Δύο δημοσκοπήσεις το τελευταίο διάστημα έδειξαν το ΕΛΑΜ να υποχωρεί σε ποσοστά. Η τελευταία δημοσκόπηση της «Κ» εμφανίζει το κόμμα της Ακροδεξιάς να έχει πτώση 1.6% από την προηγούμενη δημοσκόπηση (12,6% από 14,2%), ενώ μείωση ποσοστών καταγράφεται και στη δημοσκόπηση του Sigma (11% από 12% που ήταν τον Μάρτιο και Φεβρουάριο), με όλες τις υπόλοιπες δημοσκοπήσεις να δείχνουν, αν μη τι άλλο, μια καθίζηση στα ποσοστά του κόμματος. Σε κάποιες μάλιστα από αυτές απειλείται και όσον αφορά την τρίτη θέση.
Το προηγούμενο διάστημα το ΕΛΑΜ φαινόταν να διατηρεί μια τεράστια δυναμική. Οι εισροές από τον ΔΗΣΥ, ελέω και Χριστοδουλίδη, αλλά και η εικόνα του ως αντισυστημικού κόμματος σ’ ένα πολιτικό περιβάλλον όπου υπερισχύει η οργή και η απαξίωση προς το παραδοσιακό σύστημα οδηγούσαν το κόμμα της Ακροδεξιάς σε διαρκή άνοδο. Σε μια χρονική περίοδο μάλιστα όπου Άλμα και Άμεση Δημοκρατία δεν ήταν κομμάτι του κομματικού χάρτη ακόμα, τα ποσοστά του έδειχναν να μην έχουν ταβάνι, αφού, λειτουργώντας ως ο κύριος εκφραστής της ψήφου διαμαρτυρίας, κατάφερνε να διατηρεί έναν συμπαγή πυρήνα ψηφοφόρων και, παράλληλα, να αυξάνει τη στήριξή του και προς τα κεντροδεξιά. Την ίδια στιγμή έδειξε να ευνοείται από τη σχέση που ανέπτυξε με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, κερδίζοντας στελέχη και πρόσβαση στη βάση υποστηριχτών του Προέδρου. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που έκαναν λόγο για δυναμική που θα μπορούσε να οδηγήσει το κόμμα και πάνω από την τρίτη θέση. Το ερώτημα λοιπόν είναι γιατί αυτή η τεράστια δυναμική που εμφάνιζε το προηγούμενο διάστημα το ΕΛΑΜ ανατρέπεται ή περιορίζεται με αποτέλεσμα, στην καλύτερη των περιπτώσεων, να δείχνει να έχει αγγίξει το ταβάνι του;
Ένας σημαντικός λόγος είναι το νέο πολιτικό περιβάλλον που φαίνεται να επηρεάζει το ΕΛΑΜ, όπως και όλα τα υπόλοιπα παραδοσιακά κόμματα. Εκεί που το ΕΛΑΜ ήταν ο κύριος εκφραστής του «αντισυστήματος», οι επιπλέον επιλογές μοίρασαν την ψήφο, με τρία ή και τέσσερα (αν κάποιος συμπεριλάβει και το Βολτ) κόμματα να τη διεκδικούν. Ως εκ τούτου, η αύξηση της αντισυστημικής ψήφου δεν συνοδεύτηκε από περαιτέρω άνοδο του ΕΛΑΜ. Αντίθετα, αυτή την ψήφο ήρθαν, στην πλειοψηφία της, να καρπωθούν οι νέοι σχηματισμοί που όχι μόνο πρόταξαν το αντισυστημικό ή εξωσυστημικό αλλά και το υιοθέτησαν. Το Άλμα αυτοπροσδιοριζόμενο ως το κόμμα που βρίσκεται απέναντι από τη διαφθορά και η Άμεση Δημοκρατία ως αυτή που θα τιμωρήσει το σύστημα και θα δώσει ξανά λόγο στον πολίτη.
