Προεδρικές 2028: Η Κεντροαριστερά βρίσκει συμμάχους αλλά ψάχνει υποψήφιο - Η νέα εκλογική αριθμητική, οι συμμαχίες και η μάχη για τον δεύτερο γύρο

Header Image

Οι Βουλευτικές του 2026 δίνουν στο ΑΚΕΛ τη δυνατότητα να διεκδικήσει την Προεδρία με μια συμμαχία που να έχει κοινό πρόγραμμα από τον πρώτο γύρο. Το πρόβλημα είναι ποιος θα ηγηθεί. Την ίδια στιγμή η άνοδος του ΕΛΑΜ, η εσωστρέφεια στον ΔΗΣΥ και ο ανταγωνισμός των υποψηφίων για τους ίδιους ψηφοφόρους περιπλέκουν τα πράγματα στον χώρο της Κεντροδεξιάς.

Το ΑΚΕΛ βγήκε από τις Βουλευτικές του 2026 με τις ίδιες 15 έδρες και με περισσότερες επιλογές για τις Προεδρικές του 2028. Η είσοδος του ΑΛΜΑ στη Βουλή και η παρουσία του Volt, που έμεινε εκτός Κοινοβουλίου, επιτρέπουν στο κόμμα της Αριστεράς να διερευνήσει μια συνεργασία πέρα από τους παραδοσιακούς συνομιλητές του Κέντρου. Η πρώτη ένδειξη ότι η νέα αριθμητική έχει πολιτικό αντίκρισμα ήρθε τον Ιούνιο. Στην εκλογή για την προεδρία της Βουλής, οι τέσσερις βουλευτές του ΑΛΜΑ ψήφισαν τον Στέφανο Στεφάνου, ο οποίος συγκέντρωσε 19 ψήφους. Η Αννίτα Δημητρίου επανεξελέγη με 29, από τον ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ και την Άμεση Δημοκρατία. 

 

Τι αλλάζει για την Κεντροαριστερά

Στις Βουλευτικές, το ΑΚΕΛ συγκέντρωσε περίπου 24%, το ΑΛΜΑ 5,8% και το Volt 3,1%. Το άθροισμα ΑΚΕΛ και ΑΛΜΑ φτάνει περίπου στο 29,7%, σχεδόν όσο το 29,59% με το οποίο πέρασε στον δεύτερο γύρο ο Ανδρέας Μαυρογιάννης το 2023. Με το Volt, το άθροισμα ανεβαίνει στο 32,8%, κοντά στο 32,04% με το οποίο πρώτευσε τότε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ενω σε αυτά αν προστεθεί η Άμεση Δημοκρατία που συζητά, η ΕΔΕΚ που προτείνει ακόμα και κοινό υποψήφιο και οι Οικολόγοι, τότε το ποσοστό αριθμητικά ξεπερνά το 40%. Η σύγκριση δείχνει την εκλογική κλίμακα μιας πιθανής συνεργασίας, ωστόσο η θέση στον δεύτερο γύρο θα κριθεί από τον αριθμό και τη δύναμη των υποψηφίων, τη συμμετοχή και το πόσοι ψηφοφόροι θα ακολουθήσουν τις κομματικές αποφάσεις. 

Η ουσιαστική αλλαγή είναι ότι το ΑΚΕΛ μπορεί να συζητήσει από τώρα πώς θα κυβερνήσει ως επικεφαλής μιας τέτοιας συμμαχίας και με ποιες δεσμεύσεις. Την 31η Οκτωβρίου ο γ.γ., Στέφανος Στεφάνου, παρουσίασε το πλαίσιο της «προοδευτικής αλλαγής», με άξονες το Κυπριακό, το κοινωνικό κράτος, το κράτος δικαίου και την αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει επίσης θέσει στο επίκεντρο των επαφών του τη διαφάνεια, τις θεσμικές αλλαγές και τη μείωση των ανισοτήτων. Εδω υπάρχει βάση για κοινό πρόγραμμα. Η δοκιμασία αρχίζει όταν οι γενικές αρχές γίνουν δεσμεύσεις, για τη φορολογία, τη στέγαση, τον ρόλο του κράτους στην οικονομία και τον χειρισμό του Κυπριακού. 

