Δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους της Τουρκίας, όμως η μεθοδολογία των τεσσάρων σημείων που ζητά ο Ερχιουρμάν, απ’ όσο μπορώ να διακρίνω, αντανακλά μια «συμβιβαστική θέση» που έχει υιοθετήσει η Άγκυρα μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου στα κατεχόμενα. Έτσι, μια ρεαλιστική και λειτουργική συμφωνία για την Τουρκία στο Κυπριακό δεν θα ήταν η επιστροφή στις παλιές, ανοιχτού τέλους συνομιλίες για ομοσπονδία. Η Άγκυρα πιθανότατα θα χρειαζόταν τέσσερις εγγυήσεις:
Πρώτον, η πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι διακοσμητική. Οποιαδήποτε ομοσπονδιακή ή συνομοσπονδιακή διευθέτηση θα πρέπει να περιλαμβάνει αποτελεσματική συμμετοχή, εκ περιτροπής προεδρία ή ισοδύναμη εκτελεστική ισορροπία, καθώς και μηχανισμό θετικής ψήφου σε ζητήματα ζωτικής σημασίας.
Δεύτερον, ο ρόλος ασφαλείας της Τουρκίας δεν μπορεί απλώς να εξαφανιστεί από την πρώτη ημέρα. Μια αναθεωρημένη ρύθμιση εγγυήσεων και στρατευμάτων θα μπορούσε να είναι σταδιακή, μειωμένη και υπό διεθνή παρακολούθηση, όμως η Άγκυρα δεν θα αποδεχόταν ένα σύστημα που θα άφηνε τους Τουρκοκύπριους εξαρτημένους αποκλειστικά από την καλή θέληση των Ελληνοκυπρίων.
Τρίτον, η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν πρέπει να τιμωρηθεί ξανά σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών. Η Άγκυρα θα ήθελε μια «ρήτρα αποτυχίας»: εάν οι διαπραγματεύσεις, μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, καταρρεύσουν, τότε θα πρέπει να ανοίξει ο δρόμος για απευθείας εμπόριο, πτήσεις, αθλητικές και πολιτιστικές επαφές για το βόρειο τμήμα, αντί να επιστρέψει στην απομόνωση.
Τέταρτον, η ενέργεια, οι θαλάσσιες ζώνες, η μετανάστευση και η πολιτική ασφάλειας της ΕΕ πρέπει να αποτελέσουν μέρος του πακέτου. Η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί η Κύπρος να μετατραπεί σε ευρωπαϊκό και νατοϊκό προγεφύρωμα απέναντι στα τουρκικά συμφέροντα, ενώ οι Τουρκοκύπριοι θα παραμένουν αποκλεισμένοι από τη λήψη αποφάσεων.
Έτσι, η πιο ρεαλιστική φόρμουλα δεν είναι ούτε η καθαρή ομοσπονδία ούτε η επίσημη διχοτόμηση. Πιθανότατα πρόκειται για μια εταιρική σχέση βασισμένη στη «κυρίαρχη ισότητα»: δύο πολιτικά ισότιμες συνιστώσες πολιτείες, πολύ χαλαροί κοινοί θεσμοί, ισχυρή εσωτερική αυτονομία, κοινή διεθνής προσωπικότητα όπου είναι απαραίτητο, και δομημένη συνεργασία με την Τουρκία, την Ελλάδα, την ΕΕ και τον ΟΗΕ.
