Την εκτίμηση ότι τα πρώτα έσοδα για την Κυπριακή Δημοκρατία από το φυσικό αέριο αναμένονται εντός του 2028, διατύπωσε ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Π», σημειώνει ότι τα έσοδα της Κυπριακής Δημοκρατίας καθορίζονται μέσα από τα συμβόλαια που έχουν υπογραφεί μεταξύ του κράτους και των εταιρειών και ότι το κοίτασμα «Κρόνος», με ποσότητες φυσικού αερίου που ξεπερνούν τα 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, αναμένεται να εισέλθει σε παραγωγή το 2028. Σε σχέση με το κοίτασμα «Αφροδίτη», ο υπουργός Ενέργειας προανήγγειλε εξελίξεις για το 2ο εξάμηνο του 2027.
Ο Μιχάλης Δαμιανός αναφέρεται, επίσης, και σε άλλα σημαντικά ζητήματα, όπως την επάρκεια στην ηλεκτροδότηση καθώς και στο επίκαιρο ζήτημα με την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας.
Η κοινοπραξία ENI – Total προχωρά στην εμπορική αξιοποίηση του «Κρόνος» από το 2028. Θα δει όφελος ο Κύπριος καταναλωτής και φορολογούμενος;
Η λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID) από την Eni και την TotalEnergies για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος» αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς πρόκειται για το πρώτο έργο ανάπτυξης κυπριακού κοιτάσματος υδρογονανθράκων που εισέρχεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης.
Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει τις μέχρι σήμερα ανακαλύψεις στην κυπριακή ΑΟΖ σε ένα συγκεκριμένο έργο ανάπτυξης και ανοίγει τον δρόμο για την εμπορική αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων της χώρας μας. Παράλληλα, επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών εταιρειών στις δυνατότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας και ενισχύει τον ρόλο της ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κοίτασμα «Κρόνος», με ποσότητες φυσικού αερίου που ξεπερνούν τα 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, αναμένεται να εισέλθει σε παραγωγή το 2028. Το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται και θα επεξεργάζεται στις υφιστάμενες υποδομές του κοιτάσματος «Zohr» στην Αίγυπτο και στη συνέχεια θα υγροποιείται στο τερματικό της Damietta για εξαγωγή στις διεθνείς αγορές, με κύριο προορισμό την ευρωπαϊκή αγορά.
Σε ό,τι αφορά το όφελος για τον Κύπριο καταναλωτή και τον φορολογούμενο, πρέπει να υπάρχει μια ρεαλιστική προσέγγιση. Τα έσοδα της Κυπριακής Δημοκρατίας καθορίζονται μέσα από τα συμβόλαια που έχουν υπογραφεί μεταξύ του κράτους και των εταιρειών. Κατά το αρχικό στάδιο, σημαντικό μέρος των εσόδων κατευθύνεται στην κάλυψη του κόστους ανάπτυξης του έργου και στη συνέχεια ενεργοποιείται ο μηχανισμός κατανομής των εσόδων μεταξύ της Δημοκρατίας και των εταιρειών, σύμφωνα με τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί.
Τα πρώτα έσοδα για τη Δημοκρατία αναμένονται μετά την έναρξη παραγωγής, με τα αρχικά ποσά να είναι αναμενόμενα πιο περιορισμένα, καθώς πρόκειται για κοίτασμα συγκεκριμένου μεγέθους. Η μεγαλύτερη αξία του «Κρόνου», όμως, είναι ότι σηματοδοτεί την είσοδο της Κύπρου στον χάρτη των χωρών παραγωγής φυσικού αερίου και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αξιοποίηση και άλλων κοιτασμάτων της κυπριακής ΑΟΖ.
Η ουσία είναι ότι η Κύπρος περνά πλέον σε μια νέα φάση, όπου οι ενεργειακοί της πόροι μπορούν να αξιοποιηθούν με τρόπο που θα δημιουργεί μακροπρόθεσμα οφέλη για την οικονομία και τη χώρα συνολικά.
Πότε αναμένεται να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση για το κοίτασμα «Αφροδίτη» και ποια είναι η εικόνα για τα υπόλοιπα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ;
Η Τελική Επενδυτική Απόφαση για το κοίτασμα «Αφροδίτη» τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2027. Το έργο βρίσκεται σε πορεία ωρίμανσης, ενώ σε ό,τι αφορά την εκκρεμότητα με το Ισραήλ για το κοίτασμα «Ισάι», έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στο εμπορικό σκέλος και απομένει η ολοκλήρωση του νομικού σκέλους.
Με βάση τον προγραμματισμό, η έναρξη παραγωγής από το κοίτασμα «Αφροδίτη» υπολογίζεται για το 2031.
Σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ, η κοινοπραξία ExxonMobil και QatarEnergy έχει προχωρήσει σε δήλωση εμπορευσιμότητας για τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος», εξέλιξη που αποτελεί σημαντικό βήμα για την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Με βάση τον σχεδιασμό της κοινοπραξίας, η Τελική Επενδυτική Απόφαση για τα συγκεκριμένα κοιτάσματα αναμένεται το 2029 και η έναρξη παραγωγής το 2033.
