Γράφει:
Βάλντις Ντομπρόβσκις
Η ευρωπαϊκή οικονομία χρειάζεται λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη ανάπτυξη. Το περασμένο έτος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υλοποίησε ένα θεματολόγιο απλούστευσης, πρωτοφανές τόσο ως προς την κλίμακα όσο και ως προς τις φιλοδοξίες του. Απώτερος στόχος είναι οι κανόνες μας να λειτουργούν προς όφελος των πολιτών, των επιχειρήσεων και της ανάπτυξής μας.
Κινούμαστε γρήγορα και με σαφή προσανατολισμό. Έχουν ήδη υποβληθεί δέκα φιλόδοξες προτάσεις, που αναμένεται να αποφέρουν εξοικονόμηση τουλάχιστον 15 δισ. ευρώ ετησίως για τις εταιρείες της ΕΕ. Έχουμε ήδη πετύχει περισσότερα για την απλούστευση των κανόνων της ΕΕ μέσα σε ένα έτος απ' ό,τι κατά τα προηγούμενα δέκα συνολικά.
Αλλά αυτό είναι μόνο η αρχή. Είμαστε αποφασισμένοι όχι μόνο να διατηρήσουμε τη δυναμική, αλλά και να την επιταχύνουμε. Αναβαθμίσαμε το θεματολόγιο απλούστευσης σε νέο επίπεδο: έως το τέλος του 2029, θα επανεξετάσουμε το σύνολο της νομοθεσίας της ΕΕ για να εντοπίσουμε και να εξαλείψουμε παρωχημένες, αλληλεπικαλυπτόμενες και περιττές απαιτήσεις. Θα εξεταστούν όλοι οι τομείς. Θα καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια. Αυτός είναι ο «καθαρισμός σε βάθος» που ζήτησε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί από μόνη της να επιτύχει την απλούστευση. Τα ενωσιακά και τα εθνικά θεσμικά όργανα πρέπει να συνδυάσουν τη φιλοδοξία με την υλοποίηση, από την ψήφιση της νομοθεσίας στις Βρυξέλλες έως την εφαρμογή της στην πράξη. Πρέπει όλοι να κινηθούμε προς την ίδια κατεύθυνση για να καταστήσουμε το κανονιστικό μας σύστημα σαφέστερο, απλούστερο και εξυπνότερο.
Από την πλευρά μας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει την απλούστευση στο επίκεντρο του έργου μας. Κανένας τομέας πολιτικής δεν αποκλείεται από τη συζήτηση. Όπως και πέρυσι, έτσι και για το 2026 η πλειονότητα των νέων προτάσεών μας θα έχουν μια ισχυρή διάσταση απλούστευσης. Επιπλέον, ο αριθμός των εκτελεστικών και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που είχαν αρχικά προγραμματιστεί για το 2026 θα μειωθεί κατά 30 %. Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα των πράξεων που εκδίδει η Επιτροπή κάθε χρόνο είναι εκτελεστικές πράξεις τεχνικού χαρακτήρα. Οι πράξεις αυτές δεν δημιουργούν νέους κανόνες· απλώς εξηγούν τον τρόπο εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων. Το θέμα δεν είναι πόσοι νόμοι υπάρχουν, αλλά το κατά πόσον διευκολύνονται ή δυσχεραίνονται οι επενδύσεις στην Ευρώπη.
Είναι προφανές ότι επείγει η ανάληψη δράσης. Σήμερα, οι υπερβολικές και αλληλεπικαλυπτόμενες κανονιστικές υποχρεώσεις αυξάνουν το κόστος, αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και εκτρέπουν πόρους από την καινοτομία. Αυτό είναι ιδιαίτερα σοβαρό για τις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες διαθέτουν περιορισμένους πόρους. Το σωρευτικό αποτέλεσμα αποτελεί τροχοπέδη για τη συνολική μας παραγωγικότητα και ανάπτυξη.
