Συγκεκριμένα αριθμητικά παραδείγματα για το πόσο θα αυξηθούν οι συντάξεις, παρουσίασε χθες ενώπιον των κοινωνικών εταίρων ο αναλογιστής Κώστας Σταυράκης, αναλύοντας τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς και την κατεύθυνση πολιτικής για ενίσχυση των παροχών του πρώτου συνταξιοδοτικού πυλώνα, που αφορά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Στους σχεδιασμούς είναι η εισαγωγή μιας επανασχεδιασμένης βασικής σύνταξης σταθερού ύψους για κάθε εγγεγραμμένο χρόνο ασφάλισης, είτε από πληρωμένες ή επιδοτούμενες από το κράτος εισφορές.
Η εν λόγω σύνταξη, επαναπροσδιορίζει τη βασική σύνταξη του ΤΚΑ και έχει αυξημένο βαθμό αναδιανομής, αντικαθιστώντας τη μέχρι σήμερα κατώτατη σύνταξη του ΤΚΑ και προβλέποντας την κατάργηση της κοινωνικής σύνταξης.
Επίσης, προβλέπεται επαναπροσδιορισμός της συμπληρωματικής σύνταξης του ΤΚΑ, η οποία θα συνεχίσει να έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και επανασχεδιασμό του Σχεδίου Ενίσχυσης Συνταξιούχων με Χαμηλά Εισοδήματα (μικρή επιταγή) για προστασία από τη φτώχεια και αναπλήρωση εισοδήματος συνταξιούχων με χαμηλό εισόδημα.
Σημαντική βελτίωση συντάξεων
Ο κ. Σταυράκης στο πλαίσιο της συνεδρίας του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, έδωσε συγκεκριμένα παραδείγματα για τις συντάξεις υφιστάμενων ή μελλοντικών συνταξιούχων του ΤΚΑ μετά την 5ετή μεταβατική περίοδο.
Με βάση το υφιστάμενο σύστημα, η ελάχιστη σύνταξη για άτομο με χαμηλές απολαβές που συνταξιοδοτείται με 30 έτη πληρωμένων εισφορών και επτά έτη επιδοτούμενων εισφορών είναι €436 ενώ με την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης θα λαμβάνει €577 με αύξηση 33%.
Στην περίπτωση 35 ετών πληρωμένων εισφορών και 7 ετών επιδοτούμενων εισφορών, η σύνταξη από €462 θα φθάσει τα €655, με αύξηση 42%.
Επίσης, άτομο που συνταξιοδοτείται στα 65 έτη με 42 έτη πληρωμένων εισφορών και χαμηλές αποδοχές, λαμβάνει βασική σύνταξη €538, ενώ με την πλήρη μεταρρύθμιση θα λαμβάνει €764 με αύξηση 42%.
Μικρότερη αύξηση για υψηλότερα εισοδήματα
Η αύξηση στις συντάξεις περιορίζεται όσο αυξάνονται οι απολαβές. Με 35 έτη πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων εισφορών για χαμηλά σε μεσαία εισοδήματα, η σύνταξη από €680 που είναι σήμερα, θα ανέλθει στα €837 με αύξηση 23%.
Όσον αφορά 42 έτη πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων από €807 που είναι σήμερα θα αυξηθούν κατά 22% στα €989.
Στην περίπτωση 35 ετών πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων για μεσαία εισοδήματα, η αύξηση περιορίζεται στο 13% με τις συντάξεις να ανέρχονται από €897 σε €1018.
Στο 13% είναι η αύξηση και για την περίπτωση 42 ετών πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων με μεσαία εισοδήματα φθάνοντας στα €1213 από €1078.
Αναφορικά με τα μεσαία προς υψηλά εισοδήματα, για 35 έτη πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων, η αύξηση είναι 4% με τις συντάξεις να φθάνουν τα €1381 από €1333.
Για 42 έτη πληρωμένων εισφορών και 7 επιδοτούμενων πάλι για μεσαία προς υψηλά εισοδήματα, η αύξηση περιορίζεται σε μόλις 3% στα €1661 από €1614.
Σταδιακή η μεταβολή
Κατά τη διάρκεια της 5ετούς μεταβατικής περιόδου, η μεταβολή του ποσού της σύνταξης από την υφιστάμενη κατάσταση στη νέα κατάσταση της μεταρρύθμισης θα είναι σταδιακή, 20% κάθε χρόνο.
Με βάση τα δεδομένα για τους υφιστάμενους συνταξιούχους, το μέσο μηνιαίο ποσό σύνταξης ΤΚΑ είναι €717 για τις γυναίκες και €1.033 για τους άντρες και με τη μεταρρύθμιση θα αυξηθεί σε €800 και €1.095 αντίστοιχα. Παράλληλα, η επάρκεια των συντάξεων θα αυξηθεί στο 47% από 42% για τις γυναίκες και στο 62% από 59% για τους άντρες.
Για υφιστάμενους εισφορείς του ΤΚΑ που θα συνταξιοδοτηθούν μεταξύ 2025-2045, το μέσο μηνιαίο ποσό σύνταξης ΤΚΑ είναι €1.054 για τις γυναίκες και €1.266 για τους άντρες και με τη μεταρρύθμιση θα αυξηθεί σε €1.126 και €1.316 αντίστοιχα. Το ποσοστό αναπλήρωσης (δηλαδή τι ποσοστό των αποδοχών του εργασιακού βίου είναι οι συντάξιμες αποδοχές) αυξάνεται ουσιαστικά: για τις γυναίκες από το 37% στο 64% και για τους άνδρες από το 41% στο 66%.
