Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την Παρασκευή κατευθυντήριες γραμμές προς τον κλάδο των μεταφορών και του τουρισμού της ΕΕ, εν μέσω της ανόδου των τιμών στα καύσιμα και των ανησυχιών για πιθανές ελλείψεις κηροζίνης το καλοκαίρι, λόγω των συνεχιζόμενων διαταραχών στον εφοδιασμό που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.
Οι οδηγίες απευθύνονται κυρίως στις αεροπορικές εταιρείες και στα κράτη-μέλη, με στόχο τη διασφάλιση της βέλτιστης διαχείρισης των διαθέσιμων ποσοτήτων κηροζίνης και τη συγκράτηση του κόστους, σε περίπτωση που παραταθούν οι πιέσεις στην παγκόσμια αγορά καυσίμων αεροσκαφών.
H Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική, διαβεβαιώνοντας προς το παρόν ότι δεν υπάρχει έλλειψη κηροζίνης στην Ευρώπη. «Έχουμε πλήρη εικόνα της κατάστασης των κρατών μελών όσον αφορά τα καύσιμα», διαβεβαίωσε η εκπρόσωπος Τύπου για θέματα ενέργειας, 'Ανα-Κάιζα Ιτκόνεν. «Η Επιτροπή αξιολογεί στενά την κατάσταση», με τον τομέα των αερομεταφορών, με τα κράτη-μέλη και με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, προσθέτοντας ότι «εφόσον απαιτηθούν περαιτέρω ενέργειες θα αναλάβουμε δράση».
Υπενθυμίζεται ότι, την περασμένη εβδομάδα, η Επιτροπή ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός «παρατηρητηρίου κηροζίνης», με στόχο τη στενότερη παρακολούθηση των αποθεμάτων στην ΕΕ. Μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προέβλεπε μόνο τη διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για 90 ημέρες, χωρίς διαχωρισμό ανάμεσα σε βενζίνη, ντίζελ ή κηροζίνη. Εάν η κρίση συνεχιστεί, η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης και εθελοντικής ανακατανομής μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Οι κατευθυντήριες γραμμές διευκρινίζουν ότι οι κανόνες της ΕΕ για τις ακυρώσεις πτήσεων εξακολουθούν να ισχύουν κανονικά. Οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις συνεχίζουν να δικαιούνται επιστροφή χρημάτων, μεταφορά με άλλη πτήση, βοήθεια στο αεροδρόμιο και αποζημίωση για ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής.
«Η τρέχουσα κατάσταση δεν καταδεικνύει την ανάγκη για ειδικά μέτρα για τον τουριστικό κλάδο, σε αντίθεση με την κρίση της Covid-19», υπογραμμίζει το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για τις αερομεταφορές.
Η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από την καταβολή οικονομικής αποζημίωσης μόνο εάν μπορούν να αποδείξουν ότι η ακύρωση προκλήθηκε από «έκτακτες περιστάσεις», όπως ενδεχόμενη πραγματική έλλειψη καυσίμων. Αντίθετα, οι υψηλές τιμές καυσίμων δεν θεωρούνται «έκτακτη περίσταση», τονίζει η Επιτροπή.
Όπως δήλωσε η εκπρόσωπος 'Ανα-Κάιζα Ιτκόνεν, «οι αεροπορικές εταιρείες εξαιρούνται από την καταβολή αποζημίωσης μόνο εάν μπορούν να αποδείξουν ότι η ακύρωση προκλήθηκε από έκτακτες περιστάσεις, όπως η έλλειψη καυσίμων. Δεν θεωρούμε τις υψηλές τιμές καυσίμων ως έκτακτες περιστάσεις».