Αντιθέτως, η απλούστευση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επίδειξη δυναμισμού. Δεν πρόκειται για ιδεολογικό ισχυρισμό, αλλά για πρακτική διαπίστωση. Σε πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνεται το βασικό πρόβλημα: το 3,9 % των υπαλλήλων της ΕΕ απασχολούνται σε καθήκοντα συμμόρφωσης, ενώ μόλις το 1,7 % έχουν ερευνητικά καθήκοντα. Η Ευρώπη χρειάζεται σημαντικά περισσότερο κόσμο να δουλεύει στα εργαστήρια αντί να συμπληρώνει έντυπα.
Οι αλλαγές πρέπει να έχουν αντίκτυπο και να μην είναι απλώς διακοσμητικού χαρακτήρα. Πρέπει να κάνουν απτή διαφορά στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεών μας και στη ζωή των πολιτών μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνεργαζόμαστε συστηματικά με επαγγελματίες μέσω «διαλόγων εφαρμογής» και «ελέγχων της πραγματικής κατάστασης» για να διαπιστώσουμε τι λειτουργεί και τι πρέπει να βελτιωθεί. Μόνο το 2025 η Επιτροπή διεξήγαγε περισσότερους από 50 διαλόγους εφαρμογής, σε άμεση συνεργασία με περισσότερους από 1000 συμφεροντούχους από ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων, ενώσεων, εθνικών διοικήσεων και ΜΚΟ.
Όταν οι επιχειρήσεις αντιληφθούν το όφελος από την προσπάθεια αυτή, θα ωφεληθεί και η ευρωπαϊκή οικονομία. Ακόμη και μικρές αλλαγές μπορούν γρήγορα να φέρουν αποτέλεσμα σε μεγάλη κλίμακα. Όταν εφαρμόζονται σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, ο συνολικός χρόνος και η εξοικονόμηση κόστους έχουν γρήγορα αθροιστικό αποτέλεσμα. Όταν εφαρμόζονται συστηματικά, τα οφέλη αυτά μπορούν να συμβάλουν σωρευτικά στη βελτίωση της συνολικής ανταγωνιστικής θέσης της Ευρώπης. Και η διαφορά θα φανεί επίσης στην αγορά εργασίας, με τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας για τους πολίτες μας.
Η σημαντική μας πρωτοβουλία απλούστευσης για την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα και την υποβολή εκθέσεων θα γίνει σύντομα νόμος. Πάνω από το 80 % των επιχειρήσεων θα εξαιρεθούν από πολύπλοκες ή υπερβολικές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, ώστε να προστατευτούν οι μικρότερες επιχειρήσεις και να μεταφερθεί η εστίαση των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας εκεί όπου μπορούν πραγματικά να κάνουν τη διαφορά. Αυτό είναι ένα σαφές παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι έξυπνοι κανόνες μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων μας αλλά και να μειώσουν σημαντικά τον φόρτο για τις επιχειρήσεις.
Εδώ και πάρα πολύ καιρό, οι ρυθμοί ανάπτυξης της Ευρώπης ήταν μικρότεροι από ό,τι θα μπορούσαν και θα έπρεπε να είναι. Ενώ άλλες περιοχές του κόσμου αναπτύσσονται γρηγορότερα, το οικονομικό εκτόπισμα της Ευρώπης συρρικνώνεται. Σε έναν κόσμο όπου το μέγεθος έχει σημασία, αυτό μας καθιστά πιο ευάλωτους και λιγότερο ικανούς να υπερασπιστούμε τις αξίες και τα συμφέροντά μας. Εν ολίγοις, επηρεάζει την κυριαρχία της Ευρώπης.
Προσπαθούσαμε να σπρώξουμε μπροστά μια ευρωπαϊκή οικονομία με ανεβασμένο το χειρόφρενο. Το αποτέλεσμα ήταν προβλέψιμο: η Ευρώπη δεν κατάφερνε να αξιοποιήσει πλήρως το αναπτυξιακό δυναμικό της. Η απλούστευση αποτελεί την ευκαιρία να διορθώσουμε την πορεία μας, να άρουμε τα εμπόδια και να αξιοποιήσουμε πλήρως το παραγωγικό δυναμικό της Ευρώπης.
*επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Εφαρμογής και Απλούστευσης