Φόρμουλα υπολογισμού
Η επανασχεδιασμένη βασική σύνταξη περιλαμβάνει σταθερό μηνιαίο ποσό σύνταξης που κυμαίνεται από 1,1 ευρώ στην ηλικία των 63 ετών έως 1,5 ευρώ στην ηλικία των 67 ετών, για κάθε μήνα εγγραφής (12 μήνες ανά έτος)
Επανασχεδιασμένη βασική = Μήνες εγγραφής x σταθερό μηνιαίο ποσό σύνταξης
- Μήνες εγγραφής για την περίοδο από την ηλικία των 16 έως την ηλικία συνταξιοδότησης (ή κατά την ασφαλιστική περίοδο)
- Σταθερό μηνιαίο ποσό σύνταξης, για κάθε μήνα εγγραφής ανά ηλικία συνταξιοδότησης: 63: €1,1, 64: €1,2, 65: €1,3, 66: €1,4, 67: €1,5
Η επανασχεδιασμένη βασική αυξάνεται κατά 10% για κάθε εξαρτώμενο πρόσωπο, με ανώτατο όριο το 30%.
Επαναπροσδιορισμένη συμπληρωματική: συντελεστής 1,25% για κάθε μονάδα στο συμπληρωματικό μέρος (αναλογικό) επί την αξία των βασικών ασφαλιστέων αποδοχών κατά τη συνταξιοδότηση.
Επαναπροσδιορισμένη συμπληρωματική =1,25% x Αριθμός μονάδων συμπληρωματικού x Βασικές ασφαλιστέες αποδοχές.
Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Συνταξιοδότηση σε ηλικία 65 ετών: 15 έτη εγγραφής (έτη πληρωμένων ή επιδοτούμενων εισφορών) εκ των οποίων τα 10 έτη να προέρχονται από πληρωμένες εισφορές.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση θα αυξηθεί μελλοντικά, μέχρι και τα 20 έτη εκ των οποίων τα 15 από πληρωμένες εισφορές.
Συνταξιοδότηση στη χαμηλότερη δυνατή ηλικία των 63 ετών: εγγραφή στο ΣΚΑ για περίοδο ίση με τουλάχιστον το 80% της ασφαλιστικής περιόδου.
Ελάφρυνση για το 12%
Θα χορηγηθεί ελάφρυνση από την αναλογιστική μείωση όσον αφορά το ποσό της βασικής σύνταξης για όλους τους υφιστάμενους συνταξιούχους αλλά και τους μελλοντικούς συνταξιούχους που θα συνταξιοδοτηθούν έως το τελευταίο έτος πριν από την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης (2030), οι οποίοι επέλεξαν να λάβουν ή θα λάβουν πρόωρη σύνταξη πριν από τη θεσμοθετημένη συντάξιμη ηλικία.
Σε όλους τους συνταξιούχους, ανεξάρτητα από το αν θα παραμείνουν κάτω από το υφιστάμενο σύστημα ή εάν θα μεταφερθούν στο καινούργιο σύστημα, θα πιστωθεί περίοδος 9 μηνών στους συνολικούς μήνες που έχουν παρέλθει μεταξύ της ηλικίας συνταξιοδότησης και του 65ου έτους της ηλικίας τους, με ανώτατο όριο το μισό αυτής της περιόδου.
Ζητούν σχεδιασμό για ταμεία προνοίας
Οι κοινωνικοί εταίροι πάντως, ζητούν παράλληλα με την ενίσχυση του πρώτου πυλώνα, να προωθηθεί ταυτόχρονα και ο σχεδιασμός για τον δεύτερο συνταξιοδοτικό πυλώνα, επισημαίνοντας ότι ο αρχικός σχεδιασμός και πρόθεση του υπουργείου πάνε μαζί.
Ο γ.γ. της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, δήλωσε στον «Π» ότι δεν μπορεί να προωθηθεί αποσπασματικά η μεταρρύθμιση, αλλά συνολική που θα περιλαμβάνει και τα ταμεία προνοίας. «Η κατώτατη σύνταξη παραμένει κάτω από το όριο της φτώχειας», τονίζει επισημαίνοντας ότι χωρίς τα ταμεία προνοίας θα υπάρχει πρόβλημα επάρκειας συντάξεων.
Η γ.γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους δήλωσε στον «Π» ότι θα πρέπει να ξεκαθαριστεί η πολιτική κατεύθυνση για τα ταμεία προνοίας και οι παράμετροι πολιτικής, τονίζοντας ότι έχουν πολλά ερωτήματα όπως πόσα δίνει το κράτος τώρα σε συντάξεις και πόσα θα δίνει.
«Ο δεύτερος πυλώνας είναι εξίσου σημαντικός», τονίζει ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Στέλιος Χριστοδούλου, σημειώνοντας ότι υπάρχουν πολλές παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν, να συζητηθούν και να συμφωνηθούν.
«Δεν ζητούμε να εφαρμοστούν ταυτόχρονα, αλλά να ξέρουμε την κατεύθυνση πολιτικής», σημειώνουν οι εκπρόσωποι των συντεχνιών.
Τις θέσεις της κυβέρνησης για τα ταμεία προνοίας, αναμένουν και οι εργοδότες όπως ανέφεραν στον «Π», ο γενικός γραμματέας του ΚΕΒΕ Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης και η βοηθός γενική διευθύντρια της ΟΕΒ, Λένα Παναγιώτου. Οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι έχουν ζητήσει εμπειρογνωμοσύνη από την Aon για το θέμα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, εστιάζοντας και σε θέματα βιωσιμότητας του ΤΚΑ.
Οι κοινωνικοί εταίροι αναμένεται να αποστείλουν γραπτώς τα ερωτήματά τους προς το Υπουργείο Εργασίας. Το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα αναμένεται να συνέλθει εκ νέου στις 24 Φεβρουαρίου.
