Καθώς χιλιάδες εργαζόμενοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο σε περιστατικά που σχετίζονται με την εργασία, Ευρωπαίοι και Κύπριοι αξιωματούχοι τόνισαν το πρωί της Πέμπτης, σε συνέδριο στη Λευκωσία, τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία σε ολόκληρη την Ένωση.
Ο Μάριο Νάβα, Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναφέρθηκε στην ανάγκη για δράσεις που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, για ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και για προσαρμογή της νομοθεσίας στις εξελίξεις. Ο Γουίλιαμ Κόκμπερν, Εκτελεστικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, επισήμανε το πολύ υψηλό ανθρώπινο κόστος, καθώς και το «σημαντικό οικονομικό κόστος», το οποίο εκτιμάται περίπου στο 3% του ΑΕΠ, ενώ, από την πλευρά του, ο Στέλιος Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ανέφερε ότι τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην Κύπρο μειώθηκαν κατά σχεδόν 40% μέσα σε μία δεκαετία.
Ο κ. Νάβα, μιλώντας στο Συνέδριο για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία με τίτλο «Θετική Κουλτούρα Ασφάλειας με Όραμα μηδενικά εργατικά ατυχήματα», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, συνεχάρη την Κυπριακή Προεδρία για τα αποτελέσματα που πέτυχε και σχολίασε θετικά τα παραδείγματα της Κύπρου στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
Τόνισε τη θεαματική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία 20 χρόνια στην αγορά εργασίας της ΕΕ, με την αύξηση της απασχόλησης. «Γι’ αυτόν τον λόγο, πρέπει πραγματικά να αξιοποιήσουμε τη δυναμική για ποιοτικές θέσεις εργασίας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι καμία θέση εργασίας δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ποιοτική εάν βλάπτει την υγεία ή θέτει σε κίνδυνο τη ζωή των εργαζομένων. «Όταν οι εργαζόμενοι προστατεύονται, οι επιχειρήσεις ευημερούν, η υγεία διαφυλάσσεται και η παραγωγικότητα αυξάνεται. Και όταν προστατεύεται η ζωή, οι οικογένειες και οι κοινότητες ακμάζουν», είπε.
Ο κ. Νάβα υποστήριξε ότι η νομική υποχρέωση για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία αποτελεί στην πραγματικότητα το θεμέλιο της ανταγωνιστικής, χωρίς αποκλεισμούς, και βιώσιμης αγοράς εργασίας. «Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η εργασία έχει καταστεί σπάνιος πόρος», είπε, σημειώνοντας ότι παγκοσμίως απαιτούνται περίπου 90 εκατομμύρια επιπλέον εργαζόμενοι. «Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ανταγωνιζόμαστε για να προσελκύσουμε εργαζομένους. Και αν πρέπει να ανταγωνιζόμαστε για εργαζομένους, τότε οι καλές συνθήκες υγείας και ασφάλειας αποτελούν το ελάχιστο απαιτούμενο».
Παραθέτοντας στοιχεία, ανέφερε ότι τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα έχουν μειωθεί κατά 70% στην ΕΕ από το 1994 και κατά 70% στην Κύπρο από το 2005.
Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι κάθε χρόνο στην ΕΕ 3.300 εργαζόμενοι χάνουν τη ζωή τους, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 1,6 ανά 1.000 εργαζόμενους. «Εξακολουθεί να είναι πολύ μεγάλο νούμερο. Είναι ο τομέας στον οποίο θέλουμε να επικεντρωθούμε, γιατί πίσω από κάθε στατιστική υπάρχει μια ανθρώπινη τραγωδία», δήλωσε.
Επισήμανε ότι οι προκλήσεις αλλάζουν, αναφερόμενος στην κλιματική αλλαγή που επηρεάζει πλέον περισσότερες χώρες της ΕΕ απ’ ό,τι πριν από 30 χρόνια, αλλά και στην ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη, τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, το άγχος, την επαγγελματική εξουθένωση (burnout) και την παρενόχληση.
«Το Όραμα για μηδενικά εργατικά ατυχήματα είναι ο τρόπος να ανταποκριθούμε», είπε, υποστηρίζοντας ότι χρειάζονται δράσεις βασισμένες σε αποδείξεις, ευαισθητοποίηση και νομοθεσία που να συμβαδίζει με τις αλλαγές.
