Το Κόβεντρι (αγγλικά Coventry) είναι πόλη της Αγγλίας στα Γουέστ Μίντλαντ. Στην απογραφή του 2021 είχε 345.324 κατοίκους και είναι η 9η μεγαλύτερη πόλη στην Αγγλία και η 11η μεγαλύτερη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Βρίσκεται 153 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Λονδίνου και 30 χιλιόμετρα ανατολικά του Μπέρμιγχαμ.
Ιστορία
Κατά τη διάρκεια του αγγλικού εμφύλιου πολέμου τον 17ο αιώνα, η πόλη ήταν άντρο των υποστηρικτών του Κοινοβουλίου (parliamentarians), και σ’ αυτήν στέλνονταν οι φιλοβασιλικοί (royalists) αιχμάλωτοι που συλλαμβάνονταν. Οι κάτοικοι του Κόβεντρι δεν μιλούσαν στους αιχμαλώτους, οι οποίοι υπέφεραν και ζούσαν απομονωμένοι.
Από το πιο πάνω ιστορικό γεγονός προέκυψε η ιδιωματική φράση sent to Coventry.
Σχέση με το μάνατζμεντ
Η φράση «στάλθηκε στο Κόβεντρι» σημαίνει ότι ενσυνείδητα αγνοώ ή αποκλείω κάποιον από συνηθισμένες κοινωνικές συναναστροφές. Παραδοσιακά περιγράφει μια σιωπηρή τιμωρία βάσει της οποίας συμπεριφερόμαστε σε κάποιον σαν να μην υπάρχει. Παρ' όλο που, όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι ρίζες της φράσης ανήκουν στον 17ο αιώνα, η σημασία της έχει άμεση σχέση με τους σημερινούς χώρους εργασίας. Στο μάνατζμεντ, ο κοινωνικός αποκλεισμός μπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα την επικοινωνία, το ηθικό, την παραγωγικότητα και την εταιρική κουλτούρα. Είναι απαραίτητο κάθε διευθυντής να γνωρίζει πώς λειτουργεί αυτό το φαινόμενο για να μπορεί να λαμβάνει προληπτικά και διορθωτικά μέτρα.
Εργασιακός εξοστρακισμός
Στη γλώσσα του μάνατζμεντ η φράση «στάλθηκε στο Κόβεντρι» σημαίνει ότι ένας υπάλληλος έχει απομονωθεί από τους συναδέλφους του ή τους διευθυντές του. Η απομόνωση μπορεί να πάρει τη μορφή του αποκλεισμού του από τις συσκέψεις και την επικοινωνία ή μπορεί να μην λαμβάνονται υπόψη τα ηλεκτρονικά του μηνύματα ή να αποκλείεται από ανεπίσημες συγκεντρώσεις. Σε μερικές περιπτώσεις αυτός ο αποκλεισμός γίνεται εσκεμμένα, ενώ σε άλλες γίνεται αθέλητα μέσω της πολιτικής που εφαρμόζεται στον χώρο εργασίας ή της συμπεριφοράς της ομάδας.
Σε αντίθεση με τις φανερές συγκρούσεις, ο εργασιακός εξοστρακισμός δεν είναι τόσο εμφανής, γι’ αυτό και οι διευθυντές υποτιμούν τη σοβαρότητά του, παρ' όλο που οι υπάλληλοι που υποφέρουν από τον εξοστρακισμό αισθάνονται άγχος, αγωνία και απώλεια αυτοπεποίθησης. Με τον καιρό μειώνεται το ηθικό τους και πλήττεται η απόδοσή τους.
Ανεπίσημο διευθυντικό εργαλείο
Μερικοί διευθυντές χρησιμοποιούν τον αποκλεισμό ως μια ανεπίσημη πειθαρχική μέθοδο. Υπάλληλοι που αμφισβητούν την εξουσία του διευθυντή τους, διαφωνούν με τις αποφάσεις του ή εκφράζουν αντίθετη θέση με την εργασιακή κουλτούρα σιγά-σιγά απομονώνονται από σημαντικές συζητήσεις και ευκαιρίες για ανέλιξη. Οι διευθυντές αυτοί, αντί να αντιμετωπίσουν ανοικτά τη συμπεριφορά των υπαλλήλων τους, προτιμούν απλώς να κρατήσουν αποστάσεις από τους διαφωνούντες υπαλλήλους.
