*Δρ. Παναγιώτης Αγησιλάου
Αποθήκευση ενέργειας: Η καθυστέρηση έχει κόστος
Κάθε αδικαιολόγητη καθυστέρηση συνεπάγεται οικονομικό κόστος, περιορίζοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης φθηνής ενέργειας από ΑΠΕ, μείωσης του κόστους ηλεκτροδότησης και ενίσχυσης του ανταγωνισμού
Από τις 233 καταχωρίσεις αιτήσεων για έργα παραγωγής ηλεκτρισμού από ΑΠΕ ή/και αποθήκευσης ενέργειας, 130 προχωρούν σε εξέταση προσφοράς σύνδεσης, ενώ 103 παραμένουν επιλαχούσες. Αυτό προκύπτει από την πρώτη κατάταξη που δημοσίευσε στις 2 Νοεμβρίου 2026 ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής (ΔΣΔ). Όσον αφορά την αποθήκευση, εξετάζεται η δυνατότητα προσφοράς σύνδεσης για 231,6 MW, από συνολική αιτούμενη ισχύ 365,8 MW, δηλαδή περίπου το 63%. Πρόκειται για θετική εξέλιξη, όχι όμως για οριστική έγκριση σύνδεσης.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσο γρήγορα τα ώριμα και τεχνικά εφικτά έργα θα συνδεθούν στο δίκτυο. Από οικονομική άποψη, η καθυστέρηση έχει κόστος ευκαιρίας. Οι μονάδες αποθήκευσης μπορούν να απορροφούν πλεονάζουσα ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), που διαφορετικά θα απορριπτόταν, και να την αποδίδουν όταν η ζήτηση είναι υψηλότερη. Έτσι μπορούν να περιορίζουν την ανάγκη για ακριβότερη συμβατική παραγωγή και το συνολικό κόστος ηλεκτροδότησης.
Το πρόβλημα είναι ήδη μετρήσιμο. Σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων του ΔΣΔ, οι περικοπές ΑΠΕ κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2026 ανήλθαν σε τουλάχιστον 283 GWh, περίπου 24% περισσότερες από την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί ήδη στο 92% των περικοπών που αναφέρθηκαν για ολόκληρο το προηγούμενο έτος. Η αποθήκευση δεν μπορεί να τις εξαλείψει όλες, αλλά με επαρκή ανάπτυξη και κατάλληλη χωροθέτηση μπορεί να επιτρέψει την αξιοποίηση σημαντικού μέρους της χαμένης ενέργειας.
Τα οφέλη επεκτείνονται και στη λειτουργία της αγοράς. Οι μονάδες αποθήκευσης μπορούν να παρέχουν ή να απορροφούν γρήγορα ενέργεια όταν η πραγματική παραγωγή ή ζήτηση αποκλίνει από τις προβλέψεις, περιορίζοντας δυνητικά το κόστος εξισορρόπησης. Με τις κατάλληλες τεχνικές και ρυθμιστικές προϋποθέσεις μπορούν επίσης να προσφέρουν επικουρικές υπηρεσίες. Η τεχνολογία διαμόρφωσης δικτύου (grid-forming) μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ενισχύσει την ευστάθεια και να περιορίσει την ανάγκη λειτουργίας συμβατικών μονάδων για τον σκοπό αυτό.
Οι δυνατότητες αυτές μπορούν να ενισχύσουν και τον ανταγωνισμό. Σε μια αγορά με υψηλή συγκέντρωση στη συμβατική παραγωγή, η είσοδος ανεξάρτητων μονάδων αποθήκευσης διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές. Παράλληλα, παραγωγοί και προμηθευτές που διαθέτουν αποθήκευση μπορούν να διαχειρίζονται καλύτερα τις αποκλίσεις τους, περιορίζοντας την έκθεσή τους στις συχνά υψηλές χρεώσεις εξισορρόπησης. Οι καθυστερήσεις, αντίθετα, συντηρούν εμπόδια εισόδου.
Η αβεβαιότητα για τον χρόνο σύνδεσης επηρεάζει επίσης τα επενδυτικά κίνητρα. Όταν οι επενδυτές δεν γνωρίζουν πότε θα μπορέσουν να θέσουν τα έργα τους σε λειτουργία, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο και απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για τα κεφάλαια που δεσμεύουν. Αυτό αυξάνει το κόστος των επενδύσεων και μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή ή ακόμη και ματαίωση οικονομικά βιώσιμων και κοινωνικά επωφελών έργων. Συνεπώς, η ταχύτητα και η προβλεψιμότητα των διαδικασιών σύνδεσης έχουν ουσιαστική οικονομική σημασία.
Η επίσπευση των συνδέσεων δεν σημαίνει παράκαμψη των αναγκαίων τεχνικών ελέγχων. Ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος είναι περιορισμένος και πρέπει να κατανέμεται με αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια, διασφαλίζοντας την ασφαλή λειτουργία του συστήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο υποσταθμός Εργατών, όπου 29 αιτήσεις παραμένουν επιλαχούσες λόγω έλλειψης διαθέσιμης χωρητικότητας. Για την αντιμετώπιση τέτοιων περιορισμών, πρέπει να εξετάζονται και δυνατότητες ευέλικτης σύνδεσης, με όρους που προσαρμόζουν τη φόρτιση και την εκφόρτιση των μονάδων αποθήκευσης στις δυνατότητες του δικτύου. Έτσι, όπου είναι τεχνικά εφικτό, ορισμένα έργα θα μπορούσαν να συνδεθούν νωρίτερα. Ήδη, 31 αιτήσεις προχωρούν στο στάδιο εξέτασης προσφοράς ευέλικτης σύνδεσης.
Απαιτούνται επίσης σαφή χρονοδιαγράμματα, διαφάνεια για τους περιορισμούς του δικτύου και καλύτερος συντονισμός των αρμόδιων αρχών. Μια ενιαία ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής και παρακολούθησης αιτήσεων, με παράλληλη εξέτασή τους από τον ΔΣΔ, τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, όπου είναι εφικτό, θα μείωνε το κόστος συναλλαγών, την αβεβαιότητα και τις διοικητικές καθυστερήσεις, χωρίς να παρακάμπτονται οι αναγκαίοι έλεγχοι.
Η δημοσίευση της πρώτης κατάταξης αποτελεί θετικό βήμα. Η πραγματική πρόοδος, όμως, θα κριθεί από τα έργα που θα συνδεθούν και θα λειτουργήσουν έγκαιρα. Κάθε αδικαιολόγητη καθυστέρηση συνεπάγεται οικονομικό κόστος, περιορίζοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης φθηνής ενέργειας από ΑΠΕ, μείωσης του κόστους ηλεκτροδότησης και ενίσχυσης του ανταγωνισμού.
*Διευθυντής | Trojan Economics
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