Ο Μάριο Νάβα αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της Οδηγίας για τις Καρκινογόνες, Μεταλλαξιογόνες και Τοξικές για την Αναπαραγωγή Ουσίες (CMRD6), η οποία θα συζητηθεί στις 23 Ιουνίου σε τρίλογο, σημειώνοντας ότι μπορεί να αποτρέψει περίπου 1.700 περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονα και περίπου 20.000 άλλα περιστατικά, ζητώντας τη συμβολή της Κυπριακής Προεδρίας για την ολοκλήρωσή της.
Αναφέρθηκε επίσης στην Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί προς το τέλος του έτους.
Επιπρόσθετα, δήλωσε ότι υπάρχουν πολλά καλά παραδείγματα από την Κύπρο στο συγκεκριμένο θέμα, αναφέροντας την έμφαση στην πρόληψη πτώσεων από ύψος, το πρόγραμμα Safepass και τη συνεργασία με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στην επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας όσον αφορά τον Κανονισμό 883 για την κινητικότητα των εργαζομένων στην ΕΕ. Ο κ. Νάβα δήλωσε ότι «για εμάς στις Βρυξέλλες ήταν κάτι απίστευτο», σημειώνοντας ότι μια συμφωνία που είχε «ξεφύγει» από τα χέρια πολλών Προεδριών τελικά επιτεύχθηκε. «Πιθανόν οι Κύπριοι να μην ήξεραν ότι ήταν αδύνατο, γι’ αυτό και το κατάφεραν», είπε.
Κλείνοντας, είπε ότι πρέπει να διασφαλίσουμε τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος που να αποτελεί ταυτόχρονα και κουλτούρα πρόληψης, όπου η ασφάλεια θα προηγείται και δεν θα έρχεται εκ των υστέρων, με τα μαζικά δεδομένα να καθοδηγούν τη δράση και με πολύ ισχυρούς και αποφασιστικούς μηχανισμούς επιβολής για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης.
Από την πλευρά του, ο Γουίλιαμ Κόκμπερν, Εκτελεστικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, δήλωσε ότι καμία απώλεια ζωής ή σοβαρός τραυματισμός δεν είναι αποδεκτός ως τίμημα και ότι η ζωή και η υγεία δεν μπορούν ποτέ να ανταλλάσσονται με άλλα οφέλη μέσα στην κοινωνία.
«Τα ατυχήματα και οι ασθένειες δεν είναι κάτι που πρέπει να αποδεχόμαστε ως κόστος της εργασίας. Όλοι έχουν το δικαίωμα να επιστρέφουν στο σπίτι τους ασφαλείς και υγιείς μετά από μια ημέρα εργασίας», είπε.
Σημειώνοντας ότι στην Ευρώπη εξακολουθεί να υπάρχει πολύ υψηλό ανθρώπινο κόστος, πρόσθεσε ότι υπάρχει επίσης «σημαντικό οικονομικό κόστος», το οποίο εκτιμάται περίπου στο 3% του ΑΕΠ.
«Πρέπει να επικοινωνήσουμε το ζήτημα πιο αποτελεσματικά σε όσους δεν ανήκουν στον δικό μας χώρο. Πρέπει να εξηγήσουμε ότι πρόκειται για ένα απολύτως αποτρέψιμο βάρος», είπε, προσθέτοντας ότι γνωρίζουμε ποια μέτρα είναι αποτελεσματικά, αναφέροντας την κουλτούρα ασφάλειας, τη δέσμευση της ηγεσίας, τη συμμετοχή των εργαζομένων, την επικοινωνία, την αξιολόγηση κινδύνων και έναν συνεχή κύκλο μάθησης, ώστε όλα αυτά να αποτελούν μέρος της ταυτότητας του οργανισμού.
Ο κ. Κόκμπερν δήλωσε ότι η έρευνα του Οργανισμού παρέχει πολύτιμες γνώσεις για τη χάραξη πολιτικής και τη ρύθμιση του θέματος. Σημείωσε ότι ένα σημαντικό ποσοστό, κυρίως πολύ μικρών επιχειρήσεων, δεν ασχολείται καθόλου με την ασφάλεια και υγεία στην εργασία. Υπάρχει επίσης μια άλλη ομάδα που ενεργεί μόνο όταν υπάρξει κάποιο ερέθισμα, όπως ένα ατύχημα ή μια επίσκεψη από την Επιθεώρηση Εργασίας, και τέλος υπάρχει μια ομάδα επιχειρήσεων με καλές επιδόσεις, οι οποίες αξιοποιούν πρόθυμα τα εργαλεία και τις κατευθυντήριες γραμμές και αναζητούν ενεργά βέλτιστες πρακτικές.