Μπορεί η προσέγγιση αυτή να εξασφαλίζει βραχυχρόνια υπακοή, όμως συνήθως πλήττει την εμπιστοσύνη μέσα στον οργανισμό. Οι υπάλληλοι σύντομα καταλαβαίνουν ότι κάποιος παραγκωνίζεται και αρχίζουν και οι ίδιοι να φοβούνται να εκφράσουν την ειλικρινή τους άποψη, με αποτέλεσμα η επικοινωνία να γίνεται όλο και πιο κλειστή και η δημιουργική σκέψη να αποθαρρύνεται.
Εταιρική κουλτούρα
Η πολιτική του αποκλεισμού μπορεί να βλάψει σοβαρά τον οργανισμό. Όταν οι υπάλληλοι φοβούνται μήπως απομονωθούν, είναι φυσικό να διστάζουν να εκφράζουν τις ιδέες και τις ανησυχίες τους ή να εντοπίζουν προβλήματα, με αποτέλεσμα η σιωπή να αντικαταστήσει τις ανοικτές και ειλικρινείς συζητήσεις.
Ένας υγιής οργανισμός ενθαρρύνει την εποικοδομητική κριτική και την ανοικτή επικοινωνία. Όταν οι υπάλληλοι πιστεύουν ότι τυχόν διαφωνία τους θα έχει ως αποτέλεσμα την κοινωνική τιμωρία τους αποφεύγουν την ανατροφοδότηση για σοβαρά θέματα. Πολλοί οργανισμοί αποτυχαίνουν διότι η ηγεσία τους περιστοιχίζεται από κόλακες ή ανθρώπους που πάντοτε συμφωνούν με τον ηγέτη, με αποτέλεσμα «η εξαποστολή στο Κόβεντρι» να μειώνει την ποιότητα των αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού.
Ομαδική εργασία και συνεργασία
Για να είναι αποτελεσματική η ομαδική εργασία χρειάζεται εμπιστοσύνη και συμπερίληψη. Όταν ένα μέλος της ομάδας είναι απομονωμένο, η συνεργασία γίνεται πιο δύσκολη. Οι υπάλληλοι αποφεύγουν να συνεργάζονται με τον απομονωμένο συνάδελφό τους για να προστατεύσουν τον εαυτό τους. Αυτό αδυνατίζει τη συνοχή της ομάδας και μειώνει την απόδοσή της.
Ενόψει των πιο πάνω, οι διευθυντές πρέπει να δίνουν την ίδια προσοχή στις σχέσεις των μελών της ομάδας όπως δίνουν και στον έλεγχο των αποτελεσμάτων τους. Ένας υπάλληλος που ξαφνικά είναι υπερβολικά ήσυχος ή απομακρυσμένος από τους συναδέλφους του μπορεί να μην υποφέρει μόνο από έλλειψη παρώθησης· μπορεί να αισθάνεται κοινωνικά αποκλεισμένος. Έγκαιρη παρέμβαση του διευθυντή μπορεί να προλάβει χειρότερα κακά.
Τηλεργασία
Η εξέλιξη της τηλεργασίας και της υβριδικής εργασίας έχει δημιουργήσει νέες μορφές εργασιακού εξοστρακισμού. Υπάλληλοι που εργάζονται με τις μεθόδους αυτές μπορεί να αποκλείονται από τηλεσυσκέψεις, από ανταλλαγή μηνυμάτων και από ανεπίσημα επικοινωνιακά δίκτυα. Επειδή όλα αυτά γίνονται ψηφιακά, πιθανόν οι διευθυντές να μην αντιλαμβάνονται ότι κάποιοι υπάλληλοί τους έχουν απομονωθεί. Γι’ αυτό και οι διευθυντές πρέπει να βεβαιώνονται ότι όλοι οι υπάλληλοί τους συμμετέχουν στις συζητήσεις και στη λήψη αποφάσεων. Αυτό μπορεί να το κάνουν συζητώντας με τους υπαλλήλους τους και εφαρμόζοντας μια συμπεριληπτική επικοινωνία.
