Τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης προκαλούν ετήσιες απώλειες ύψους €63 εκατ. στην Κύπρο, σύμφωνα με τα νέα πορίσματα του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO).
Συγκεκριμένα, στον τομέα ειδών ένδυσης και υπόδησης οι απώλειες είναι €49 εκατ., στον τομέα των κοσμημάτων και των ρολογιών €12 εκατ. και στον τομέα των τσαντών χειρός €2 εκατ.
Απειλή για το ευρωπαϊκό design
Όπως σημειώνεται, τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης που μιμούνται την εμφάνιση γνήσιων προϊόντων έχουν διαδοθεί ευρέως, ως αποτέλεσμα της επέκτασης του ηλεκτρονικού εμπορίου και της επιρροής των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Περίπου το 13 % των Ευρωπαίων αναφέρουν ότι έχουν αγοράσει σκοπίμως προϊόντα παραποίησης/απομίμησης, ποσοστό που αυξάνεται στο 26 % μεταξύ των νεότερων καταναλωτών ηλικίας 15-24 ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του EUIPO, ο κλάδος της μόδας και της ένδυσης, που σχετίζεται στενά με το design, εκτιμάται ότι παρουσιάζει ετήσιες απώλειες 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι απομιμήσεις τσαντών χειρός, κοσμημάτων και ρολογιών κοστίζουν στους γνήσιους κατασκευαστές περίπου 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε απώλειες πωλήσεων κάθε χρόνο σε ολόκληρη την ΕΕ.
Οι ΜμΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε αυτό το είδος παραβίασης, καθώς συχνά βασίζονται σε μικρό αριθμό διακριτικών design των προϊόντων τους και έχουν περιορισμένη ικανότητα παρακολούθησης και επιβολής των δικαιωμάτων τους ως προς το design τους.
Πέραν του οικονομικού αντικτύπου, αναφέρεται ότι τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης ενδέχεται να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών και για το περιβάλλον, καθώς συχνά δεν συμμορφώνονται προς τα πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι το εμπόριο προϊόντων παραποίησης/απομίμησης συνδέεται με τα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος
Καθοριστικός ο ρόλος του design
Σύμφωνα με τα πορίσματα , το design ενός προϊόντος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις αγορές που πραγματοποιούν οι καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, καθώς το design καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικός παράγοντας για τις αποφάσεις των καταναλωτών, οι ευρωπαίοι δημιουργοί και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους από την παραποίηση/απομίμηση.
Τα αποτελέσματα έρευνας σε επίπεδο ΕΕ δείχνουν ότι το 72% των ευρωπαίων καταναλωτών θεωρεί σημαντικό το design των προϊόντων κατά τη λήψη αποφάσεων για τις αγορές τους. Περίπου το ένα τρίτο (31 %) δηλώνει ότι το design είναι πολύ ή εξαιρετικά σημαντικό κατά την αγορά ενός προϊόντος. Επιπλέον, οι μισοί καταναλωτές της ΕΕ εκτιμούν το καλό design, ενώ σχεδόν 3 στους 4 (73%) είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερα για ένα προϊόν με καλύτερο design.
Το design είναι σημαντικό ιδίως για τους νεότερους καταναλωτές: το 80 % των ατόμων ηλικίας 18 έως 24 ετών δηλώνει ότι επηρεάζει σημαντικά τις αποφάσεις αγοράς που λαμβάνει. Οι νέοι είναι επίσης περισσότερο διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για προϊόντα με καλύτερο design και είναι πιθανότερο να το συνδέσουν με θετικά συναισθήματα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το design παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στους κλάδους των επίπλων και της μόδας, καθώς το 76% των καταναλωτών της ΕΕ το θεωρεί πολύ σημαντικό κατά την αγορά επίπλων και το 66% κατά την αγορά ενδυμάτων και αξεσουάρ.
Αν και η ποιότητα και η τιμή παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν τις αγορές, το design παίζει ρόλο στη διαμόρφωση των προτιμήσεων των καταναλωτών, ιδίως μεταξύ των νεότερων γενεών.
Ωστόσο, η αξία του design το καθιστά επίσης ευάλωτο στην παραποίηση/απομίμηση και την άνευ αδείας αντιγραφή, οι οποίες εξακολουθούν να είναι ευρέως διαδεδομένες σε βασικούς τομείς όπως η μόδα, τα έπιπλα, τα ηλεκτρονικά είδη και άλλα καταναλωτικά αγαθά.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του EUIPO João Negrão δήλωσε τα εξής:
«Το ευρωπαϊκό design αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα. Διαμορφώνει τα προϊόντα που εμείς εμπιστευόμαστε, εκτιμούμε και απολαμβάνουμε καθημερινά, βοηθώντας παράλληλα τις επιχειρήσεις να ξεχωρίσουν στην παγκόσμια αγορά. Οι έρευνες επιβεβαιώνουν ότι οι καταναλωτές, και ιδίως οι νεότερες γενιές, αναγνωρίζουν την αξία ενός σχεδίου υψηλής ποιότητας. Η προστασία του design δίνει στους δημιουργούς την αυτοπεποίθηση να καινοτομούν και στις επιχειρήσεις το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που χρειάζονται, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα στις οποίες στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.»
