Την ίδια ώρα που Ηνωμένα Έθνη, Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι μόνο, ενθαρρύνουν τις επαφές ανάμεσα στις δύο κοινότητες για εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης και η Κομισιόν ενθαρρύνει με Κανονισμό της το εμπόριο μέσω της Πράσινης Γραμμής, γιατί «δεν είναι σημαντικό μόνο για τα οικονομικά οφέλη και για τις δύο κοινότητες, αλλά και για την προσέγγιση των ανθρώπων και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την επανένωση της Κύπρου» , πολίτες καταγγέλλουν πως το Τμήμα Τελωνείων συνεχίζει να παρεμβάλλει εμπόδια.
Το politis.com.cy γίνεται συχνά αποδέκτης καταγγελιών από πολίτες, οι οποίοι επισκέπτονται το άλλο μισό της πατρίδας μας, αλλά παρεμποδίζονται, όπως υποστηρίζουν, στη μεταφορά καυσίμων μέχρι και δέκα λίτρα, όπως προνοεί ο Κανονισμός της Πράσινης Γραμμής, αφού γίνεται κατάσχεση και αναγκάζονται να πληρώσουν και πρόστιμο, 4 ευρώ το κάθε λίτρο που μεταφέρεται. Και όλες οι καταγγελίες αφορούν περιστατικά στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου, όπως και η σημερινή: Η Έλενα Αντωνίου, επικοινώνησε με το politis.com.cy για να καταγγείλει πως κατά την επιστροφή από τα κατεχόμενα, και στον έλεγχο του Τελωνείου στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου, έγινε κατάσχεση του δεκάλιτρου μπιτονιού βενζίνης που είχε μαζί της, «γιατί η μεταφορά καυσίμων απαγορεύεται», όπως της είπαν. Κι όταν αντέδρασε, ρωτώντας ποιος το λέει αυτό, τής έγινε υπόδειξη μίας ταμπέλας με προϊόντα, η μεταφορά των οποίων απαγορεύεται. Σε αυτήν ωστόσο, δεν έγραφε πουθενά, τη λέξη καύσιμα. Η κα Αντωνίου παρέδωσε το μπιτόνι, ή καλύτερα τής το πήραν, αλλά αρνήθηκε να πληρώσει τα 40 ευρώ πρόστιμο.
Ξεκάθαρος ο Κανονισμός
«Τα καύσιμα είναι μεταξύ των αγαθών των οποίων επιτρέπεται η μεταφορά μέσω της Πράσινης Γραμμής, εφόσον αυτή γίνεται για προσωπική χρήση, δεν υπερβαίνει σε αξία τα 260 ευρώ, και περιέχεται στο ρεζερβουάρ (δεξαμενή καυσίμου) του αυτοκινήτου, ή σε φορητό δοχείο η χωρητικότητα του οποίου δεν υπερβαίνει τα δέκα λίτρα». Ο Κανονισμός, λοιπόν, είναι ξακάθαρος, κάτι με το οποίο φαίνεται πως διαφωνεί το Τμήμα Τελωνείων. Η Τελωνειακής Λειτουργός, Μάρη Χαραλάμπους Κληριώτου, διαφώνησε με την παρατήρησή μας πως, «ο Κανονισμός της Πράσινης Γραμμής είναι ξεκάθαρος ότι τα καύσιμα είναι μεταξύ των αγαθών των οποίων επιτρέπεται η μεταφορά μέσω της Πράσινης Γραμμής»: «Αυτό δεν ισχύει καθώς στον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής δεν γίνεται αναφορά για τα καύσιμα. Οι γενικές αναφορές των δημοσιευμάτων στην ισχύουσα νομοθεσία της Ε.Ε. περί απαλλαγών εντοπίζονται στα άρθρα 6 και 11 της οδηγίας αριθ. 74/2007 του Συμβουλίου της Ευρώπης και αφορούν τις απαλλαγές από ΦΠΑ και φόρων κατανάλωσης των εμπορευμάτων που εισάγονται από πρόσωπα που ταξιδεύουν από μια τρίτη χώρα προς την Ε.Ε.», ήταν η απάντηση.
Είναι ξεκάθαρο, από την πιο πάνω απάντηση, πως το Τμήμα Τελωνείων επιμένει στο «γράμμα» και όχι στο «πνεύμα» του Κανονισμού. Κι αυτό, γιατί, όπως μας έλεγαν νομικοί κύκλοι, «είναι γεγονός πως ο κανονισμός της Πράσινης Γραμμής για το εμπόριο ανάμεσα στις δύο κοινότητες, και ειδικά η παράμετρος “καύσιμα”, είναι περίπου αντιγραφή του ανάλογου κανονισμού που αφορά στις σχέσεις ΕΕ με τρίτες χώρες. Και είναι αυτό που “ενοχλεί” το Τμήμα Τελωνείων κι ως εκ τούτου, όπως σημείωναν οι ίδιες πηγές, ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε διευκρίνιση από την Κομισιόν για το ζήτημα αυτό.
