπορούμε να αποκλείουμε τις γυναίκες από την πολιτική»
Η ίδια απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η μητρότητα δεν πρέπει να αποκλείει τις γυναίκες από τη δημόσια ζωή.
«Αν επικρίνουμε τους πολιτικούς που παίρνουν άδεια μητρότητας, στην ουσία αποκλείουμε από τα δημόσια αξιώματα όλες τις γυναίκες ηλικίας 20 έως 40 ετών, δηλαδή όσες μπορούν να μείνουν έγκυες», δήλωσε.
Σύμφωνα με το BBC, ο πρώην δήμαρχος της πόλης Ακιτακάτα, Σίντζι Ισιμάρου, εκτιμά ότι το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η άδεια μητρότητας, αλλά η εξεύρεση τρόπων ώστε οι δημοτικές υπηρεσίες να συνεχίσουν να λειτουργούν απρόσκοπτα κατά την απουσία ενός δημάρχου.
Η περίπτωση της πολιτικού Καουάτα
Η Καουάτα εξελέγη δήμαρχος σε ηλικία μόλις 33 ετών, γεγονός που την κατέστησε τη νεότερη γυναίκα δήμαρχο στην ιστορία της Ιαπωνίας. Είναι απόφοιτος Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Κιότο και δραστηριοποιείται στην τοπική αυτοδιοίκηση και την πολιτική.
Η περίπτωσή της αναδεικνύει και τη χαμηλή εκπροσώπηση των γυναικών στην ιαπωνική πολιτική. Σύμφωνα με το BBC, μόλις το 4% των επικεφαλής των 1.720 δήμων της χώρας είναι γυναίκες.
Έρευνα του Γραφείου του Υπουργικού Συμβουλίου της Ιαπωνίας, που δημοσιεύθηκε το 2025, κατέγραψε ως βασικά εμπόδια για την είσοδο των γυναικών στην πολιτική την εγκυμοσύνη, την αντίληψη ότι η πολιτική αποτελεί ανδρικό επάγγελμα και την παρενόχληση.
Παράλληλα, η Ιαπωνία εξακολουθεί να καταγράφει χαμηλές επιδόσεις ως προς την ισότητα των φύλων. Στην τελευταία έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το χάσμα μεταξύ των φύλων, που δημοσιεύθηκε το 2025, κατατάχθηκε στην 118η θέση μεταξύ 146 χωρών, τη χαμηλότερη μεταξύ των κρατών της G7.
«Να μη χρειάζεται οι γυναίκες να διαλέγουν»
Κατά την τετράμηνη απουσία της, όλες οι αρμοδιότητες της δημάρχου θα ασκούνται από τον αναπληρωτή δήμαρχο, με την ίδια να ενημερώνεται και να συμμετέχει σε συζητήσεις εξ αποστάσεως μία φορά την εβδομάδα.
Ο Σιγκέτο Νόσε δήλωσε στο BBC ότι ο ίδιος δεν είχε πάρει ποτέ γονική άδεια όταν απέκτησε τα παιδιά του και παραδέχθηκε ότι είχε αφήσει σχεδόν αποκλειστικά τη φροντίδα τους στη σύζυγό του.
«Σήμερα βλέπω τον γαμπρό μου να παίρνει έξι μήνες άδεια για να στηρίξει την κόρη μου με το δεύτερο παιδί τους. Αυτό με κάνει χαρούμενο. Οι εποχές έχουν πραγματικά αλλάξει», είπε.
Η Καουάτα εκτιμά ότι μέρος της κριτικής που δέχεται πηγάζει από την αντίληψη πως όσοι κατέχουν δημόσιο αξίωμα οφείλουν να θυσιάζουν την προσωπική τους ζωή.
«Ελπίζω πραγματικά το παιδί μου να εκπλαγεί όταν μάθει ότι κάποτε αυτό αποτελούσε θέμα συζήτησης», δήλωσε, προσθέτοντας ότι στόχος της είναι να δημιουργηθεί μια κοινωνία όπου οι γυναίκες δεν θα χρειάζεται να επιλέγουν ανάμεσα στην οικογένεια και την επαγγελματική τους πορεία.
Με πληροφορίες από BBC
