Τελικά, πόση σημασία δίνει πραγματικά η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη στο περιβάλλον; Η αιφνίδια αντικατάσταση της Αντωνίας Θεοδοσίου από τη θέση της επιτρόπου Περιβάλλοντος και Ευημερίας των Ζώων προσφέρει μια μάλλον απογοητευτική απάντηση. Η Θεοδοσίου δεν ήταν ένα κομματικό στέλεχος που έπρεπε κάπου να βολευτεί. Ήταν μια τεχνοκράτισσα με σπουδές, γνώση και πολυετή εμπειρία ακριβώς στο αντικείμενο που κλήθηκε να υπηρετήσει. Αρχιτέκτονας με ειδίκευση στην οικολογική δόμηση, σπουδές στη Μηχανική Περιβάλλοντος, εμπειρία σε προγράμματα Natura 2000 και UNESCO και, κυρίως, πενταετή παρουσία ως διευθύντρια Έργου του Διαχειριστικού Σχεδίου Βιώσιμης Ανάπτυξης Ακάμα.
Κι όμως, αντικαταστάθηκε. Όχι επειδή παρουσιάστηκε κάποια αποτυχία του έργου της. Όχι επειδή δημοσιοποιήθηκε κάποια σοβαρή διαφωνία για την άσκηση των καθηκόντων της. Και σίγουρα όχι επειδή η Κύπρος έχει την πολυτέλεια να πετά στα σκουπίδια την εξειδικευμένη περιβαλλοντική γνώση.
Στη διάρκεια της θητείας της η Θεοδοσίου δεν αντιμετώπισε το αξίωμα ως διακοσμητικό. Το Γραφείο της δεχόταν σχεδόν δέκα καταγγελίες την ημέρα για κοπές δέντρων, παράνομες απορρίψεις, επεμβάσεις στη φύση και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα. Μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας Υφυπουργείου Κλιματικής Αλλαγής και Βιώσιμης Ανάπτυξης και ανέδειξε τις αδυναμίες ενός κράτους που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την περιβαλλοντική πολιτική αποσπασματικά.
Αλλά ίσως ακόμη σημαντικότερη ήταν η στάση της στα θέματα ευημερίας των ζώων. Μίλησε δημόσια για την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή, τα αδέσποτα, τις εγκαταλείψεις και κακοποιήσεις, τις ανεπάρκειες των καταφυγίων, την προβληματική καταγραφή και την ανάγκη ουσιαστικής κρατικής πολιτικής. Σε έναν τόπο όπου η ευημερία των ζώων αντιμετωπίζεται συχνά ως ενοχλητική υποσημείωση της κυβερνητικής ατζέντας, τουλάχιστον υπήρχε μια επίτροπος που γνώριζε το αντικείμενο και μιλούσε γι’ αυτό. Και πώς επιβραβεύτηκε;
Με μια αιφνίδια απομάκρυνση. Η ίδια δήλωσε ότι δεν είχε καμία ένδειξη ότι θα αντικατασταθεί, ενώ έχει αναφερθεί ότι ενημερώθηκε μόλις πέντε λεπτά πριν από τη δημόσια ανακοίνωση. Αν αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση συμπεριφέρεται σε μια επιστήμονα που η ίδια επέλεξε, τότε το πρόβλημα ξεπερνά κατά πολύ το πρόσωπο της Θεοδοσίου. Αφορά την αντίληψη περί θεσμών, αξιοκρατίας και στοιχειώδους πολιτικού σεβασμού.
Στη θέση της διορίστηκε ο πρώην βουλευτής της ΕΔΕΚ, Ηλίας Μυριάνθους. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα. Με ποια κριτήρια αντικαθίσταται μια επιστήμονας, με τόσο συγκεκριμένη περιβαλλοντική κατάρτιση, από έναν πρώην πολιτικό; Ποια προσόντα κρίθηκαν σημαντικότερα από την εξειδίκευση και την εμπειρία; Και μήπως τελικά βλέπουμε για ακόμη μία φορά την παλιά κυπριακή συνταγή, δηλαδή οι τεχνοκράτες μέχρι εκεί που βολεύουν και, όταν έρθει η ώρα των πολιτικών ισορροπιών, επιστρέφουμε στους πολιτικούς διορισμούς;
Η περίπτωση του Ακάμα θα αποτελέσει το πρώτο μεγάλο τεστ. Η Θεοδοσίου γνώριζε τον Ακάμα εκ των έσω και είχε προειδοποιήσει για τα σοβαρά προβλήματα διαχείρισής του. Ο νέος επίτροπος επέλεξε ως πρώτη του επίσκεψη τον Δήμο Ακάμα, δηλώνοντας ότι θα εξετάσει πού υπάρχουν προβλήματα και αντιδράσεις και πώς μπορούν να προχωρήσουν λύσεις και έργα. Μετέφερε, μάλιστα, ότι ο Πρόεδρος τού ζήτησε να δώσει προτεραιότητα στις ανησυχίες των κοινοτήτων.
Οι ανησυχίες των κατοίκων ασφαλώς πρέπει να ακούγονται. Ο Ακάμας, όμως, δεν είναι οικόπεδο προς διαπραγμάτευση ούτε περιβαλλοντικό αντάλλαγμα για την ικανοποίηση τοπικών ή αναπτυξιακών απαιτήσεων. Είναι ένας από τους σημαντικότερους φυσικούς θησαυρούς που απέμειναν στην Κύπρο.
Γι’ αυτό ο Ηλίας Μυριάνθους θα κριθεί όχι από τις επισκέψεις και τις δηλώσεις του, αλλά όταν θα χρειαστεί να πει το δύσκολο «όχι» σε αναπτύξεις, δρόμους, επεμβάσεις και πολιτικές πιέσεις που απειλούν την ακεραιότητα του Ακάμα.
Η αντικατάσταση Θεοδοσίου, επομένως, δημιουργεί ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα από το ποιος κάθεται στην καρέκλα του επιτρόπου:
Στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, όταν η επιστημονική γνώση συναντά τις πολιτικές ισορροπίες, ποια από τις δύο τελικά περισσεύει;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση δεν είναι καθόλου καθησυχαστική.
*Μέλους Κινήματος Οικολόγων