Η Κομισιόν έχει απλοποιήσει τον κανονισμό, φέρνοντάς τον στα «μέτρα» της Κύπρου, με σκοπό την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ Ε/κ και Τ/κ. Και η αποδοχή του γίνεται για λόγους πολιτικούς και δεδομένου του γεγονότος ότι παραπέμπει στην ανάπτυξη της επικοινωνίας των δύο κοινοτήτων κι έχει χαρακτήρα προσωρινότητας.
Τι δεν λένε στους πολίτες
Αυτό που ισχύει, αλλά δεν λέγεται στους πολίτες που μεταφέρουν καύσιμα, είναι πως για λόγους ασφαλείας, τα καύσιμα πρέπει να βρίσκονται σε κατάλληλο μπιτόνι. Όπως δήλωναν στην ιστοσελίδα μας έγκυρες πηγές, «τα καύσιμα πρέπει να βρίσκονται σε συγκεκριμένα δοχεία, για λόγους ασφαλείας. Και αυτό ισχύει παντού, όχι μόνο σε ό,τι αφορά στον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής». Η καταγγέλλουσα, το τελευταίο επεισόδιο κατάσχεσης της βενζίνης, πάντως, επιμένει πως κάτι τέτοιο δεν τής αναφέρθηκε, παρά μόνο ότι «απαγορεύεται η μεταφορά καυσίμων».
Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, τα εμπορεύματα θεωρούνται μη εμπορικού χαρακτήρα εάν η αγορά τους πραγματοποιείται περιστασιακά και αποτελούνται αποκλειστικά από εμπορεύματα για προσωπική ή οικογενειακή χρήση του ταξιδιώτη ή από εμπορεύματα που προορίζονται για δώρα. Η φύση ή η ποσότητα των εμπορευμάτων δεν πρέπει να υποδηλώνει ότι εισάγονται για εμπορικούς λόγους. Τα καύσιμα θεωρούνται ότι εμπίπτουν στον ορισμό αυτόν, εφόσον περιέχονται σε κανονική δεξαμενή βενζίνης οχήματος ή περιέχονται σε φορητό δοχείο και δεν υπερβαίνουν τα 10 λίτρα.
Η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχει ενημερώσει την επιτροπή σχετικά με την αναφερόμενη νέα πολιτική διενέργειας ελέγχων στα σημεία διέλευσης σε ό,τι αφορά την αγορά καυσίμων στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Σύμφωνα με τον κανονισμό για την Πράσινη Γραμμή, οποιαδήποτε αλλαγή στην πολιτική της κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας όσον αφορά τη γραμμή θα πρέπει να κοινοποιείται στην επιτροπή.
Και το ερώτημα, που τίθεται είναι απλό. Αφού η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας συναινεί, έστω και σιωπηρά, με τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής, συνακόλουθα και το Υπουργείο Οικονομικών, το Τμήμα Τελωνείων γιατί ακολουθεί άλλη πολιτική;
Ενδοτμηματικές οδηγίες και εγκύκλιοι
Όταν πάντως ρωτήθηκε το τμήμα, σε προηγούμενη επικοινωνία μας μετά από ανάλογη καταγγελία το καλοκαίρι, πήραμε την απάντηση πως κατάσχεση γίνεται όταν «συστηματικά» και «επαναλαμβανόμενα» κάποιος μεταβαίνει στις κατεχόμενες περιοχές και μεταφέρει βενζίνη δέκα λίτρων. Κατάσχεση δεν γίνεται, όταν αποδεδειγμένα, μετά από «εκδρομή, χρειαστεί να εφοδιαστεί το αυτοκίνητο με βενζίνη».
Το Τμήμα Τελωνείων επιμένει πως: «Οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται στα εγκεκριμένα Σημεία Διέλευσης, αφορούν την ορθή εφαρμογή των Κανονισμών της Πράσινης Γραμμής (ΕΚ) αριθ. 866/2004 και 1480/2004 και της ισχύουσας Τελωνειακής Νομοθεσίας (Ενωσιακής και Εθνικής). Εάν εντοπισθούν οποιαδήποτε είδη τα οποία διακινούνται παράνομα, τότε το Τμήμα Τελωνείων προχωρεί άμεσα στην κατακράτηση/κατάσχεσή τους και την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Σημειώνεται ότι οι τελωνειακοί έλεγχοι στα εγκεκριμένα σημεία διέλευσης, πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις Ενδοτμηματικές Οδηγίες καθώς και τις Εγκυκλίους που εκδίδονται κατά καιρούς από το Τμήμα στα πλαίσια της πιο πάνω Νομοθεσίας.