Συμπερίληψη
Οι άνθρωποι έχουν ανεπτυγμένο το αίσθημα της αποδοχής και του ανήκειν. Στον χώρο εργασίας η κοινωνική συμπερίληψη επηρεάζει τόσο τη συναισθηματική ευεξία όσο και την επαγγελματική αυτοπεποίθηση. Ο φόβος της «εξαποστολής στο Κόβεντρι» μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά ενός υπαλλήλου περισσότερο από μια επίσημη τιμωρία.
Οι υπάλληλοι που αισθάνονται ότι οι συνάδελφοί τους τους σέβονται και τους αποδέχονται είναι συνήθως περισσότερο παρωθημένοι, πιο παραγωγικοί και πιο αφοσιωμένοι. Στον αντίποδα, όταν οι υπάλληλοι αισθάνονται ότι οι συνάδελφοί τους τους αγνοούν, απομακρύνονται από αυτούς και από την επιτυχία των στόχων του οργανισμού. Οι καλοί διευθυντές αναγνωρίζουν την ψυχολογική σημασία της συμπερίληψης και δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο όλοι οι υπάλληλοι απολαύουν την αποδοχή και τον σεβασμό των συναδέλφων τους.
Ο ρόλος του διευθυντή
Οι διευθυντές μπορούν να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα προκειμένου να περιορίσουν το φαινόμενο του αποκλεισμού. Ανοικτή επικοινωνία, δίκαιη μεταχείριση και διαφανής λήψη αποφάσεων, δημιουργούν μια υγιή εργασιακή κουλτούρα. Οι διευθυντές πρέπει να ενθαρρύνουν τους υπαλλήλους τους να διατυπώνουν τις απόψεις τους με σεβασμό, ακόμη και όταν διαφωνούν.
Τακτικές συναντήσεις, ατομικές ανατροφοδοτήσεις και συμπεριληπτικές συζητήσεις βοηθούν στο να αισθάνονται όλοι οι υπάλληλοι ότι συμμετέχουν. Οι ίδιοι οι διευθυντές πρέπει να δίνουν το καλό παράδειγμα. Αν οι διευθυντές συμπεριφέρονται με σεβασμό προς όλους τους υπαλλήλους τους, είναι φυσικό και οι υπάλληλοί τους να κάνουν το ίδιο.
Επίλογος
Η φράση «sent to Coventry» εξακολουθεί να έχει άμεση σχέση με το σημερινό μάνατζμεντ, αφού περιγράφει μια δυναμική μορφή του κοινωνικού αποκλεισμού ο οποίος παρατηρείται σε πολλούς χώρους εργασίας. Ανεξάρτητα αν ο εξοστρακισμός λαμβάνει χώρα εσκεμμένα ή όχι, αυτός καταστρέφει το ηθικό των υπαλλήλων, αδυνατίζει την ομαδική εργασία και πλήττει την αποτελεσματικότητα του οργανισμού. Για να θεωρείται ένας διευθυντής πετυχημένος δεν αρκεί να καλύπτει τους στόχους του ή να επιβάλλει την πειθαρχία. Πρέπει να δημιουργεί μια κουλτούρα στην οποία οι υπάλληλοι να αισθάνονται ότι οι απόψεις τους ακούγονται, οι διευθυντές και οι συνάδελφοί τους τους σέβονται και στον εργασιακό χώρο επικρατεί ένα καθεστώς συμπερίληψης. Στους οργανισμούς που αποφεύγουν τον αποκλεισμό είναι πιο πιθανόν να επικρατούν καινοτομία, εμπιστοσύνη και μακρόχρονη επιτυχία.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού
