"Τίποτε δεν αποκλείει", ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε χθες ερωτηθείς αν προτίθεται η Λευκωσία μετά την λήξη της κρίσης να ανοίξει το κεφάλαιο για τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο. Οπως είπε "έχουν ερωτηθεί για αυτό και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο Υπουργός Εξωτερικών, «και η απάντηση είναι, τίποτα δεν αποκλείω». Εξάλλου μιλώντας στον ΣΚΑΪ Ελλάδος το βράδυ της Πέμπτης υποστήριξε ότι οι Βρετανικές Βάσεις δεν χρησιμοποιούνται για τον πόλεμο στη περιοχή της Μέσης Ανατολής», ενώ ταυτόχρονα χαρακτήρισε και ως υπερβολικές τις αναφορές για το τί γίνεται στην Κύπρο. «Σε πολεμικές καταστάσεις το πρώτο θύμα είναι η αλήθεια», τόνισε.
Αποστροφή
Η χθεσινή δήλωση πάντως του Προέδρου αναφορικά με την ύπαρξη των Βρετανικών Βάσεων μπορεί να ερμηνευτεί ως μια αποστροφή, η οποία προφανώς γίνεται σε μια προσπάθεια του να διασκεδάσει ανησυχίες ή και να ταυτιστεί με συζητήσεις οι οποίες βρίσκονται στο φόρτε τους περί της επικινδυνότητας της παρουσίας των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο ως ο "κακός δαίμονας της Κύπρου" και για να χρησιμοποιηθεί ένα «διαχρονικό σύνθημα». Στην ουσία βεβαίως δεν υπήρξε ποτέ ούτε θα υπάρξει πριν από όποια διευθέτηση του Κυπριακού προβλήματος οποιαδήποτε συζήτηση για τις κυρίαρχες Βρετανικές Βάσεις.
Η δήλωση του Νίκου Χριστοδουλίδη δεν συνοδεύτηκε από περαιτέρω διευκρινίσεις. Όταν δε ερωτήθηκε για τη συνάντηση που είχε νωρίτερα (χθες) με την επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Πρόεδρος περιορίστηκε να αναφέρει ότι έγινε ανταλλαγή απόψεων για τις εξελίξεις στην περιοχή και άλλα ζητήματα συνεργασίας, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να λεχθεί δημόσια.
Καμία σοβαρή συζήτηση
Ωστόσο, πέρα από τις κατα καιρούς δηλώσεις για τις βάσεις, η ουσία του ζητήματος παραμένει αμετάβλητη. Το θέμα των βρετανικών βάσεων ως κατάλοιπο της αποικιοκρατίας τίθεται κατά καιρούς στον δημόσιο διάλογο στην Κύπρο. Παρά ταύτα, στην πράξη ουδέποτε υπήρξε σοβαρή ή επίσημη διαδικασία διαπραγμάτευσης για την αλλαγή του καθεστώτος τους. Οι κυρίαρχες βάσεις, που εγκαθιδρύθηκαν μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, αποτελούν μέρος διεθνών συμφωνιών και το καθεστώς τους θεωρείται δεδομένο στο υφιστάμενο γεωπολιτικό πλαίσιο. Επιπλέον, σε καμία από τις μέχρι σήμερα προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακό τέθηκε στο τραπέζι το θέμα των βάσεων ως μέρος μιας συνολικής διευθέτησης. Αντιθέτως, θεωρείται γενικά ότι οποιαδήποτε συζήτηση για το καθεστώς τους θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο στο πλαίσιο μιας συνολικής λύσης του πολιτικού προβλήματος.
Εσωτερική κατανάλωση
Υπό αυτό το πρίσμα, η τοποθέτηση του Προέδρου μοιάζει περισσότερο ως ακόμη ένα βήμα εσωτερικής κατανάλωσης στη βάση της πεπατημένης, των γνωστών εν ολίγοις, επικοινωνιακών προεδρικών παίγνιων, παρά με ένδειξη πραγματικής πρόθεσης αμφισβήτησης των Βάσεων. Σε μια περίοδο κατά την οποία η παρουσία των βρετανικών βάσεων επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση κυρίως λόγω των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής αλλά και τις επιθέσεις που δέχθηκε η βάση στο Ακρωτήρι, η δήλωση ενδέχεται να αποσκοπεί στη διαχείριση των εντυπώσεων και στη μείωση της έντονης αντιβρετανικής ρητορικής που εκφράζεται από τμήματα της κυπριακής κοινωνίας, τόσο από τον χώρο της αριστεράς αλλά και απο το χώρο της δεξιάς.
Σε κάθε περίπτωση, με τα σημερινά δεδομένα, δεν διαφαίνεται καμία ουσιαστική προοπτική αλλαγής του καθεστώτος των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο. Η συζήτηση γύρω από αυτές παραμένει περισσότερο πολιτική και συμβολική παρά πρακτική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές ισορροπίες ασφάλειας καθιστούν τη στρατιωτική παρουσία της Βρετανίας στο νησί στοιχείο ευρύτερων γεωστρατηγικών εξελίξεων όπως πρακτικά διαφαίνεται και στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης.
