Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην αποδυνάμωση σειράς δικλίδων ασφαλείας σε ένα σχέδιο του ΟΗΕ για τη ρύθμιση των θανατηφόρων αυτόνομων οπλικών συστημάτων, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Washington Post.
Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου στη Γενεύη, θεωρούνται η σημαντικότερη μέχρι σήμερα προσπάθεια για τη δημιουργία ενός διεθνούς πλαισίου που θα διέπει τα όπλα τα οποία μπορούν να επιλέγουν και να πλήττουν στόχους με περιορισμένη ή χωρίς άμεση ανθρώπινη παρέμβαση.
Σύμφωνα με τη Washington Post, οι ΗΠΑ και η Ρωσία πίεσαν για αλλαγές σε σειρά προβλέψεων που είχαν συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των κρατών που συμμετείχαν στις συνομιλίες.
Η Human Rights Watch, η οποία παρακολούθησε τις διαπραγματεύσεις, αναφέρει ότι από το τελικό κείμενο αφαιρέθηκαν αναφορές στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη των αυτόνομων οπλικών συστημάτων, καθώς και σε βασικές έννοιες όπως η προβλεψιμότητα, η αξιοπιστία, η επεξηγησιμότητα και η ιχνηλασιμότητα της λειτουργίας τους.
Παράλληλα, το πεδίο εφαρμογής του κειμένου περιορίστηκε από το σύνολο του διεθνούς δικαίου στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, ενώ αφαιρέθηκε και αναφορά σε ηθικά ζητήματα που συνδέονται με τη χρήση τέτοιων όπλων.
Το τελικό κείμενο, πάντως, εξακολουθεί να αναγνωρίζει ότι ο ανθρώπινος έλεγχος και η ανθρώπινη κρίση είναι αναγκαία για τη συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς για οπλικά συστήματα που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με αυτό.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται με ταχύτητα σε στρατιωτικά συστήματα. Ο ΟΗΕ και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού είχαν προειδοποιήσει ήδη τον Αύγουστο ότι ο κόσμος βρίσκεται κοντά σε μια «ηθική κόκκινη γραμμή», όπου μηχανές θα μπορούν να επιλέγουν αυτόνομα ανθρώπινους στόχους.
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Ομάδας Κυβερνητικών Εμπειρογνωμόνων για τα Θανατηφόρα Αυτόνομα Οπλικά Συστήματα, υπό τη Σύμβαση του ΟΗΕ για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα. Μετά από τρία χρόνια εργασιών, τα κράτη κατέληξαν σε ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις μιας νομικά δεσμευτικής διεθνούς συμφωνίας.
Παρά την αποδυνάμωση του τελικού κειμένου, σύμφωνα με τη Human Rights Watch, 76 χώρες έχουν πλέον εκφράσει υποστήριξη στην έναρξη διαπραγματεύσεων για νομικά δεσμευτικούς κανόνες.
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο αναμένεται τον Νοέμβριο, κατά τη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Σύμβασης για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα, όπου τα κράτη θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα προχωρήσουν σε επίσημες διαπραγματεύσεις για ένα νέο διεθνές νομικό πλαίσιο.
