Η νέα συμφωνία Ρωσίας και Συρίας για τη ρωσική στρατιωτική παρουσία εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η σταδιακή υποχώρηση του Βλαντίμιρ Πούτιν από τη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί και περιορισμό του παγκόσμιου ρόλου της Μόσχας, την ώρα που το Κρεμλίνο επικεντρώνει τις δυνάμεις του στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αβέβαιο το μέλλον των ρωσικών βάσεων στη Συρία
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας The Times, το μέλλον της ρωσικής παρουσίας στις στρατιωτικές βάσεις της Συρίας παραμένει αβέβαιο. Οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούσαν για χρόνια κρίσιμο κόμβο για τη μεταφορά εξοπλισμού, προμηθειών και προσωπικού προς το λεγόμενο «Αφρικανικό Σώμα» της Ρωσίας, τη δομή που διαδέχθηκε τη Wagner και τελεί υπό τον έλεγχο του Κρεμλίνου, με δράση σε χώρες όπως η Λιβύη, το Μάλι και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.
Η ειδικός στη ρωσική εξωτερική πολιτική Χάνα Νοτ εκτιμά ότι οι πιθανότητες να συνεχίσει η Μόσχα να χρησιμοποιεί τις συριακές βάσεις για στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν πλέον περιοριστεί, χωρίς πάντως να αποκλείει πλήρως αυτό το ενδεχόμενο.
Με βάση το δημοσίευμα, η νέα συμφωνία επιτρέπει στη Ρωσία μόνο περιορισμένη δυνατότητα ανεφοδιασμού στρατιωτικών αεροσκαφών στη βάση Χμεϊμίμ. Πέραν αυτού, ωστόσο, δεν φαίνεται να περιλαμβάνει ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους για τη Μόσχα.
Ο Νικίτα Σμάγκιν, ειδικός σε θέματα Ιράν και ρωσικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, σημειώνει ότι οι εξελίξεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για τη ρωσική πλευρά.
Πλήγματα στη διεθνή επιρροή της Μόσχας
Οι Times εκτιμούν ότι οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων συνιστούν σοβαρό πλήγμα για την προσπάθεια του Κρεμλίνου να διατηρήσει την επιρροή του πέραν της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η απώλεια του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία δεν είναι η μόνη αρνητική εξέλιξη για τη Μόσχα. Η Ρωσία φέρεται επίσης να μην κατάφερε να αποτρέψει τη σύλληψη του φιλορώσου προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός είχε συχνά χαρακτηριστεί ως ο «Δούρειος Ίππος» της Μόσχας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω της στάσης του απέναντι στο Κρεμλίνο.
Σύμμαχοι κρατούν αποστάσεις από τη Ρωσία
Την ίδια ώρα, παραδοσιακοί εταίροι της Ρωσίας φαίνεται να στέλνουν μηνύματα αποστασιοποίησης. Η Σερβία, μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν επέβαλαν κυρώσεις στη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία, υποδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στην πρώτη επίσκεψη του Ουκρανού προέδρου στη χώρα από το 2022.
Ουκρανός αξιωματούχος, σύμφωνα με τους Times, χαρακτήρισε τη συνάντηση του Ζελένσκι με τον Σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς ως «χαστούκι» προς τον Πούτιν. Η επίσκεψη, κατά την ίδια πηγή, εντάσσεται στην προσπάθεια του Βελιγραδίου να περιορίσει τη ρωσική επιρροή και να προσεγγίσει περισσότερο το Κίεβο.
Μήνυμα προς τη Μόσχα φέρεται να έστειλε και το Καζακστάν. Ο πρόεδρος της χώρας, Κασίμ-Γιομάρτ Τοκάγιεφ, κάλεσε δημόσια τον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια συνομιλιών στην Ομσκ της Σιβηρίας, εξέφρασε τη θλίψη του για τις απώλειες νέων ανθρώπων, προκαλώντας, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εμφανή αμηχανία στον Ρώσο πρόεδρο.
Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν χαράσσουν δική τους πορεία
Η εικόνα υποχώρησης της ρωσικής επιρροής επεκτείνεται, κατά τους Times, και στον Νότιο Καύκασο. Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, δύο πρώην σοβιετικές δημοκρατίες που για χρόνια κινούνταν σε διαφορετικό βαθμό στη σφαίρα επιρροής της Μόσχας, εμφανίζονται πλέον να ακολουθούν πιο αυτόνομη πορεία.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν το ερώτημα κατά πόσο η Ρωσία μπορεί να διατηρήσει τον ρόλο της ως σημαντική γεωπολιτική δύναμη σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν προνομιακό πεδίο δράσης της Μόσχας.