Την ίδια στιγμή στην πολιτική καθίζηση του ΕΛΑΜ οδήγησαν και επιλογές ή κινήσεις που δημιούργησαν την εικόνα ενός απόλυτα συστημικού κόμματος. Όλο το προηγούμενο διάστημα, το ΕΛΑΜ επένδυσε στον αντισυστημικό του χαρακτήρα και κατάφερε να θεωρείται από ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας ως το κόμμα που βρίσκεται απέναντι από το σύστημα. Η οργή της κοινωνίας για αυτό το σύστημα και σε πολύ μικρότερο βαθμό οι θέσεις του ήταν που αύξησαν την απήχησή του στον κόσμο. Η φημολογούμενη σχέση με τον Πρόεδρο και η γενικότερη ρητορική του έναντι της κυβέρνησης έθεσαν υπό αμφισβήτηση όχι μόνο τον αντισυστημικό του χαρακτήρα αλλά και την ίδια τη θέση του στον πολιτικό χάρτη. Αφού έπαψε να πείθει ότι αποτελεί επιλογή εκτός του συστήματος πλέον. Μέχρι που το videogate ήρθε να το κατατάξει από φερόμενο πολέμιο του συστήματος στον μεγαλύτερο υποστηριχτή του. Η αντίδρασή του, η οποία ήταν πιο χλιαρή ακόμα και από τα συγκυβερνώντα κόμματα, ήταν το επιστέγασμα μιας πορείας που το ταύτισε με την Εκτελεστική Εξουσία. Ούτε η συμπερίληψη στα ψηφοδέλτια του αρκετών προσώπων που πρόσφατα βρέθηκαν σε άλλα συστημικά κόμματα ή βρίσκονται πολύ κοντά στον Πρόεδρο, όπως του Μάριου Πελεκάνου, του Ευγένιου Χαμπουλλά ή του Ανδρέα Παπαχαραλάμπους, βοήθησε το αντισυστημικό αφήγημα του ΕΛΑΜ. Σήμερα το ΕΛΑΜ, ενώ φαίνεται να παίρνει τους συναγερμικούς του Νίκου Χριστοδουλίδη και να διατηρεί τη μεγάλη πλειοψηφία του σκληρού πυρήνα του, χάνει -ως αποτέλεσμα αυτής της στροφής- κομμάτι της μη σκληρής ψήφου του.
Είναι ξεκάθαρο ότι το ΕΛΑΜ μπαίνει στην τελική ευθεία έχοντας την πίεση τόσο από τον ΔΗΣΥ που επιδιώκει να επαναπατρίσει ψήφους όσο και από τα κόμματα που έχουν πάρει τη θέση του στον αντισυστημικό χάρτη. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι μπαίνει στην τελική ευθεία έχοντας τεράστια πίεση όσον αφορά την επόμενη μέρα. Θα έχει δύσκολες αποφάσεις να λάβει μετεκλογικά και κυρίως ενόψει των προεδρικών. Είναι ρεαλιστικό πολιτικά να στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο; Και εφόσον επιλέξει να πάει με Νίκο Χριστοδουλίδη, θα τον ακολουθήσει ο σκληρός πυρήνας του κόμματος και κυρίως εκείνο το 5-8% που το στήριξε για τη στάση του απέναντι στο σύστημα; Τι θα γίνει εφόσον αποφασίσει να πάει με τον πρόεδρό του; Θα ακολουθήσουν τον Χρίστο Χρίστου άτομα που βρίσκονται κοντά στον Νίκο Χριστοδουλίδη; Aυτές οι δύο τάσεις εντός κόμματος πώς θα συμβαδίσουν; Και κυρίως ποιο αφήγημα μπορεί να προτάξει το ΕΛΑΜ ώστε να μην διχαστεί την επόμενη μέρα;
Αντί υποσημείωσης: Σε μια περίοδο όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν και αυτές να αμφισβητούνται, οι δημοσκόποι θα πρέπει να απαντήσουν πώς δύο δημοσκοπήσεις με διαφορά (λιγότερο των) δύο μηνών -και χωρίς να έχουν υπάρξει οποιεσδήποτε σημαντικές εξελίξεις- δείχνουν τη θετική εικόνα του Προέδρου με διαφορά 15% (33% στο Sigma, 48% στην «Καθημερινή»). Και να απαντήσουν και αν υπάρχει σύγκρουση συμφέροντος. Κυρίως από τη στιγμή που είναι ξεκάθαρο ότι αυτή τυγχάνει και πολιτικής εκμετάλλευσης και υπηρετεί συγκεκριμένο πολιτικό αφήγημα αφού αριθμός υπουργών έσπευσε να αναδείξει το γεγονός ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης είναι αυτή τη στιγμή ο πολιτικός με την πιο υψηλή θετική γνώμη. Μόνο έτσι θα μπορέσουν οι δημοσκοπήσεις να επανακτήσουν την αξιοπιστία τους.
https://x.com/AntonisPolydoro
