Μελέτη ΙΣΟΤΗΤΑΣ για το συνταξιοδοτικό: Οκτώ «αγκάθια» και κίνδυνος απώλειας αυξήσεων έως €234 τον μήνα

Σημαντικές επιφυλάξεις για το αναθεωρημένο νομοσχέδιο συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης εκφράζει η Παγκύπρια Συντεχνία ΙΣΟΤΗΤΑ. Παρότι αναγνωρίζει βελτιώσεις σε σχέση με το κείμενο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να περιλαμβάνονται πρόνοιες που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις συντάξεις και τα δικαιώματα των ασφαλισμένων.

Σε μελέτη και τοποθέτηση με ημερομηνία 21 Οκτωβρίου 2026, η συντεχνία εξετάζει το αναθεωρημένο νομοσχέδιο της 12ης Οκτωβρίου και ζητεί αλλαγές σε οκτώ βασικούς τομείς πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.

Ως σημαντικότερο ζήτημα προσδιορίζει τον υποχρεωτικό συμψηφισμό της αύξησης της βασικής σύνταξης με την επαγγελματική σύνταξη για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων. Σύμφωνα με την ΙΣΟΤΗΤΑ, για εργαζομένους με πλήρη σταδιοδρομία και πάνω από 106 μονάδες συμπληρωματικής σύνταξης ο συμψηφισμός μπορεί να αφαιρέσει αύξηση έως €234,58 τον μήνα. Για όσους αποχωρούν στα 63, το σχετικό όριο, αναφέρει, μειώνεται στις 79 μονάδες, με επιπτώσεις και για αστυνομικούς με μακρά υπηρεσία.

Διαφωνία εκφράζει επίσης για τον συντελεστή υπολογισμού της συμπληρωματικής σύνταξης. Το νομοσχέδιο προβλέπει συντελεστή 1,25% έως το τέλος του 2041, αντί 1,50%. Η συντεχνία υποστηρίζει ότι η ρύθμιση μειώνει κατά ένα έκτο την αξία των μονάδων, ακόμη και όσων έχουν ήδη πιστωθεί. Η προβλεπόμενη αύξηση του συντελεστή στο 1,35% από το 2042, σημειώνει, εξαρτάται από αναλογιστικές προϋποθέσεις.

Ανησυχία προκαλούν στην ΙΣΟΤΗΤΑ και οι όροι πρόσβασης στη σύνταξη στα 63 έτη. Από το 2032, σύμφωνα με τη συντεχνία, το απαιτούμενο ασφαλιστικό κατώφλι αυξάνεται από το 70% στο 80% της περιόδου αναφοράς. Παράλληλα, τα έτη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η φροντίδα τέκνων δεν συνυπολογίζονται πλέον για τη θεμελίωση του δικαιώματος. Όπως επισημαίνει, αυτό ενδέχεται να στερήσει τη δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης από ασφαλισμένους που πληρούσαν έως τώρα τις προϋποθέσεις.

Η συντεχνία αναφέρεται ακόμη στην κατάργηση του κατώτατου ορίου σύνταξης, το οποίο αντιστοιχεί στο 85% της πλήρους βασικής σύνταξης, δηλαδή €450,35 τον μήνα. Προειδοποιεί ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, μετά τη λήξη της μεταβατικής εγγύησης το 2042, η σύνταξη ατόμου με 15 έτη ασφάλισης ενδέχεται να μειωθεί από €450,35 σε €312 και από το 2047 να περιοριστεί στα €234.

Παρά τις ενστάσεις της, η ΙΣΟΤΗΤΑ αναγνωρίζει βελτιώσεις στο νομοσχέδιο. Σε αυτές περιλαμβάνει τη μείωση της μεταβατικής περιόδου από πέντε σε τρία χρόνια, την επαναφορά του συντελεστή συμπληρωματικής σύνταξης στο 1,35% από το 2042 και ορισμένων ευνοϊκότερων ρυθμίσεων για τη σύνταξη χηρείας. Αναφέρει επίσης τη βελτίωση της πίστωσης φροντίδας τέκνων για πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και την πρόβλεψη επιδόματος ανεργίας για όσους έχουν μικρή επαγγελματική σύνταξη ή εφάπαξ.

Στις βασικές διεκδικήσεις της συντεχνίας περιλαμβάνονται η διατήρηση του συντελεστή συμπληρωματικής σύνταξης στο 1,50%, η παραμονή στο 70% του ορίου για συνταξιοδότηση στα 63 και ο συνυπολογισμός των ετών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της φροντίδας τέκνων για τη θεμελίωση δικαιώματος για κάθε γονέα. Ζητεί, επίσης, μόνιμο κατώτατο όριο σύνταξης στο 85% της πλήρους βασικής σύνταξης που προβλέπει ο ισχύων νόμος, δηλαδή €450,35, για κάθε δικαιούχο, καθώς και επίδομα ανεργίας για εργαζομένους που υποχρεώνονται να αφυπηρετήσουν πριν αρχίσει η καταβολή της σύνταξής τους.

Τέλος, η ΙΣΟΤΗΤΑ αναφέρει ότι έχει εντοπίσει 19 νομοτεχνικά σφάλματα με ουσιαστικές συνέπειες και δεκάδες τυπογραφικά λάθη. Ζητεί περαιτέρω επεξεργασία του νομοσχεδίου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.