Τους κινδύνους που δημιουργούν η κλιματική αλλαγή και η παραγωγή ενέργειας για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους ανέδειξε ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου Ανδρέας Χαραλάμπους, μιλώντας σε συζήτηση στο πλαίσιο του Cyprus Forum, που πραγματοποιήθηκε χθες στη Λευκωσία.
Ο κ. Χαραλάμπους δήλωσε ότι «γενικότερα η κατάσταση προβληματίζει», επισημαίνοντας πως η Κύπρος έχει μείνει πίσω στην αποθήκευση ενέργειας, η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη μεγαλύτερη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών. Καθυστερήσεις, όπως είπε, καταγράφονται επίσης στην ανακύκλωση, στη διαχείριση αποβλήτων και στην εξοικονόμηση ενέργειας.
Όπως ανέφερε, στην πρόσφατη ενδιάμεση έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου δόθηκε μεγάλη έμφαση στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς αυτή αντιμετωπίζεται ως ζήτημα που επηρεάζει τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.
Ο καθηγητής Θεόδωρος Ζαχαριάδης ανέφερε από την πλευρά του ότι η Κύπρος είναι σήμερα η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου εξακολουθούν να αυξάνονται. Συνέδεσε την εξέλιξη κυρίως με τη μεγάλη εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από τα ορυκτά καύσιμα.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι ανανεώσιμες πηγές αντιστοιχούν περίπου στο 25% της παραγωγής ηλεκτρισμού. Παρά το σχετικά χαμηλό ποσοστό, η αξιοποίησή τους έχει εξοικονομήσει στην Κύπρο περισσότερα από €500 εκατ. την τελευταία δεκαετία.
Αναφερόμενος στις κλιματικές συνθήκες, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι η Ευρώπη αποτελεί hotspot και ότι η Ανατολική Μεσόγειος ακόμη περισσότερο, καθώς «θερμαινόμαστε πολύ γρηγορότερα από τον μέσο όρο του κόσμου». Όπως ανέφερε, στην περιοχή έχει ήδη καταγραφεί αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5-2°C, ενώ μειώνεται και η βροχόπτωση. Για το μέλλον προβλέπονται υψηλότερες θερμοκρασίες και πιο παρατεταμένες περίοδοι καύσωνα, με οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Ο κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι η Κύπρος έχει μείνει πίσω στην επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί, οι οποίοι υπολείπονται σε φιλοδοξία από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόσθεσε ότι ακόμη και αυτοί οι λιγότερο φιλόδοξοι στόχοι δεν υποστηρίζονται από τα απαιτούμενα έργα υποδομής, γεγονός που καταδεικνύει «ένα έλλειμμα στον προγραμματισμό για να πετύχουμε τους χαμηλότερους στόχους που έχουμε θέσει». Ειδικότερα στον τομέα της ενέργειας και της ενεργειακής μετάβασης, όπως είπε, εξακολουθεί να υπάρχει υστέρηση.
Σε ό,τι αφορά τη φτώχεια και τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών, ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις συνήθως επιχειρούν να βοηθήσουν μέσω της μείωσης της φορολογίας. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι «αυτός δεν είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος» και πως «ο αποτελεσματικότερος τρόπος είναι μέσω των δαπανών», με στοχευμένη στήριξη των νοικοκυριών που έχουν ανάγκη, καθώς «δεν είναι καθόλου εύκολο μέσω φορολογίας να στοχεύσουμε».
Ο καθηγητής Ζαχαριάδης ανέφερε ότι η καλύτερη στόχευση συχνά προσκρούει σε διοικητικά εμπόδια. Ως παράδειγμα έφερε το γεγονός ότι, παρόλο που έχουν καθοριστεί κριτήρια για την ενεργειακή φτώχεια, δεν είναι γνωστό ποια ακριβώς νοικοκυριά τα πληρούν. «Άρα η στόχευση αντιλαμβάνομαι ότι έχει αυτή τη δυσκολία πολλές φορές», είπε.
Απαντώντας, ο κ. Χαραλάμπους δήλωσε ότι το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί, έστω και όχι πλήρως, επικαλούμενος παλαιότερη μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου για τον εντοπισμό των ευάλωτων νοικοκυριών. Πρόσθεσε ότι, με τις δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η τεχνολογία, μπορούν να προσδιοριστούν καλύτερα οι ευάλωτες ομάδες και να υπάρξει πιο στοχευμένη στήριξη. «Είναι μια οδός που είναι δύσκολη μεν, αλλά είναι καλά να προσπαθήσουμε να πάμε προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε.
Σε ερώτηση του κ. Ζαχαριάδη κατά πόσο η στόχευση μπορεί να γίνει μέσω απευθείας μεταβιβάσεων αντί παρεμβάσεων στη φορολογία της ενέργειας, ο κ. Χαραλάμπους απάντησε ότι «αυτός είναι ο τρόπος για να κάνεις στόχευση». Εξήγησε ότι από τη μείωση της φορολογίας επωφελούνται και οι υψηλότερα αμειβόμενοι, οι οποίοι δεν ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες. «Είναι μία κατεύθυνση που πρέπει να πάρουμε», είπε, προσθέτοντας ότι η Κύπρος «υστερεί πάρα πολύ» και στη στόχευση της κοινωνικής δαπάνης. Όπως ανέφερε, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα είναι ουσιαστικά το μόνο πραγματικά στοχευμένο μέτρο, ενώ άλλα μέτρα μπορεί να έχουν ορισμένα κριτήρια, χωρίς να είναι πλήρως στοχευμένα.
Για τον πληθωρισμό, ο κ. Χαραλάμπους είπε ότι πρόκειται για τη συνεχή αύξηση των τιμών και έκανε διάκριση από τη μεταβολή των σχετικών τιμών. Εξήγησε ότι, αν λόγω γεωπολιτικής έντασης προκύψει μόνιμο πρόβλημα στην ενέργεια και η τιμή της αυξηθεί ώστε να αντανακλά τις νέες συνθήκες, «αυτό δεν είναι πληθωρισμός. Αυτό είναι αλλαγή στις σχετικές τιμές». Πρόσθεσε ότι συνθήκες μόνιμου πληθωρισμού δημιουργούνται, μεταξύ άλλων, από επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, ακατάλληλη νομισματική πολιτική και αυξήσεις μισθών πέραν της παραγωγικότητας.
Ερωτηθείς για την κλιματική ανθεκτικότητα και τις επενδύσεις, ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ανέφερε ότι όσο καθυστερεί η προσαρμογή τόσο περιορίζεται ο χρονικός ορίζοντας μέσα στον οποίο μπορούν να αποδώσουν οι σημερινές επενδύσεις. Όπως εξήγησε, οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει στη συνέχεια να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της μετάβασης. «Όσο συνεχίζουμε και επενδύουμε με τον τρόπο που επενδύουμε, θα έρθει ένα σημείο που οι ίδιες οι επενδύσεις, από οικονομικής πλευράς, δεν θα κάνουν λογική», δήλωσε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