Παράλληλα, η Επιτροπή στέλνει σαφές μήνυμα και για τις πρόσθετες χρεώσεις στα εισιτήρια. Όπως τόνισε η εκπρόσωπος 'Ανα-Κάιζα, οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να επιβάλλουν εκ των υστέρων «έκτακτες χρεώσεις καυσίμων» σε ήδη αγορασμένα εισιτήρια, καθώς οι αυξημένες τιμές καυσίμων θεωρούνται πλέον «προβλέψιμες». Βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις αεροπορικές υπηρεσίες, η τελική τιμή του εισιτηρίου πρέπει να εμφανίζεται εξαρχής και να περιλαμβάνει όλους τους αναπόφευκτους φόρους, τέλη και χρεώσεις. Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να προσαρμόζουν τις τιμές μόνο για νέες κρατήσεις, όχι όμως να προσθέτουν επιπλέον χρεώσεις μετά την ολοκλήρωση της αγοράς.
Η Επιτροπή προειδοποιεί ακόμη ότι αλλαγές στην τιμή μετά την κράτηση ενδέχεται να εγείρουν ζητήματα παραβίασης των κανόνων της ΕΕ περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, με τις εθνικές αρχές να είναι αρμόδιες για την εξέταση κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα αναλύσει λεπτομερώς τις δυνατότητες ευελιξίας σχετικά με το «tankering», όταν οι αεροπορικές εταιρείες πετούν με περισσότερα καύσιμα από ό,τι χρειάζεται για να αποφύγουν την αγορά ακριβότερης κηροζίνης σε άλλο αεροδρόμιο. Για να αποφευχθεί το κλείσιμο ορισμένων δρομολογίων, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τον κανόνα αύξησης καυσίμων κατά 90% βάσει του ReFuelEU Aviation.
Προβλέπεται επίσης ευελιξία για τις χρονοθυρίδες στα αεροδρόμια. Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τις συνήθεις υποχρεώσεις χρονοθυρίδων προσγείωσης και απογείωσης λόγω προβλημάτων εφοδιασμού καυσίμων στα αεροδρόμια. Κατά την εφαρμογή της «δικαιολογημένης μη χρήσης χρονοθυρίδων» βάσει του σχετικού Κανονισμού, οι αεροπορικές εταιρείες δεν τιμωρούνται για τη μη χρήση των χρονοθυρίδων που τους έχουν διατεθεί.
Ο Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας της ΕΕ (EASA) εξέδωσε Δελτίο Πληροφοριών Ασφάλειας (Safety Information Bulletin) για να ενημερώσει τους φορείς της αεροπορίας, σχετικά με την «ασφαλή χρήση» του αμερικανικού καυσίμου αεροπορίας Jet A στην Ευρώπη. Αυτό, λόγω πιθανών ελλείψεων του καυσίμου Jet A-1 που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη, εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο.
«Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο έχει επηρεάσει την προμήθεια καυσίμου Jet A-1, το οποίο χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην Ευρώπη. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς της αεροπορίας και της προμήθειας καυσίμων εξετάζουν, ως εκ τούτου, τη σκοπιμότητα χρήσης καυσίμου Jet A, που προέρχεται από άλλες περιοχές του κόσμου, για την αντιμετώπιση πιθανής έλλειψης», αναφέρει ο EASA.
Όπως σημειώνεται, το Jet A χρησιμοποιείται ήδη στη Βόρεια Αμερική, όμως η εισαγωγή του στην ευρωπαϊκή αγορά απαιτεί «κατάλληλη διαχείριση», καθώς παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά από το Jet A-1, κυρίως ως προς το σημείο πήξης.
Η EASA καλεί αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και φορείς επίγειας εξυπηρέτησης να επανεξετάσουν διαδικασίες και ελέγχους, ώστε «να διασφαλιστεί η ασφαλής διαχείριση όλων των σχετικών κινδύνων».
Η ΕΕ διερευνά αυτήν την οδό και ορισμένες αεροπορικές εταιρείες πιέζουν για την ευρύτερη χρήση της από αυτό το καλοκαίρι.
ΑΠΕ-ΜΠΕ - της Μαρίας Αρώνη
