Ρεκόρ καταγράφηκαν το 2025 στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ στην ΕΕ, με την Κύπρο να καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στο σύνολο των χωρών της ΕΕ.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση European Electricity Review 2026 του ενεργειακού think tank Ember, το 2025, η ΕΕ έκανε ένα τεράστιο βήμα προς ένα καθαρό σύστημα ενέργειας που υποστηρίζεται από την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Για πρώτη φορά, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από τα ορυκτά καύσιμα στην ΕΕ. Οι εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρέμειναν σχεδόν στο ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, καθώς η πρωτοφανής ηλιακή ενέργεια λειτουργούσε παράλληλα με την αιολική ενέργεια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια έφτασαν στο 30% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, ποσοστό υψηλότερο από την ορυκτή ενέργεια (29%) για πρώτη φορά που έχει καταγραφεί ποτέ και από 20% μόλις πέντε χρόνια πριν. Μέχρι το 2025, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν περισσότερη ενέργεια από όλες τις ορυκτές πηγές σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ.
Η ηλιακή ενέργεια παρήγαγε περισσότερη ενέργεια στην ΕΕ από ποτέ το 2025 (369 TWh), σημειώνοντας αύξηση άνω του 20% για τέταρτο συνεχόμενο έτος, φτάνοντας στο 13% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, ποσοστό υψηλότερο από τον άνθρακα και την υδροηλεκτρική ενέργεια. Η ηλιακή ενέργεια αναπτύχθηκε σε κάθε χώρα της ΕΕ και αντιπροσώπευε περισσότερο από το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουγγαρία, την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ολλανδία.
Το 2025, όλες οι χώρες της ΕΕ κατέγραψαν αύξηση στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το μερίδιο της ηλιακής ενέργειας στην ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ αυξήθηκε σε ιστορικό υψηλό άνω του 13%, με την Ουγγαρία, την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ολλανδία να καταγράφουν μερίδια ηλιακής ενέργειας άνω του 20%. Αυτό είναι υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 (8,8%). Από τις δέκα πρώτες χώρες με τα υψηλότερα μερίδια ηλιακής ενέργειας σε όλο τον κόσμο, οι επτά βρίσκονται στην ΕΕ. Τον Ιούνιο του 2025, η ηλιακή ενέργεια έγινε η μεγαλύτερη πηγή ενέργειας της ΕΕ για πρώτο μήνα στην ιστορία.
Οι ΑΠΕ παρείχαν σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας
Η αιολική ενέργεια παρέμεινε η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ με 17% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, πάνω από το φυσικό αέριο.
Αύξηση στις τιμές φυσικού αερίου στην ΕΕ
Σύμφωνα με την έκθεση, η παραγωγή φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 8% σε σύγκριση με το 2024, κυρίως λόγω της μειωμένης υδροηλεκτρικής παραγωγής. Αυτό αύξησε τον λογαριασμό εισαγωγών φυσικού αερίου του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ στα 32 δισεκατομμύρια ευρώ, 16% υψηλότερο από το προηγούμενο έτος. Οι αυξήσεις στις τιμές κατά τις ώρες αιχμής της κατανάλωσης φυσικού αερίου οδήγησαν στην ετήσια αύξηση των τιμών χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας σε 21 χώρες της ΕΕ το 2025.
Ανάπτυξη μπαταριών
Παράλληλα, αναφέρεται ότι η ανάπτυξη μπαταριών επιταχύνθηκε σημαντικά το 2025, με την ανακοίνωση έργων σε κλίμακα δικτύου σε ολόκληρη την ΕΕ. Με αυτήν την επιτάχυνση, επισημαίνεται, ο ρόλος των μπαταριών στην κάλυψη της βραδινής ζήτησης θα μπορούσε να αυξηθεί ραγδαία, μειώνοντας την εξάρτηση από τις γεννήτριες ορυκτών καυσίμων και μειώνοντας τις τιμές χονδρικής όταν η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια είναι υψηλή.
Στόχος η μείωση ενεργειακού κόστους
Το 2025, οι ενεργειακές προτεραιότητες της ΕΕ επικεντρώθηκαν στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το Σχέδιο Δράσης για Προσιτή Ενέργεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βασική αιτία των υψηλών τιμών ενέργειας στην Ευρώπη είναι η εξάρτησή της από τα ακριβά εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι στον τομέα της ενέργειας, ο άνθρακας βρίσκεται σχεδόν στο τέλος του, υποχωρώντας σε νέο ιστορικό χαμηλό το 2025 μετά από χρόνια απότομης πτώσης. Ωστόσο, λέει η έκθεση, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σημαντικά από το φυσικό αέριο. Η αύξηση της παραγωγής φυσικού αερίου εν μέσω μείωσης της υδροηλεκτρικής ενέργειας το 2025 αύξησε τον λογαριασμό εισαγωγών ορυκτού φυσικού αερίου της ΕΕ κατά 16% και οδήγησε σε απότομες αυξήσεις στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σαφή τα διακυβεύματα
Τα διακυβεύματα της συνέχισης της προόδου της ΕΕ στην ενεργειακή μετάβαση παραμένουν απολύτως σαφή, τονίζεται. Για την ΕΕ, οι κίνδυνοι ενεργειακού εκβιασμού από τους εξαγωγείς ορυκτών καυσίμων ήταν μεγάλοι το 2025 και η επένδυση σε εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί βασική στρατηγική για τη μείωση αυτού του κινδύνου.
Η ΕΕ συμφώνησε τον Δεκέμβριο του 2025 σε νομοθεσία για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Ωστόσο, αναφέρεται, έχουν αναδυθεί νέες εξαρτήσεις από ορυκτά καύσιμα με την αύξηση του εισαγόμενου LNG από τις ΗΠΑ. Η έντονη εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή, προστίθεται, απειλεί την ασφάλεια της ΕΕ και αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ισχύ στις γεωπολιτικές διαπραγματεύσεις και τις εμπορικές διαφορές.
Τέλος, σημειώνεται ότι η επέκταση των μπαταριών, η ενίσχυση του δικτύου και η κλιμάκωση της ευελιξίας της ζήτησης μπορούν να απελευθερώσουν μεγαλύτερα μερίδια ηλιακής και αιολικής ενέργειας στο μείγμα. Αυτό όχι μόνο θα βελτιώσει την ασφάλεια, τονίζεται, αλλά είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση προβλέψιμων και σταθερών τιμών.