«Όμως το Όραμα για μηδενικά εργατικά ατυχήματα σημαίνει ότι πρέπει να εμπλέξουμε όλες αυτές τις μικρές επιχειρήσεις, όχι μόνο όσες έχουν ήδη καλές επιδόσεις», δήλωσε.
Εν τη απουσία του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνου Μουσιούττα, χαιρετισμό απηύθυνε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου, Στέλιος Χειμώνας. Όπως ανέφερε, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες εξακολουθούν να έχουν απαράδεκτο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος.
«Μια κοινή φιλοδοξία που μας ενώνει είναι η επιδίωξη του Οράματος για μηδενικά εργατικά ατυχήματα», είπε, αναφερόμενος σε ένα μέλλον όπου τα εργατικά ατυχήματα και οι ασθένειες θα προλαμβάνονται και όπου η ψυχική υγεία, η ευημερία και η αξιοπρέπεια στην εργασία θα διασφαλίζονται και θα προάγονται πλήρως.
Ο κ. Χειμώνας δήλωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία έχει αποδώσει ιδιαίτερη σημασία στην ενίσχυση της πολιτισμικής διάστασης της ασφάλειας και υγείας στην εργασία.
Αναφερόμενος στις πρακτικές που εφαρμόζονται στην Κύπρο, είπε ότι προωθούνται προληπτικές στρατηγικές που βασίζονται στην αξιολόγηση κινδύνων και στην έγκαιρη παρέμβαση, συνδυάζεται η αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας με καθοδήγηση και στήριξη προς τις επιχειρήσεις, λαμβάνονται στοχευμένα μέτρα σε τομείς υψηλού κινδύνου όπως οι κατασκευές, η γεωργία και η μεταποίηση, ενώ παράλληλα γίνονται επενδύσεις στη συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παραθέτοντας στοιχεία για την Κύπρο, ανέφερε ότι η πρόοδος υπήρξε ιδιαίτερα ενθαρρυντική, με τα μη θανατηφόρα ατυχήματα να έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 40% μέσα σε μία δεκαετία.
Τόνισε ότι το «Όραμα για μηδενικά εργατικά ατυχήματα» δεν αποτελεί απλώς μια αφηρημένη φιλοδοξία, αλλά έναν απτό και εφικτό στόχο, «υπό την προϋπόθεση ότι θα δράσουμε με ενότητα, αποφασιστικότητα και κοινή ευθύνη».
Σημείωσε επίσης ότι οι προσπάθειες αυτές συνάδουν στενά με τις ευρύτερες προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας για την προώθηση των δικαιωμάτων και της προστασίας όλων των εργαζομένων. «Η ισχυρή εφαρμογή των προτύπων ασφάλειας και υγείας στην εργασία δεν αποτελεί έναν απομονωμένο στόχο, αλλά αναπόσπαστο μέρος μιας ευρύτερης δέσμευσης για μια πιο ανθεκτική και δίκαιη ευρωπαϊκή αγορά εργασίας», δήλωσε, αναφερόμενος στην επιτυχή ολοκλήρωση από την Προεδρία του Κανονισμού 883 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ο οποίος αποτελεί σημαντικό βήμα προς τη διευκόλυνση της δίκαιης και σωστά ρυθμισμένης κινητικότητας εντός της Ένωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ίση μεταχείριση και τη νομική βεβαιότητα για τους εργαζομένους.
«Ας αξιοποιήσουμε την ευκαιρία της Κυπριακής Προεδρίας για να επαναβεβαιώσουμε την κοινή μας δέσμευση, να εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας και να επιταχύνουμε την πρόοδο προς αυτό το κοινό Όραμα για μηδενικά εργατικά ατυχήματα, μετατρέποντας αυτόν τον στόχο από φιλοδοξία σε απτή πραγματικότητα για κάθε εργαζόμενο σε ολόκληρη την Ευρώπη», κατέληξε.
Το Συνέδριο συνεχίζεται το απόγευμα της Πέμπτης, με ανταλλαγή εμπειριών σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, με στόχο την υλοποίηση του Οράματος για μηδενικά εργατικά ατυχήματα, καθώς και με συζητήσεις μεταξύ εκπροσώπων από την Κύπρο, την Ολλανδία, τη Λετονία, τη Δανία, τη Φινλανδία και ειδικών του τομέα.
Πηγή: ΚΥΠΕ







