-large_thumbnail.webp)
Μετά το ΔΝΤ, που περιόρισε κατά 0,5% την πρόβλεψή του για την πορεία του ΑΕΠ το 2025 και την τοποθέτηση του υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, για αναθεώρηση ελαφρώς προς τα κάτω του ρυθμού ανάπτυξης, ήρθε η σειρά του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου να χαμηλώσει τον πήχη της ανάπτυξης λόγω των εμπορικών εντάσεων και της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η δυναμική της οικονομίας παραμένει, αλλά εντοπίζονται και ορισμένα ανησυχητικά σημάδια που αφορούν εξελίξεις στην εγχώρια οικονομία.
1ον Η αύξηση (σε ετήσια βάση) της πραγματικής καταναλωτικής δαπάνης συνέχισε να εξασθενεί το τέταρτο τρίμηνο του 2024, κυρίως λόγω της επιβράδυνσης της αύξησης της κατανάλωσης των νοικοκυριών.
2ον Μειώθηκαν εκ νέου το πρώτο τρίμηνο του 2025 οι προσδοκίες των επιχειρήσεων για την απασχόληση, ασκώντας καθοδική πίεση στις προοπτικές ανάπτυξης.
3ον Το τελευταίο στοιχείο ανησυχίας, που αναδεικνύεται μέσα από την ανάλυση του ΚΟΕ, είναι οι καθυστερήσεις στην έναρξη και την επιτυχή ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων, καθώς και πισωγυρίσματα στην ολοκλήρωση των έργων υποδομής που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την οικονομική εμπιστοσύνη και την ανταγωνιστικότητα, περιορίζοντας το αναπτυξιακό δυναμικό.
Το ΚΟΕ εκτιμά τον ρυθμό ανάπτυξης στο 3,4% το 2024, 2,8% το 2025 και 3,2% το 2026. Σε σύγκριση με το τεύχος Ιανουαρίου της έκδοσης των Οικονομικών Προοπτικών, η πρόβλεψη για το 2025 έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 0,5%.
Η ανάλυση του ΚΟΕ δείχνει ότι η κυπριακή οικονομία εισέρχεται από καλή θέση σε αυτή τη δύσκολη περίοδο για την παγκόσμια οικονομία χάρη στην ισχυρή οικονομική επίδοση του 2024. Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η μείωση των επιτοκίων αναμένεται να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα τα επόμενα τρίμηνα. Η Κύπρος δεν έχει άμεση έκθεση στις επιπτώσεις της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ, ωστόσο, οι ρυθμοί μεγέθυνσης στις οικονομίες των εμπορικών εταίρων παρέμειναν χαμηλοί και η αβεβαιότητα γύρω από πολιτικές του διεθνούς εμπορίου έχει αυξηθεί, επηρεάζοντας αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας.
Σε ό,τι αφορά το εσωτερικό μέτωπο, οι εγχώριες εξελίξεις που επιβάρυναν τις προοπτικές περιλαμβάνουν τον χαμηλότερο από τον αναμενόμενο ρυθμό μεγέθυνσης το τελευταίο τρίμηνο του 2024 (εξέλιξη που αποδίδεται στη μακρά απεργία στον χώρο των κατασκευών) καθώς και σημάδια εξασθένησης σε ορισμένους προπορευόμενους δείκτες κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025. Οι ασθενείς ρυθμοί μεγέθυνσης και το υποτονικό οικονομικό κλίμα στις οικονομίες των εμπορικών εταίρων, μαζί με την αυξημένη αβεβαιότητα για τις πολιτικές του διεθνούς εμπορίου, επίσης, επηρέασαν τις προοπτικές για την Κύπρο, αναφέρει το ΚΟΕ, το οποίο δεν αποκλείει να υπάρξει ακόμη βραδύτερος ρυθμός ανάπτυξης.
«Συγκριτικά με το τεύχος Ιανουαρίου, οι εμπορικές εντάσεις έχουν κλιμακωθεί, οδηγώντας σε άνοδο της μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές. Η αυξημένη αβεβαιότητα σχετικά με πολιτικές του διεθνούς εμπορίου, σε συνδυασμό με την υπάρχουσα γεωπολιτική αβεβαιότητα, έχει επιβαρύνει σημαντικά τις παγκόσμιες προοπτικές ανάπτυξης, αυξάνοντας την πιθανότητα βραδύτερου ρυθμού μεγέθυνσης στην Κύπρο, συγκριτικά με τις προβλέψεις που παρουσιάζονται σε αυτό το τεύχος», τονίζεται.
Δυνατή εκκίνηση
Παρά την αυξανόμενη αβεβαιότητα, οι οικονομικές συνθήκες στην Κύπρο παρέμειναν ευνοϊκές το πρώτο τρίμηνο του 2025. Τα μηνιαία στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των αγορών με κάρτες, των αφίξεων τουριστών, των εγγραφών νέων εταιρειών και των πωλήσεων ακινήτων, υποδηλώνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα συνέχισε να επεκτείνεται τους πρώτους μήνες του 2025, αν και ορισμένοι δείκτες υποδηλώνουν ελαφρά εξασθένηση των ιδιωτικών δαπανών. Η αγορά εργασίας συνέχισε να έχει ισχυρές επιδόσεις καθώς ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων μειώθηκε εκ νέου (σε ετήσια βάση) το πρώτο τρίμηνο και το ποσοστό ανεργίας (Eurostat) τον Φεβρουάριο παρέμεινε κοντά σε χαμηλό δεκαετίας.
Πιστωτική επέκταση
Την ανάπτυξη υποστηρίζει η συνέχιση της πιστωτικής επέκτασης, με το ΚΟΕ να αναφέρει ότι ο όγκος των νέων δανείων διευρύνθηκε με ισχυρό ρυθμό σε ετήσια βάση τους δύο πρώτους μήνες του 2025, με τα νέα δάνεια προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να αυξάνονται με παρόμοιο ρυθμό. Κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, το απόθεμα δανείων συνέχισε να αυξάνεται και η αύξηση των καταθέσεων (υποστηριζόμενη από τις υψηλότερες εγχώριες καταθέσεις) ενισχύθηκε περαιτέρω.
