Ένας Ρώσος ειδικός στην κυβερνοασφάλεια που κατηγορείται στις Ηνωμένες Πολιτείες για συμμετοχή σε εκτεταμένη εκστρατεία κυβερνοκατασκοπείας είχε στο παρελθόν εργαστεί σε ανώτερη θέση στην Kaspersky Lab, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters.
Ο Ντένις Ομπρέζκο, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα δήλωσε αθώος ενώπιον δικαστηρίου στη Βοστώνη για κατηγορίες που σχετίζονται με ηλεκτρονικές επιθέσεις, εργαζόταν ως ανώτερος ειδικός στην Kaspersky την περίοδο 2017-2019, σύμφωνα με μισθολογικά έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του Reuters και μαρτυρία πρώην συναδέλφου του.
Οι αμερικανικές εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι πριν από την ένταξή του στην εταιρεία είχε υπηρετήσει επί πέντε χρόνια στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB).
Αν και οι φερόμενες κυβερνοεπιθέσεις για τις οποίες διώκεται πραγματοποιήθηκαν μετά την αποχώρησή του από την Kaspersky, οι αποκαλύψεις αναμένεται να επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τις σχέσεις της ρωσικής εταιρείας κυβερνοασφάλειας με το Κρεμλίνο.
Η Kaspersky, μία από τις γνωστότερες εταιρείες λογισμικού προστασίας από ιούς στον κόσμο, διατηρούσε επί χρόνια ισχυρή παρουσία στην αμερικανική αγορά. Ωστόσο, οι ανησυχίες των αμερικανικών αρχών σχετικά με πιθανούς δεσμούς της με τη ρωσική κυβέρνηση οδήγησαν ουσιαστικά στον αποκλεισμό της από την αγορά των ΗΠΑ.
Σε ανακοίνωσή της προς το Reuters, η Kaspersky επιβεβαίωσε ότι πρόσωπο με το συγκεκριμένο όνομα απασχολήθηκε στην εταιρεία από το 2017 έως το 2019.
«Δεν διαθέτουμε πληροφορίες για τη σημερινή κατάσταση του συγκεκριμένου ατόμου. Οι κατηγορίες που του έχουν απαγγελθεί δεν σχετίζονται με τον ρόλο ή τις αρμοδιότητές του κατά τη διάρκεια της εργασίας του στην Kaspersky», ανέφερε η εταιρεία.
Ο συνήγορος υπεράσπισης του Ομπρέζκο, Μαξ Νέμτσεφ, δήλωσε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει το επαγγελματικό ιστορικό του πελάτη του. Η FSB δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό, ενώ και η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον δεν ανταποκρίθηκε σε σχετικά ερωτήματα.
Σπουδές σε πανεπιστήμιο που συνδέεται με κρατικούς χάκερ
Το Reuters δεν κατάφερε να εξακριβώσει τις ακριβείς αρμοδιότητες του Ομπρέζκο κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Kaspersky.
Ωστόσο, λογαριασμός στο ρωσικό κοινωνικό δίκτυο VKontakte, ο οποίος συνδέεται με μία από τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις του, τον εμφανίζει ως απόφοιτο του Τεχνικού Πανεπιστημίου Bauman της Μόσχας.
Το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο είχε κατονομαστεί πέρυσι από κοινοπραξία ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης ως βασικό κέντρο εκπαίδευσης χάκερ που φέρονται να εργάζονται για λογαριασμό του ρωσικού κράτους. Σύμφωνα με στοιχεία βιογραφικού που εξέτασε το Reuters, είχε ειδικευθεί στην ασφάλεια πληροφοριακών συστημάτων.
Οι κατηγορίες για την ομάδα «Void Blizzard»
Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα των αμερικανικών αρχών, ο Ομπρέζκο φέρεται να συμμετείχε στην ομάδα κυβερνοκατασκοπείας «Void Blizzard», γνωστή και ως «Laundry Bear».
Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η ομάδα προχώρησε, από το 2023 και μετά, σε μαζικές υποκλοπές ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και άλλων επικοινωνιών από ευρωπαϊκές κρατικές υπηρεσίες που συνεργάζονται με το ΝΑΤΟ, καθώς και από τουλάχιστον 11 αμερικανικές εταιρείες, ενεργώντας κατ' εντολή της ρωσικής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η δραστηριότητα της ομάδας συνδέεται με τη ρωσική εταιρεία κυβερνοασφάλειας Yutek-NN, όπου ο Ομπρέζκο φέρεται να κατείχε τη θέση του αναπληρωτή διευθυντή από το 2024.
Η προηγούμενη σχέση του με την Kaspersky δεν αναφερόταν στο κατηγορητήριο και αποκαλύπτεται για πρώτη φορά μέσω του αποκλειστικού ρεπορτάζ του Reuters.
Άδεια από την FSB για «μυστική συλλογή πληροφοριών»
Η Yutek-NN παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα της ως εταιρεία τεχνολογίας που δραστηριοποιείται σε πολλαπλούς τομείς της πληροφορικής.
Ωστόσο, σύμφωνα με ρωσικά εταιρικά μητρώα που επικαλείται το Reuters, η εταιρεία διαθέτει άδεια από την FSB για την ανάπτυξη, πώληση και προμήθεια «ειδικών τεχνικών μέσων για τη μυστική συλλογή πληροφοριών».
Η εταιρεία δεν απάντησε στα αιτήματα σχολιασμού του πρακτορείου.
Νέες πιέσεις προς την Kaspersky
Ο Στέφαν Ζοεζάντο, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών και Τεχνών της Λουκέρνης στην Ελβετία, δήλωσε στο Reuters ότι η δίωξη του Ομπρέζκο ενισχύει τα επιχειρήματα όσων ασκούν εδώ και χρόνια κριτική στην Kaspersky.
Από την πλευρά της, η εταιρεία επιμένει ότι λειτουργεί ανεξάρτητα από το Κρεμλίνο. Ωστόσο, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου απαγόρευσε τη διάθεση του λογισμικού της στις ΗΠΑ το 2024 για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ και ευρωπαϊκές αρχές έχουν κατά καιρούς εκδώσει σχετικές προειδοποιήσεις.
Ο Ζοεζάντο υποστήριξε πάντως ότι η μετακίνηση στελεχών μεταξύ εταιρειών κυβερνοασφάλειας και κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών δεν αποτελεί αποκλειστικά ρωσικό φαινόμενο.
«Είναι πολύ παρόμοιο με ό,τι συμβαίνει και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαφορά είναι ότι οι Ρώσοι δεν απαγγέλλουν κατηγορίες σε πρώην Αμερικανούς κατασκόπους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πηγή: Reuters






