Η πολυαναμενόμενη τριμερής συνάντηση του ΠτΔ Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τ/Κ ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, στην παρουσία της απεσταλμένης του ΓΓ των ΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν, κατέληξε σε φιάσκο. Το μόνο θετικό είναι η συμφωνία των δυο ηγετών να συναντηθούν ξανά πολύ σύντομα. Ήδη διευθετήθηκε νέα συνάντηση για τις 24 Φεβρουαρίου. Κάθε φορά, όμως, που θα συναντώνται το φιάσκο θα επαναλαμβάνεται. Δυστυχώς καμία πρόοδος ούτε στα απλά, αυτά των ΜΟΕ. Πηγαινοέρχεται η κ. Ολγκίν και δυστυχώς το μόνο που κατάφερε είναι η συντήρηση ορισμένων κοιμητηρίων και η σύσταση της επιτροπής Νεολαίας. Τίποτε παραπάνω.
Δηλώσεις έκαναν και οι τρεις συμμετέχοντες στην τριμερή.
«Πώς μπορούν δύο ηγέτες που δεν μπορούν να ανοίξουν ούτε ένα σημείο διέλευσης να επιλύσουν το Κυπριακό;», είπε μεταξύ άλλων ο Τ/Κ ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο ειδήσεων ΑΝΚΑ.
«Τέλος, η υπομονή είναι επίσης κρίσιμος παράγοντας. Βαθιές συγκρούσεις δεν επιλύονται από τη μια μέρα στην άλλη. Αυτό που έχει σημασία είναι η διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας και η καλλιέργεια της ελπίδας ότι ένα κοινό μέλλον που θα προκύψει μέσα από μια διαπραγμάτευση είναι προτιμότερο από ένα διαιρεμένο παρόν. Αυτά τα διδάγματα δεν αποτελούν συνταγή για την Κύπρο, αλλά υπενθυμίζουν ότι η ειρήνη είναι μια διαδικασία που απαιτεί αντοχή, συμπερίληψη και διαρκή ηγεσία», ανέφερε η κ. Ολγκίν σε συνέντευξή της στον «Πολίτη».
Μετά τα πιο πάνω σοβαρά και μεστά λόγια, έσκασε η βόμβα μεγατόνων από τον ΠτΔ.
«Επαναβεβαίωση των προηγούμενων συγκλίσεων, ζητώντας από τον ΟΗΕ να ετοιμάσει έγγραφο με τις συγκλίσεις μέχρι το Κραν Μοντανά. Εκείνες που αφορούν εσωτερικές πτυχές θα κοινοποιηθούν και στις δύο κοινότητες και όσες συμφωνούνται και από τις δύο πλευρές θα παραμείνουν στο έγγραφο. Εκείνες που αφορούν τις εξωτερικές πτυχές μιας λύσης θα κοινοποιηθούν και στα πέντε μέρη (συμπεριλαμβανομένων των εγγυητριών δυνάμεων) και όσες συμφωνούνται από όλους τους πέντε θα παραμείνουν επίσης στο έγγραφο», τα σημεία 2 και 3 της πρότασης των 5 σημείων του Προέδρου Χριστοδουλίδη.
Πώς μπορεί να διαφωνήσει κανείς με τον Τ/Κ ηγέτη; Όταν δεν μπορούμε στα εύκολα πώς θα πάμε στα δύσκολα; Εδώ και ενάμιση χρόνο ασχολούμαστε με τα σημεία διέλευσης χωρίς αποτέλεσμα. Αυτό είναι που έχει εκνευρίσει τα ΗΕ και κυρίως την κ. Ολγκίν. Ο Πρόεδρος θέτει ως προϋπόθεση τα πέντε σημεία του για να δεχθεί την εναλλακτική πρόταση Αθηένου - Αγλαντζιάς και επιμένει στα Κόκκινα. Μήπως παίζουμε με τα εύκολα, δηλαδή τα ΜΟΕ, για να αποφύγουμε τα δύσκολα; Δεν μπορεί ολόκληρος ο ΟΗΕ να ασχολείται με τα σημεία διέλευσης. Δεν είναι πολεοδομία οι άνθρωποι.
Σοφή η κ. Ολγκίν. «Ένα κοινό μέλλον που θα προκύψει μέσα από μια διαπραγμάτευση είναι προτιμότερο από ένα διαιρεμένο παρόν». Δυστυχώς, όμως, εμείς προτιμούμε το διαιρούμενο μέλλον γιατί βολευτήκαμε με το διαιρούμενο παρόν. Ακόμα, ορισμένοι αδιαφορούν για το κοινό μέλλον γιατί το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι το προσωπικό τους μέλλον. «Η ειρήνη είναι μια διαδικασία που απαιτεί αντοχή, συμπερίληψη και διαρκή ηγεσία». Από αντοχή άλλο τίποτα. Συνομιλούμε για 60 χρόνια χωρίς να δείχνουμε σημεία κόπωσης, φτάνει να συνομιλούμε για να συνομιλούμε. Συμπερίληψη, άγνωστη έννοια για μας. Ούτε λόγος να γίνεται για ενσωμάτωση των Τ/Κ. Γιατί να ενσωματωθούν; Αφού στο τέλος «δεν θα ανθέξουν», όπως πίστευε ο Εθνάρχης. Διαρκή ηγεσία πάντα είχαμε και έχουμε. Εκτός από μερικές εξαιρέσεις, ηγεσία της λύσης δεν είχαμε και δεν έχουμε.
