Αποκαλυπτικά στοιχεία: Τα πτυχία δεν προστατεύουν τις Κύπριες από τη φτώχεια μετά τα 65

Το υψηλό μορφωτικό επίπεδο των Κυπρίων γυναικών, αποδεικνύεται ανεπαρκές για να διασφαλίσει οικονομική ευημερία και ανεξαρτησία στην τρίτη ηλικία, καθιστώντας τη χρηματοοικονομική ενημέρωση κρίσιμο παράγοντα για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια των γυναικών.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο εκδήλωσης της Κυπριακής Επιτροπής Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού και Παιδείας (ΚΕΧΑΠ) με τίτλο «Χρηματοοικονομικός Αλφαβητισμός για την Κύπρια Γυναίκα» την Τρίτη, θα πρέπει να κτυπήσουν καμπανάκι σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Στο πλαίσιο παρουσίασής του στην εκδήλωση, ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Durham University Business School του Ηνωμένου Βασιλείου, Dennis Philip, ανέφερε ότι η Κύπρος καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό γυναικών με πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην ΕΕ, ωστόσο την ίδια ώρα οι μεγαλύτερες σε ηλικία Κύπριες καταγράφουν το πέμπτο υψηλότερο ποσοστό κινδύνου φτώχειας.

Συγκεκριμένα, το 75% των γυναικών ηλικίας 30-34 ετών κατέχει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, έναντι 57% των ανδρών στην Κύπρο και μέσου όρου 51% στην ΕΕ.

Την ίδια ώρα, το 36,5% των γυναικών άνω των 65 ετών βρίσκονται κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος (στοιχεία 2025), από τα ψηλότερα στην ΕΕ μετά τη Λετονία, Λιθουανία, Κροατία και Εσθονία. Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 18,3%.

Παράλληλα, καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση του κινδύνου φτώχειας στην ΕΕ από το 2023 φθάνοντας τις 8,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν καταδεικνύουν επίσης το μισθολογικό χάσμα στις διάμεσες αποδοχές των γυναικών που ανέρχεται στο 29% αλλά και το μεγαλύτερο βάρος που επωμίζονται για τη φροντίδα των παιδιών. Το 43% των μητέρων αφιερώνει περισσότερες από 35 ώρες εβδομαδιαίως στη φροντίδα παιδιών, έναντι 15% των πατέρων.

Στα στοιχεία ξεχωρίζουν επίσης οι αναφορές ότι οι Κύπριες ζουν περίπου 4 χρόνια περισσότερο σε σχέση με τους άντρες (85,6 έναντι 81,5), που πρέπει να καλυφθούν οικονομικά με λιγότερα μέσα.

Επιπρόσθετα, μόνο 1 στις 4 Κύπριες διαθέτει αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση πέραν της κρατικής σύνταξης (Δείκτης Οικονομικής Ευημερίας 2025).

«Η γνώση είναι απαραίτητη, αλλά όχι επαρκής», τόνισε ο καθηγητής σημειώνοντας ότι τα τέσσερα εμπόδια που εμποδίζουν τις γυναίκες να μετατρέψουν τη γνώση σε πράξη είναι οι αυξημένες ευθύνες φροντίδας, το μισθολογικό χάσμα, η χαμηλότερη αυτοπεποίθηση σε οικονομικά ζητήματα και οι κοινωνικές αντιλήψεις και στερεότυπα όσον αφορά τη λήψη οικονομικών αποφάσεων.

Η  γνώση ενισχύει την αυτονομία 

Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου και Πρόεδρος της ΚΕΧΑΠ, Δρ. Χριστόδουλος Πατσαλίδης, στον χαιρετισμό του στην εκδήλωση, τόνισε τη σημασία της χρηματοοικονομικής παιδείας ως βασικού εφοδίου για τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων και την ενίσχυση της οικονομικής ανεξαρτησίας.

Σύμφωνα με τον κ. Πατσαλίδη που επικαλέστηκε έκθεση του ΟΟΣΑ, μόλις το 17% των πολιτών στην Κύπρο επιτυγχάνει το ελάχιστο επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, έναντι 34% κατά μέσο όρο στις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Το αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες στην Κύπρο είναι 14% έναντι 20% για τους άνδρες.

Μόνο το 18% των γυναικών αξιολογεί τις χρηματοοικονομικές του γνώσεις ως υψηλές ή πολύ υψηλές, έναντι σχεδόν 33% των ανδρών, πρόσθεσε.

Η χρηματοοικονομική παιδεία, υπογράμμισε, δεν έχει στόχο να υποδεικνύει στους πολίτες ποιες αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν, αλλά να τους προσφέρει τα απαραίτητα εφόδια ώστε να αξιολογούν τις επιλογές τους και να αποφασίζουν με γνώση και κριτική σκέψη.