Διευκρινίζεται ότι για τους ελέγχους που διενεργούνται από το Τμήμα Τελωνείων και ειδικότερα για τα καύσιμα, εξετάζεται αν συντρέχουν οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 6 του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής, ήτοι αν περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές, δεν έχουν εμπορικό χαρακτήρα και η συνολική τους αξία δεν υπερβαίνει το ποσό των €260. Περαιτέρω, κατά τον έλεγχο λαμβάνεται υπόψη και το θέμα ασφάλειας των επιβατών των οχημάτων που μεταφέρουν καύσιμα σε αυτοτελή μεταφερόμενα δοχεία τα οποία δεν είναι σύμφωνα με τα πρότυπα ασφάλειας, με κίνδυνο ανάφλεξης στη βάση του Εθνικού Νόμου 41(Ι)/2004 σχετικά με τη Γενική Απαίτηση Ασφάλειας Προϊόντων που εκδόθηκε για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας - «Οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ημερομηνίας 3 του Δεκεμβρίου 2001, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων» και εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του Κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή (ΕΚ)1480/2004 της 10ης Αυγούστου 2004 σύμφωνα με το οποίο «Οι Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας…διασφαλίζουν ότι τα εμπορεύματα που διέρχονται τη γραμμή τηρούν τους κανόνες της ΕΚ σε θέματα υγείας, ασφάλειας, προστασίας του περιβάλλοντος και των καταναλωτών…». Συνεπώς, η μεταφορά από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές, καυσίμων σε αυτοτελή μεταφερόμενα δοχεία, δεν εμπίπτει στα είδη τα οποία επιτρέπεται να διέρχονται της Πράσινης Γραμμής».
Ένδικα μέσα
Πάντως, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, πολίτες οι οποίοι τυγχάνουν αυτής της συμπεριφοράς, μπορούν να προχωρήσουν σε ένδικα μέσα, αφού η υπόδειξη που τούς γίνεται δεν αφορά στην ασφάλεια του μπιτονιού με το οποίο μεταφέρονται τα καύσιμα αλλά η, δήθεν, απαγόρευση.
Πότε τα καύσιμα μπορούν να διασχίσουν την Πράσινη Γραμμή
Έλεγε ο Μάριο Νάβα στον "Π" : Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή, τα εμπορεύματα που περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές των προσώπων που διασχίζουν την Πράσινη Γραμμή απαλλάσσονται από τον φόρο κύκλου εργασιών, τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και άλλους δασμούς, εφόσον δεν έχουν εμπορικό χαρακτήρα και η συνολική τους αξία δεν υπερβαίνει τα 260 ευρώ ανά άτομο.
Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή καθορίζει τις προϋποθέσεις για τη διέλευση των εμπορευμάτων από την Πράσινη Γραμμή. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί δεν θίγουν τους κανόνες του άρθρου 6 του κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή. Επομένως, και λαμβάνοντας υπόψη τα δύο αυτά άρθρα μαζί, τα καύσιμα μπορούν να διασχίσουν την Πράσινη Γραμμή εάν συμμορφώνονται με τους κανόνες του άρθρου 6 παράγραφος 1. Αυτό απαιτεί η διέλευση να μην έχει εμπορικό χαρακτήρα.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, τα εμπορεύματα θεωρούνται μη εμπορικού χαρακτήρα εάν η αγορά τους πραγματοποιείται περιστασιακά και αποτελούνται αποκλειστικά από εμπορεύματα για προσωπική ή οικογενειακή χρήση του ταξιδιώτη ή από εμπορεύματα που προορίζονται για δώρα. Η φύση ή η ποσότητα των εμπορευμάτων δεν πρέπει να υποδηλώνει ότι εισάγονται για εμπορικούς λόγους. Τα καύσιμα θεωρούνται ότι εμπίπτουν στον ορισμό αυτόν, εφόσον περιέχονται σε κανονική δεξαμενή βενζίνης οχήματος ή περιέχονται σε φορητό δοχείο και δεν υπερβαίνουν τα 10 λίτρα.
Η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχει ενημερώσει την επιτροπή σχετικά με την αναφερόμενη νέα πολιτική διενέργειας ελέγχων στα σημεία διέλευσης σε ό,τι αφορά την αγορά καυσίμων στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Σύμφωνα με τον κανονισμό για την Πράσινη Γραμμή, οποιαδήποτε αλλαγή στην πολιτική της κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας όσον αφορά τη γραμμή θα πρέπει να κοινοποιείται στην επιτροπή.