Έχω πραγματική δυσκολία να χαρακτηρίσω τις θέσεις του τρίτου που συμμετείχε στην τριμερή, αυτές του Ε/Κ ηγέτη, Νίκου Χριστοδουλίδη. Ελπίζω να ήταν μια γκάφα, ένα λάθος που θα βρει τον τρόπο να διορθώσει. Διαφορετικά πρόκειται για τις πλέον ανόητες και επικίνδυνες θέσεις που έθεσε ποτέ η πλευρά μας. «Όσες συμφωνούνται και από τις δύο πλευρές θα παραμείνουν στο έγγραφο». Αυτές που δεν συμφωνούνται πού πάνε κύριε Πρόεδρε; Οι συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν με τόσο κόπο και μόχθο, εισηγείστε να έχει το δικαίωμα η μια ή η άλλη πλευρά να υπαναχωρήσει εάν δεν συμφωνεί, με αποτέλεσμα να αρχίσουμε να τις συζητούμε από την αρχή; Δηλαδή οι συγκλίσεις αυτές καταλήγουν στα σκουπίδια; Το ίδιο και με τα θέματα που αφορούν την εξωτερική πτυχή. Tο δικαίωμα αμφισβήτησης επεκτείνεται και στις εγγυήτριες δυνάμεις; Από τη μια ζητούμε να διαφυλαχτεί το κεκτημένο των συνομιλιών και από την άλλη δίνουμε την ευκαιρία στην άλλη πλευρά να το αμφισβητήσει. Μέχρι τώρα, για να γίνει αλλαγή σε μια σύγκλιση απαιτείτο η συναίνεση και των δύο πλευρών. Με την πρόταση του Προέδρου δίνεται το δικαίωμα στην κάθε πλευρά μονομερώς να αμφισβητήσει την οποιαδήποτε σύγκλιση.
Ανοίξαμε δυστυχώς τους ασκούς του Αιόλου. Όλες οι συγκλίσεις βρίσκονται στον αέρα. Το σκεπτικό του ΠτΔ για να αποφασίσει να θέσει τις πέντε προϋποθέσεις είναι πολύ δύσκολο να το αντιληφθεί κανείς. Δηλαδή, επειδή η άλλη πλευρά έθεσε τέσσερα θέματα εμείς έπρεπε, ως πιο έξυπνοι, να θέσουμε πέντε. Οι τέσσερεις προϋποθέσεις του κ. Ερχιουρμάν είναι λογικές και ίσως αυτονόητες. Γι΄ αυτό τον λόγο η κ. Ολγκίν θέλησε κατά την τριμερή να συζητηθούν αυτές. Δεν νομίζω να περίμενε ότι η δική μας πλευρά θα φερθεί τόσο επιπόλαια.
Η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες λήγει σε 10 μήνες. Ο Γενικός Γραμματέας, ο οποίος κατάλαβε το Κυπριακό και δούλεψε όσο κανείς άλλος μια συνολική διευθέτηση, δεν φαίνεται να μπορεί να επιτύχει κάτι πριν τη λήξη της θητείας του. Από ό,τι φημολογείται, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η νέα Γενική Γραμματέας να είναι η κ. Ολγκίν. Εκεί θα αρχίσουν τα πολύ δύσκολα. Αν νομίζουμε ότι θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε τα παιχνίδια είμαστε βαθιά νυχτωμένοι. Η κ. Ολγκίν μάς ξέρει και από την καλή και από την ανάποδη.
Εάν ο ΠτΔ επιδιώκει πράγματι λύση του Κυπριακού, θα πρέπει να προχωρήσει σε έργα και όχι μόνο λόγια περί ετοιμότητας και άλλα κουραφέξαλα. «Η εμπιστοσύνη στην Κύπρο χτίζεται με καθημερινές πράξεις, όχι με δηλώσεις», είπε η κ. Ολγκίν. Είναι καιρός να το καταλάβεις Πρόεδρε ότι σε εσένα αναφερόταν.
Αναφορικά με τα σημεία διέλευσης θα πρέπει να αποδεχθούμε άμεσα και χωρίς όρους τις εισηγήσεις των ΗΕ. Να ξεχάσουμε τα Κόκκινα και να επικεντρωθούμε στην ουσιαστική διαπραγμάτευση. Αναφορικά με την ουσία θα πρέπει να δηλώσουμε, χωρίς περιστροφές, ότι αποδεχόμαστε την εκ περιτροπής προεδρία κα να ζητήσουμε όπως επαναφέρει ο ΓΓ το πλαίσιό του και η άλλη πλευρά τον χάρτη Ακιντζί.
Ασφαλώς αυτά είναι σχεδόν ανέφικτα πλέον. Αυτά τα μεγάλα χαρτιά τα παίξαμε στον «τζόγο» της ιδιοτέλειας, τον Ιούλιο του 2017, και τα χάσαμε. Στο ίδιο έργο θεατές. Λόγω εθνικής ανεπάρκειας τινάξαμε στον αέρα την προοπτική της λύσης όταν βρεθήκαμε στο παρά πέντε και τώρα βρισκόμαστε σε «προ-διαπραγματευτικό στάδιο», κατά την κ. Ολγκίν. Στην ουσία βρισκόμαστε σε προ-διχοτομικό στάδιο με δυσοίωνο μέλλον για ολόκληρη την πατρίδα.
