Για την αντιμετώπιση της ακρίβειας που εξακολουθεί να υφίσταται στην Κύπρο, απαιτούνται κρατικές και ιδιωτικές παρεμβάσεις, τονίζουν τεχνοκράτες της Κεντρικής Τράπεζας με ανάρτησή τους στο «The CBC Blog».
Σύμφωνα με το blog που υπογράφουν οι Δημήτρης Καπάταης, Μαρία Μίθηλλου και Μαρία Παπαγεωργίου με τίτλο «Ακρίβεια και Πληθωρισμός στην Κύπρο: Πρόσφατες Τάσεις και Δυναμικές», παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση του εγχώριου πληθωρισμού κατά τη διάρκεια του 2025 και την επιστροφή του σε επίπεδα χαμηλότερα από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ (0,8% στην Κύπρο σε αντίθεση με 2,1% στην ευρωζώνη), το πρόβλημα της ακρίβειας στην Κύπρο, και κατ’ επέκταση της μείωσης της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, και ιδιαίτερα των ευάλωτων, συνεχίζει να υφίσταται, αν και σε μικρότερο βαθμό.
Το γεγονός αυτό, εξηγούν, οφείλεται, όπως και στη ζώνη του ευρώ, στη σωρευτική αύξηση των εγχώριων τιμών κατά την τελευταία πενταετία, κυρίως λόγω εξωγενών παραγόντων/κραδασμών (αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας και των γεωπολιτικών εντάσεων). Η εξέλιξη αυτή έχει αντισταθμιστεί μόνο σε κάποιο βαθμό από τις αυξήσεις στους μισθούς και τα κρατικά αντισταθμιστικά μέτρα κατά την υπό ανασκόπηση περίοδο.
«Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση της ακρίβειας εξακολουθεί να προϋποθέτει έναν συνδυασμό στοχευμένων κρατικών και ιδιωτικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα ενισχύουν κυρίως το διαθέσιμο εισόδημα των χαμηλά αμειβόμενων νοικοκυριών, χωρίς να υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και τη δημοσιονομική πειθαρχία», τονίζουν.
Τα στοιχεία αυτά, προσθέτουν, είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και της αξιοπιστίας του κράτους, συμβάλλοντας στην αποφυγή κρίσεων και υπερβολικού χρέους.
Παράλληλα, αναφέρεται, απαιτείται η ενίσχυση των προϋποθέσεων για βιώσιμη αύξηση των μισθών και της παραγωγικότητας, μεταξύ άλλων, μέσω επενδύσεων στις δεξιότητες και στις νέες καινοτόμες τεχνολογίες.
Ταυτόχρονα, ως μικρή οικονομία, σημειώνουν, είναι αναγκαία η συνεχής ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός των θεσμών και των μηχανισμών διασφάλισης του ανταγωνισμού, με έμφαση, μεταξύ άλλων, στην προαγωγή της διαφάνειας στη διαμόρφωση των τιμών.
Περιορισμός μετακύλισης κόστους στους καταναλωτές
Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο 2022–2024, η οποία, χαρακτηρίστηκε από προσωρινές πληθωριστικές πιέσεις λόγω εξωγενών κραδασμών, οι επιχειρήσεις απορρόφησαν μέρος του αυξημένου κόστους μέσω της συγκράτησης των περιθωρίων κέρδους τους. Ενδεικτικά, τα περιθώρια διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο σε οριακά αρνητικά επίπεδα, κοντά στο -0,5% κατά την 7 υπό αναφορά περίοδο.
Η πρακτική αυτή συνέβαλε στη σταθεροποίηση των τιμών και στον περιορισμό της μετακύλισης του αυξημένου κόστους στους καταναλωτές.
Παράλληλα, υποστηρίζουν, η υιοθέτηση από τους καταναλωτές πρακτικών έρευνας αγοράς, μέσω διαθέσιμων εργαλείων όπως για παράδειγμα του “παρατηρητηρίου τιμών” καθώς επίσης και το “e-kalathi”, ενισχύουν τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό στις τιμές μεταξύ των επιχειρήσεων και συμβάλλουν στον περιορισμό των ανατιμήσεων προς όφελος των καταναλωτών.
Τέλος, υπογραμμίζεται η επιτυχής και ουσιαστική συμβολή των αποφάσεων νομισματικής πολιτικής του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ κατά την περίοδο των ιδιαίτερα υψηλών πληθωριστικών πιέσεων στις χώρες της ζώνης του ευρώ. Η διατήρηση του πληθωρισμού σε επίπεδα γύρω από το μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση ώστε οι πραγματικοί μισθοί, σε όλα τα εισοδηματικά στρώματα, να καλύψουν τη σημαντική σωρευτική αύξηση του εγχώριου επίπεδου τιμών των τελευταίων ετών.
Οι απόψεις που εκφράζονται στις αναρτήσεις ανήκουν στους συγγραφείς και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.
