Υπάρχουν πολιτικοί που επικαλούνται τον λαό. Υπάρχουν ηγέτες που επικαλούνται τη συνείδησή τους. Υπάρχουν και εκείνοι που, όταν τα πράγματα σφίξουν, επικαλούνται ανώτερες δυνάμεις. Και μετά υπάρχει και η κυπριακή εκκλησιαστική πραγματικότητα, όπου, παραμονή εκλογής νέου μητροπολίτη Πάφου, ο έκπτωτος ιεράρχης Τυχικός αποφάσισε να μας ενημερώσει ότι είχε νυχτερινή επίσκεψη από τον Απόστολο Παύλο προσωπικά. Τι του είπε, δεν μας αποκάλυψε. Του «κατέβηκε» ο Απόστολος όπως έλεγαν οι παλαιοί, μέσω οράματος γενικώς και αορίστως. Όχι με ένα σύμβολο ανά χείρας, ένα περιστέρι λόγου χάριν, ούτε καθισμένος σε ένα σύννεφο που μοσχομυρίζει λιβάνι. Μιλάμε για κανονική επίσκεψη στον ύπνο. VIP εμφάνιση. Spiritual appearance by appointment.
Το μόνο που δυστυχώς δεν μάθαμε, είναι τι ακριβώς λέχθηκε, και αυτό είναι κρίμα. Αντιλαμβάνεστε ότι αν φτάναμε στο σημείο να έχουμε αποκλειστική συνέντευξη από τον συνιδρυτή της Εκκλησίας της Κύπρου ίσως μαθαίναμε πολλά. Θα μας έλεγε για παράδειγμα τι έγινε τότε που επισκέφθηκε την Πάφο το 45 μ.Χ. Αν θυμόμαστε καλά από το μάθημα των Θρησκευτικών, τότε ο Παύλος πήγε με τον Βαρνάβα να κηρύξει τον Χριστιανισμό στους Εβραίους αλλά τον παρέλαβε ο Ελύμας ο μάγος, και τον τάραξε στο ξύλο. Συγκεκριμένα έφαγε τεσσαράκοντα παρά μία (δηλαδή 39) κτυπήματα με το μαστίγιο στην κεντρική πλατεία της Πάφου με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καθίσει για μέρες.
Με λίγα λόγια ο Απόστολος Παύλος δεν επισκέφθηκε τον Τυχικό στον ύπνο του τυχαία οπότε (ατού εμείς) κάποια στιγμή ο τέως μητροπολίτης Πάφου πρέπει να ανοίξει το στόμα του και να μιλήσει. Εμείς μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε προς το παρόν. Ότι τον πήρε, προφανώς, για να του εκφράσει τη συμπαράστασή του με τη γνωστή χριστιανική φράση «κουράγιο τέκνον εν Κυρίω αγαπητόν», αλλά και με εξειδικευμένες παρατηρήσεις του τύπου «μην το παίρνεις προσωπικά, και μένα με λιθοβόλησαν και ακόμα με μαστίγωσαν τρεις φορές». Τι άλλο να πούμε; Τις έχει τέτοιες ευαισθησίες ο Απόστολος των Εθνών.
Οι λεπτομέρειες βέβαια έχουν σημασία και ο Τυχικός οφείλει να μας τις δώσει, όπως κάνει και ο Μόρφου Νεόφυτος όταν μας μιλά για την οσία Γαλακτία, που τον επισκέπτεται και συνομιλεί μαζί του, για θέματα πίστεως αλλά και για την ποιότητα του γάλακτος, του χαλλουμιού και της αναρής της ανάλατης, ειδικά αυτή την περίοδο που το industry πήρε την κάτω βόλτα λόγω αφθώδους πυρετού.