Η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία δείχνει πόσο εύκολα η εκλογική αριθμητική μπορεί να οδηγήσει σε βιαστικά συμπεράσματα. Με 5,4% και τέσσερις έδρες, έχει το μέγεθος για να επηρεάσει μια συνεργασία. Συγκαταλέγεται στους συνομιλητές του ΑΚΕΛ, αλλά στην εκλογή για την προεδρία της Βουλής στήριξε την Αννίτα Δημητρίου ήδη από τον πρώτο γύρο. Το ποσοστό της πάντως έχει θέση στην ανάλυση των συσχετισμών και η στάση της σε κάθε αναμέτρηση παραμένει προς διαμόρφωση. 

 

Το δίλημμα της Κεντροδεξιάς

Το ΕΛΑΜ ανέβηκε από περίπου 6,8% το 2021 σε 10,9% το 2026, διπλασίασε τις έδρες του από τέσσερις σε οκτώ και πέρασε στην τρίτη θέση, μπροστά από το ΔΗΚΟ του 10%. Για μια κεντροδεξιά υποψηφιότητα, μια επίσημη συμφωνία με την Ακροδεξιά μπορεί να έχει κόστος στους μετριοπαθείς ψηφοφόρους που χρειάζεται για να διευρυνθεί και να κερδίσει. Ήδη ο κ. Κουλίας έχει εκφράσει κάθετη διαφωνία με ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προτείνοντας συνεργασία με το ΑΚΕΛ.  

Μια αυτόνομη κάθοδος του ΕΛΑΜ, από την άλλη, θα αύξανε τον ανταγωνισμό για ψήφους στον πρώτο γύρο. Το 2023 ο Χρίστος Χρίστου είχε πάρει 6,04% και το κόμμα του κάλεσε τους ψηφοφόρους του να ψηφίσουν κατά συνείδηση στον δεύτερο γύρο. Αυτό παραμένει ένα πιθανό ενδεχόμενο για το 2028. Η επιρροή των ψηφοφόρων του ΕΛΑΜ μπορεί να αποδειχθεί σημαντική ακόμη και χωρίς δημόσια συμφωνία κορυφής, κάτι το οποίο διαφάνηκε στο β' γύρο των Προεδρικών του 2023 υπέρ του Νίκου Χριστοδουλίδη. Η πίεση πάντως προς το ΕΛΑΜ για ψήφο στον Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο, με δεδομένες τις τρομακτικές απώλειες όσων τον υποστήριξαν το 2023 (ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ-ΔΗΠΑ), αναμένεται να ενταθεί. Αυτό βέβαια δεν έχει μόνο θετικά αλλά και σωρεία αρνητικών. Ο κ. Χριστοδουλίδης θα εμφανίζεται ως εκπρόσωπος της Ακροδεξιάς, ο ΔΗΣΥ πιθανόν να ζητήσει την αποβολή του από τους Ευρωπαίους Χριστιανοδημοκράτες, ενώ και το μακαριακό ΔΗΚΟ ίσως θυμηθεί ότι στο ΕΛΑΜ στεγάζονται άτομα που υποστήριξαν τη χούντα και το πραξικόπημα.  

Για τον ΔΗΣΥ, το πιο άμεσο ερώτημα είναι αν μπορεί να κρατήσει ενωμένη τη δική του εκλογική βάση, με δεδομένο ότι θα διεκδικήσει επανεκλογή ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Το 2023 ο επίσημος υποψήφιος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, έμεινε εκτός δεύτερου γύρου με 26,11%, μόλις 3,48 ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τον Μαυρογιάννη. Ο Χριστοδουλίδης, με πολιτική προέλευση από τον Συναγερμό, είχε τότε την επίσημη στήριξη του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ, της ΔΗΠΑ και της Αλληλεγγύης, κόμματα τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, έχουν χάσει σημαντικό ποσοστό από τη δύναμή τους στις Βουλευτικές του 2026.

Το σίγουρο είναι ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης από το 27.5%, που πήρε ο ΔΗΣΥ στις Βουλευτικές, διεκδικεί από το κόμμα ίσως και το ένα τρίτο των ψηφοφόρων του. Αυτό το ποσοστό, σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, μπορεί να φτάσει ακόμα και ψηλότερα, αν δεν εκτονωθεί η εσωστρέφεια που δημιούργησε ο Αβέρωφ Νεοφύτου εκβιάζοντας την Αννίτα Δημητρίου ότι θα κατέλθει ανεξαρτητος, αν αυτή δεν αποσύρει την υποψηφιότητά της για το χρίσμα του υποψηφίου του κόμματος ενόψει Προεδρικών. Ίσως μια δημόσια και ειλικρινής συγγνώμη από πλευράς του τέως προέδρου να άλλαζε τον ρουν των πραγμάτων, υποστηρίζουν κάποιοι παλαιότεροι στο κόμμα.   

