Διαβάσαμε στον «Π» στις 22/8/26 για οργανωμένη στήριξη και διαφοροποιημένη διδασκαλία για χαρισματικούς μαθητές. Η πολιτική αυτή εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, θεσπίζοντας το πλαίσιο δράσης για διαφοροποιημένη διδασκαλία και δημιουργικότητα. Αυτή η απόφαση μας χαροποίησε τα μάλα επειδή πολλάκις θέσαμε και εμείς το λιθαράκι μας μέσα από άρθρα μας με εισήγηση την ως άνω πολιτική, η οποία ελπίζουμε να αξιοποιηθεί κατάλληλα και χωρίς χρονοτριβή. Πιστεύω ότι και εμείς εδώ είναι καιρός να αναπτύξουμε και να αξιοποιήσουμε τα ταλέντα δίνοντάς τους την ευκαιρία να αναδειχθούν στην πατρίδα τους και να προσφέρουν ανεκτίμητες υπηρεσίες in and every way.
Η δημιουργικότητα είναι η πεμπτουσία της παιδείας μας, αν υπεισέλθουμε σε μια στρατηγική ανακάλυψης δημιουργικών παιδιών στην πατρίδα μας. Το ευχάριστο στην προκειμένη περίπτωση αποτελούν αξιόπιστες έρευνες οι οποίες έχουν δείξει ότι ένα 10-15% θεωρούνται δημιουργικά και χαρισματικά παιδιά τουτέστιν, επιβάλλεται να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε έρευνες που στοχεύουν στην εκμετάλλευση αυτών των δημιουργικά ευφυών παιδιών τα οποία χρειάζονται εξειδικευμένη διδασκαλία.
Έκφραση και δημιουργικότητα
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 50 χρόνων έχουμε γίνει μάρτυρες τρομακτικών αλλαγών και προόδου στην εκπαιδευτική φιλοσοφία που σχετίζεται με το μαθησιακό περιβάλλον του παιδιού. Παραδοσιακές μέθοδοι με έμφαση στη δασκαλοκεντρική προσέγγιση έχουν αντικατασταθεί με παιδοκεντρικές μεθόδους, οι οποίες δίνουν ευκαιρίες στα παιδιά να εξερευνήσουν διάφορες καταστάσεις από μόνα τους, να εκφραστούν ελεύθερα και να λειτουργήσουν αποδοτικά μέσα σε μια δημοκρατική ατμόσφαιρα στην τάξη, όπου μπορούν να βιώσουν την ελευθερία, που είναι προϊόν της επιτελούμενης δουλειάς μέσα σε μια λειτουργικά αυτόνομη κατάσταση.
Ασχολίες εξερεύνησης και έκφρασης στην τάξη όπως ο «γραπτός δημιουργικός λόγος» και οι «εφευρετικές μέθοδοι» αναμφισβήτητα βοηθούν τα παιδιά να βελτιώσουν τις μαθησιακές τους δεξιότητες και τις δημιουργικές τους ικανότητες.
Σήμερα όλοι θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο κυριότερος στόχος του σχολείου είναι να φτιάξει ελεύθερους, χρήσιμους και δημιουργικούς ανθρώπους στη κοινωνία του 21ου αιώνα, όπου η απροβλεπτικότητα απαιτεί την ανάπτυξη ικανοτήτων όπως τη δημιουργικότητα, προσαρμοστικότητα, ευελιξία και πρωτοτυπία.
Ο φαινομενικά αντικειμενικός και δεδομένος χαρακτήρας της δημιουργικότητας, μπορεί να παρατηρηθεί στη πρωτοτυπία ιδεών σε λύση προβλημάτων που σπρώχνουν τα σύνορα της γνώσης μπροστά. Με άλλα λόγια, νεαρά άτομα τα οποία είναι ικανά να παράξουν πρωτότυπες ιδέες με έντονο το στοιχείο της διαφορετικότητας, χρησιμοποιώντας γνωστό υλικό θεωρούνται ότι ανήκουν στην κατηγορία των χαρισματικών παιδιών.
Κίνητρα
Μελέτες πάνω στον τρόπο ζωής και δουλειάς διακεκριμένων προσωπικοτήτων σε διάφορα πεδία γνώσης έχουν δείξει ότι η προσωπικότητα και ευφυΐα παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργική σκέψη. Αυτές οι διασημότητες είχαν παιδαγωγηθεί σ’ ένα πλούσια διαφοροποιημένο σπιτικό περιβάλλον, όπου οι γονείς των είχαν θετική στάση για την παιδεία που σίγουρα έδωσε ένα τρομερά σημαντικό κίνητρο για την επιτυχία των παιδιών τους.
Οι πιο πάνω μέθοδοι έχουν επίσης δείξει ότι τα χαρισματικά άτομα είναι πείσμονες, «ατίθασοι», ευφάνταστοι και επινοητικοί. Επιμένουν σε δύσκολες και επίπονες εργασίες και απολαμβάνουν τις προκλήσεις που εμπεριέχουν αποκλίνουσας σκέψης ασχολίες. Συμπερασματικά, είναι πιθανόν η δημιουργική σκέψη να εξαρτάται μερικώς από παράγοντες προσωπικότητας και μερικώς από την ευφυΐα.
Το πιο σημαντικό ίσως όφελος που αποκτήσαμε από τις διάφορες μελέτες της δημιουργικότητας είναι το να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον μας να εξετάσουμε το μαθησιακό περιβάλλον του παιδιού και να εφαρμόσουμε μεθόδους με έμφαση στις εφευρετικές προσεγγίσεις, σε προβλήματα αποκλίνουσας σκέψης και σε ασχολίες εξερεύνησης και έκφρασης με υπέροχα αποτελέσματα.
Βήμα μπροστά
Είναι ευτύχημα ότι η κυπριακή παιδεία έχει προχωρήσει μπροστά, προσπαθώντας να αφήσει εκτός πεδίου την έμφαση στη στείρα αποστήθιση της γνώσης. Ο πρωταρχικός στόχος σήμερα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη κριτικής και της δημιουργικής σκέψης. Βέβαια, για να είμαστε ειλικρινείς, βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια και μας περιμένει μακρύς δρόμος να διανύσουμε. Ελπίζουμε ότι σε λίγα χρόνια θα περηφανευόμαστε για ένα ανθρώπινο και δημοκρατικό σχολείο μακριά από τη ρομποτοποίηση των παιδιών μας.
Και το σπουδαιότερο θα μπορούμε να ανακαλύψουμε και να αξιοποιήσουμε τους χαρισματικούς μαθητές μας, οι οποίοι με την κατάλληλη παιδαγωγική αγωγή, θα καταστούν άξιοι στυλοβάτες της κοινωνίας μας και προ πάντων αποτελεσματικοί και φωτισμένοι ηγέτες αυτής της προδομένης πατρίδας, οδηγώντας την στο ασφαλές λιμάνι της Ιθάκης, μετά από την εμπειρία της δικής της Οδύσσειας με Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες που δυστυχώς, όπως απεδείχθη, τους είχαμε μέσα μας, για να αναφερθώ στον μέγιστο Καβάφη.