Να μας πει για παράδειγμα αν ο Απόστολος Παύλος εμφανίστηκε παρηγορητικός και υποστηρικτικός. Αν μετά την έκφραση συμπόνοιας εμφανίστηκε αυστηρός, επειδή ο Τυχικός ακρατή την γλώτταν έχει (τουτέστιν βγάζει τη γλώσσα του περίπατο) ίσως να ήρθε και για να προβεί σε συστάσεις. Αν εμφανίστηκε προβληματισμένος, ίσως να αναρωτιόταν και ο ίδιος πώς ακριβώς ενεπλάκη μεταθανάτια σε εσωτερικό κυπριακό εκκλησιαστικό ζήτημα και γενικά κατά πού πάει η Εκκλησία της Κύπρου;
Ειρωνεία
Ποιητικά ομιλούντες μια τραγική ειρωνεία διαχέεται σε όλο αυτό. Αν θυμάστε, η πρώτη μεγάλη σύγκρουση του συγκεκριμένου ιεράρχη Τυχικού με τον Αρχιεπίσκοπο Γεώργιο ήταν ακριβώς για την κάρα του Αποστόλου Παύλου. Τότε ο Απόστολος Παύλος δεν ήταν αποδεκτός ως λείψανο στην Κύπρο αφού προέκυψε διαφωνία ποιος θα την κρατούσε την κάρα του. Ο Τυχικός θεωρούσε ότι δεν ήταν αποδεκτό να φέρει την κάρα του στην Κύπρο ένας καθολικός, δηλαδή αιρετικός μητροπολίτης, με αποτέλεσμα η κάρα (δηλαδή η κκελέ) του Αποστόλου Παύλου να μην έρθει ποτέ. Με λίγα λόγια από το filioque πήγαμε στο kkeleoque.
Είναι μια πρόοδος
Πέρασαν κάποιοι μήνες βέβαια και σήμερα φαίνεται ότι ο Παύλος έγινε αποδεκτός ως νυχτερινός επισκέπτης. Θα έλεγε κανείς ότι η σχέση αποκαταστάθηκε. Από το «δεν μπαίνεις έτσι στην Πάφο» περάσαμε στο «πέρνα όποτε θέλεις αλλά στο ενύπνιόν μου». Αυτό λέγεται οικοδόμηση σχέσεων. Δεν έμεινε όμως ο Τυχικός στον Παύλο. Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο έκπτωτος ιεράρχης περιέγραψε και τρεις διαδοχικές ευαγγελικές περικοπές σχετικές με τη δίκη και την καταδίκη του Χριστού. Εδώ ο συμβολισμός δεν είναι καν διακριτικός. Είναι φωτισμένος με νέον πινακίδα κόκκινου χρώματος. Διότι όταν ένας άνθρωπος λέει «η συνείδησή μου είναι καθαρή», «είμαι αθώος», «οι κατηγορίες είναι συκοφαντικές» και ταυτόχρονα επικαλείται τη δίκη του Ιησού, το μήνυμα είναι τόσο λεπτό όσο η καμπάνα μητροπολιτικού ναού στις έξι το πρωί.
Δεν χρειάζεται αποκωδικοποίηση. Είναι σαν να λέει κάποιος «δεν συγκρίνω τον εαυτό μου με τον Ναπολέοντα, αλλά τυχαίνει να διαβάζω τελευταία πολύ για την εξορία του» στην Κορσική και στο νησί της Αγίας Ελένης.
Ας σταθούμε λίγο και στη θεολογική διάσταση της κυπριακής καθημερινότητας. Σε άλλες εποχές, οι πνευματικές αποκαλύψεις οδηγούσαν σε ίδρυση μοναστηριών, συγγραφή επιστολών ή το πολύ καμιά αποστολική περιοδεία. Στη σύγχρονη Κύπρο, φαίνεται πως εντάσσονται και στο communication strategy. Δεν αποκλείεται σύντομα να έχουμε και πιο δομημένες ανακοινώσεις α) «Κατόπιν εκτεταμένης διαβούλευσης με μεταφυσικούς stakeholders…»
β) «Μετά από εποικοδομητική συνάντηση με αγίους θεοφόρους πατέρες…»
γ) «Το όραμα επιβεβαιώθηκε σε δεύτερο reading…»
Διότι γιατί όχι
Άλλωστε, η δημόσια ζωή μας έχει προχωρήσει πολύ. Έχουμε πολιτικές διαρροές, non papers, spin doctors. Γιατί να μην έχουμε και celestial briefings; Εξάλλου, η δήλωση περί συγγνώμης ήταν από μόνη της αριστούργημα. «Ζήτησα συγγνώμη», είπε ο Τυχικός «αλλά η συγγνώμη δεν ήταν παραδοχή ενοχής». Αυτό είναι statement που αξίζει να διδάσκεται. Είναι η μεταφυσική εκδοχή του «αν σε στενοχώρησα, λυπάμαι που είσαι ηλίθιος και το εξέλαβες έτσι».