Η Κύπρος εξακολουθεί να έχει από τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη και η μείωση περνά μέσα από την έλευση του ΦΑ. Η εξέλιξη του έργου στο Βασιλικό παραμένει σε εκκρεμότητα. Έχετε αποφασίσει πώς θα προχωρήσετε στην ολοκλήρωσή του; Υπάρχουν εναλλακτικές;
Η θέση της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη: το έργο στο Βασιλικό πρέπει να ολοκληρωθεί, καθώς αποτελεί βασική υποδομή για την έλευση φυσικού αερίου στην Κύπρο και για τη μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής.
Έχουν διαμορφωθεί οι όροι της νέας διαδικασίας και έχει ήδη προκηρυχθεί η προσφορά και αναμένεται η κατακύρωση του συμβολαίου το συντομότερο δυνατό.
Το σημαντικό σε αυτή τη φάση είναι να προχωρήσει η διαδικασία με τρόπο που θα διασφαλίζει την έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου, χωρίς νέες καθυστερήσεις ή νομικές εμπλοκές.
Η ολοκλήρωση του έργου στο Βασιλικό παραμένει η βασική επιλογή της κυβέρνησης, καθώς θα επιτρέψει την εισαγωγή φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή και θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια και στη σταδιακή μείωση του κόστους ηλεκτρισμού.
Η επάρκεια στην ηλεκτροδότηση δοκιμάζεται και φέτος. Έχετε προβεί σε ανακοινώσεις για την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ιδιώτες παραγωγοί αναφέρουν ότι οι απαιτήσεις για ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης είναι υπερβολικές, όπως η απαίτηση για οικοδομική άδεια. Εξετάζετε τρόπους απλοποίησης των διαδικασιών;
Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί σημαντικό εργαλείο στον ενεργειακό μας σχεδιασμό, καθώς συμβάλλει καθοριστικά στην καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Ήδη προχωρούν συγκεκριμένες δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς προωθεί την ανάπτυξη συστήματος αποθήκευσης συνολικής δυναμικότητας 120 MW, ενώ προχωρούν και έργα αποθήκευσης, τόσο από την ΑΗΚ όσο και από τον ιδιωτικό τομέα.
Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα που έχουν τεθεί από τους επενδυτές σχετικά με τις διαδικασίες αδειοδότησης, το υπουργείο αξιολογεί το υφιστάμενο πλαίσιο, με στόχο να διασφαλίζεται η έγκαιρη ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών αποθήκευσης, χωρίς να υποβαθμίζονται οι απαιτήσεις ασφάλειας και η ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Σε εκκρεμότητα είναι και η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα. Την ίδια ώρα προχωρά η μελέτη για διασύνδεση με τον Λίβανο. Δεν υπάρχει μια αντίφαση; Οι διασυνδέσεις είναι μέρος της ενεργειακής πολιτικής ή όχι;
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποτελούν μέρος του ενεργειακού μας σχεδιασμού, καθώς η Κύπρος παραμένει το μοναδικό κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν είναι ηλεκτρικά διασυνδεδεμένο.
Η διασύνδεση Κύπρου–Ελλάδας μέσω του Great Sea Interconnector αποτελεί ένα σημαντικό έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο εξετάζεται με βάση τα επικαιροποιημένα τεχνοοικονομικά δεδομένα. Αναμένουμε την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να έχουμε μια πιο σαφή εικόνα για τα δεδομένα του έργου.
Παράλληλα, η διερεύνηση της δυνατότητας ηλεκτρικής διασύνδεσης με τον Λίβανο δεν αποτελεί αντίφαση. Πρόκειται για μια προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας, με τη στήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία αποσκοπεί στην αξιολόγηση της βιωσιμότητας μιας πιθανής διασύνδεσης.
Η θέση μας είναι ότι κάθε δυνατότητα που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, μειώνει την ηλεκτρική απομόνωση της χώρας και ενισχύει τη συνεργασία στην περιοχή, πρέπει να αξιολογείται στη βάση τεχνικών και οικονομικών δεδομένων.
Σε αυτό το περιβάλλον ποιος ο ρόλος της ΑΗΚ; Σε μιαν ανοιχτή και ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το κράτος έχει θέση ως ιδιοκτήτης εταιρείας παραγωγής, προμήθειας και διανομής, δηλαδή ως επιχειρηματίας;
Η έναρξη της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τον τομέα της ενέργειας, καθώς διασφαλίζει την ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στην αγορά για όλους τους συμμετέχοντες.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ΑΗΚ συνεχίζει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Όπως έχω αναφέρει ξανά, αποτελεί στρατηγικό εταίρο της πολιτείας στην ενεργειακή μετάβαση, στην υλοποίηση των ενεργειακών στόχων της χώρας, στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προς τον πολίτη.
Η πλήρης ωρίμανση της αγοράς απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, ώστε τα οφέλη του ανταγωνισμού να φθάσουν έμπρακτα στον καταναλωτή.
Πώς αξιολογείτε την πορεία της εφαρμογής του e-kalathi; Σχεδιάζετε αλλαγές;
Η λειτουργία της πλατφόρμας e-kalathi αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά και την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Μέσω της πλατφόρμας, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τιμές και να κάνουν πιο ενημερωμένες επιλογές στις αγορές τους. Σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα εργαλεία παρακολούθησης της αγοράς και ενημέρωσης των καταναλωτών, συμβάλλει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και στην καλύτερη λειτουργία της αγοράς.
Η Υπηρεσία Προστασίας του Καταναλωτή του ΥΕΕΒ αξιολογεί τα διαθέσιμα εργαλεία, με στόχο τη συνεχή βελτίωση της ενημέρωσης και της προστασίας των καταναλωτών.
