Η 15η Ιουλίου 1974 αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου. Το πραξικόπημα που οργανώθηκε από τη χούντα των Αθηνών και εκτελέστηκε από την ΕΟΚΑ Β΄ εναντίον του εκλεγμένου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, υπήρξε η κορύφωση μιας οργανωμένης πορείας εκτροπής, που διέλυσε τη συνταγματική τάξη, τραυμάτισε τη δημοκρατία και άνοιξε τον δρόμο στην τουρκική εισβολή και στη συνεχιζόμενη κατοχή της πατρίδας μας.
Η ιστορία δεν αφήνει περιθώρια για συμψηφισμούς. Το πραξικόπημα ήταν εθνική προδοσία. Όσοι, από ιδεολογική τύφλωση, προσωπικές φιλοδοξίες ή συνειδητή επιλογή, στράφηκαν κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, πρόδωσαν τον ίδιο τον λαό, τον οποίο δήθεν ισχυρίζονταν ότι υπηρετούσαν.
Πενήντα δύο χρόνια μετά, η κατοχή συνεχίζεται και οι συνέπειες εκείνης της προδοσίας εξακολουθούν να καθορίζουν την πορεία του τόπου. Η ιστορική μνήμη αποτελεί προϋπόθεση πολιτικής ωριμότητας. Ένας λαός που θολώνει τα όρια ανάμεσα στη δημοκρατία και την εκτροπή, ανάμεσα στην αντίσταση και την προδοσία, κινδυνεύει να επαναλάβει, με διαφορετικές μορφές, τα ίδια ιστορικά λάθη.
Η μεγαλύτερη τιμή προς όσους υπερασπίστηκαν τη δημοκρατική νομιμότητα αποδίδεται με τη διαρκή υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών, του κράτους δικαίου και της θεσμικής λογοδοσίας. Η δημοκρατία καταλύεται με τα όπλα, αλλά διαβρώνεται και από την απαξίωση των θεσμών, την εργαλειοποίηση της εξουσίας και την ατιμωρησία που μετατρέπεται σε κανονικότητα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το ισχυρότερο θεσμικό και πολιτικό μας κεκτημένο. Η υπεράσπισή της αποτελεί κοινή εθνική ευθύνη. Ισχυροί θεσμοί, δημοκρατική συνείδηση και προσήλωση στη νομιμότητα συνιστούν τη μόνη ασφαλή εγγύηση ότι οι τραγωδίες του παρελθόντος δεν θα επαναληφθούν.
Η μνήμη της 15ης Ιουλίου υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία κατακτάται, προστατεύεται και υπερασπίζεται καθημερινά.
Λευκωσία, 15 Ιουλίου 2026