Το πρόβλημα του Τυχικού, το οποίο κατανοούμε πλήρως είναι ότι κάποιοι συνάδελφοί του αρχιερείς επιχειρούν να καταστρέψουν τη μεγάλη κληρονομιά που αφήνει πίσω του, και δεν αναφερόμαστε μόνο στα εκκλησιαστικά.
Μιλάμε για τις μεγάλες και αδικαίωτες μεταρρυθμίσεις που προσπάθησε να επιφέρει. Μετά την αποπομπή του, η επαρχία Πάφου μένει μετέωρη ως προς κρίσιμα ζητήματα:
* Τι θα γίνει με την κατανάλωση Coca-Cola στην επαρχία;
* Ποιος θα διαχειριστεί την πνευματική ζημιά που προκαλούν οι ξένοι ντελιβεράδες οι οποίοι μεταφέρουν ανεξέλεγκτα φαγητό χωρίς την ευλογία του παπά της ενορίας;
* Ποιος θα υπερασπιστεί πλέον το δικαίωμα της τοπικής παράδοσης απέναντι στο burger που έρχεται με μηχανάκι;
* Ποιος θα σταθεί ανάχωμα στο κοσμοπολίτικο σουβλάκι της παρακμής;
* Και το πιο σοβαρό απ' όλα: Ποιος θα αναλάβει τη σωστή συσκευασία ώστε τα κόλλυβα μετά τις κηδείες και τα μνημόσυνα να καταναλώνονται με μέτρο και ευσέβεια.
Ας μην γελάμε.
Οι κοινωνίες κρίνονται από τα μικρά. Η Ρώμη είχε τους δρόμους της. Η Βρετανία το Κοινοβούλιό της. Η Πάφος είχε μία σε εξέλιξη μάχη για την ορθή διαχείριση των κολλύβων. Και τώρα; Ποιος θα εγγυηθεί τη συνέχεια; Μήπως θα επιστρέψουμε στην ασυδοσία του πρόχειρου πλαστικού; Μήπως θα επικρατήσει η ανεξέλεγκτη σακουλοποίηση; Είναι ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις. Ίσως στερήσαμε διά της εκπτώσεως, από τον Τυχικό την ευκαιρία να μας μιλήσει για όλα αυτά τα σημαντικά, τα οποία ειρήσθω εν παρόδω μπορεί να τα διεξήλθεν και με τον Απόστολο Παύλο στο ενύπνιόν του.
Η παρουσία
Κάπου εδώ, ίσως πρέπει να αναγνωρίσουμε και κάτι άλλο. Ότι η παρουσία του Αποστόλου Παύλου, πάντα στον ενύπνιον του Τυχικού, ίσως να χρειάζεται μια πιο ευρεία αξιοποίηση, κι αυτό διότι υπάρχουν και άλλα ανοιχτά θέματα. Θα μπορούσε να μας συμβουλεύσει για το κυκλοφοριακό, για την πολεοδομία για τα επικίνδυνα κτήρια της πόλης για τον καθεδρικό ναό και τον Δημόσιο Κήπο. Ίσως εξαιτίας της εκλογής νέου μητροπολίτη να χάσουμε το consulting του Αποστόλου. Γι' αυτό βέβαια θα φταίει ο Αρχιεπίσκοπος και η Σύνοδος, οι οποίοι θα υπάγουν εις το πυρ το εξώτερον υπό καθεστώς αιώνιας τιμωρίας. Ο Μόρφου, διά της μεσιτείας της οσίας Γαλακτίας ίσως τη γλυτώσει.