 

Το πρόσωπο που μπορεί να κερδίσει δεύτερο γύρο

Το 2023 ο Ανδρέας Μαυρογιάννης ξεκίνησε από το 29,59% και έφτασε στο 48,03%. Κέρδισε 18,44 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ των δύο γύρων και έχασε την Προεδρία με διαφορά 3,94 μονάδων. Η επίδοσή του δείχνει πόσο ευρύτερο από την κομματική βάση του ΑΚΕΛ μπορεί να γίνει το ακροατήριο ενός υποψηφίου. Το 2008, ο Δημήτρης Χριστόφιας είχε περάσει στον δεύτερο γύρο με 33,39% και κέρδισε με περίπου 53,4%, όταν προστέθηκε η στήριξη του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ. Οι δύο αναμετρήσεις δείχνουν πόσο διαφορετική είναι η δουλειά κάθε γύρου. Στον πρώτο χρειάζεται αρκετή συσπείρωση για την πρόκριση. Στον δεύτερο χρειάζεται πρόσβαση σε ψηφοφόρους που είχαν κάνει άλλη επιλογή. 

 

Η ονοματολογία στην Κεντροαριστερά

Για το 2028, η Κεντροαριστερά, με βάση έρευνες και τα κομματικά συμπαρομαρτούντα, έχει τη δυνατότητα να περάσει στον πρώτο γύρο με ένα κοινό πρόγραμμα και περισσότερους εταίρους από ό,τι το 2023. Σε αντίθεση με την Κεντροδεξιά που έχει ξεκάθαρες επιλογές, είτε με Νίκο Χριστοδουλίδη είτε έναν εκ του διδύμου Αβέρωφ-Παμπορίδη, ο εν δυνάμει συνασπισμός της Κεντροαριστεράς δείχνει να μην έχει ξεκάθαρη εικόνα για το υποψήφιό του. Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, για πάρα πολλούς, φαντάζει ως η προφανής επιλογή αφού μέσα από όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις αναδεικνύεται η σοβαρή δημοφιλία του. Το ΑΚΕΛ τον σκέφτεται αλλά, από ό,τι φαίνεται, ποντάρει σε πρώτη φάση πολύ περισσότερο στην επίτευξη συνεργασιών παρά στην επιλογή προσώπου.

Η ΕΔΕΚ φαίνεται να μπαίνει στον χορό των συνεργασιών βγάζοντας μπροστά το όνομα του οικονομολόγου Τάσου Γιασεμίδη, όνομα το οποίο δεν απορρίπτει το ΑΛΜΑ.

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης δεν αποκλείεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να βάλει και άλλα ονόματα στο τραπέζι, όπως αυτό της Ειρήνης Χαραλαμπίδου, του τέως Γενικού Εισαγγελέα, Κώστα Κληρίδη, και του προέδρου της Αρχής Κατά της Διαφθοράς, Χάρη Πογιατζή. Τα δύο πρώτα δεν συγκεντρώνουν πολλές πιθανότητες αλλά το όνομα του κ. Πογιατζή σίγουρα μπορεί να συζητηθεί. 

Το όνομα του υποψηφίου σε έναν συνασπισμό με πολλές ιδεολογικές και κοινωνικές συγκλίσεις έχει τεράστια σημασία. Έχει να κάνει με την αποδοχή του και κατ' επέκταση με τη δυνατότητά του να πείσει ότι μπορεί να κρατήσει τους ψηφοφόρους των κομμάτων που τον στηρίζουν και να προσθέσει και άλλους στη δεύτερη Κυριακή. Εν ολίγοις πρέπει να πείσει την πλειοψηφία των ανθρώπων που θέλουν αλλαγή στη διακυβέρνηση αλλά διστάζουν να την εμπιστευθούν ακόμα σε μια συμμαχία με κορμό το ΑΚΕΛ.

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.