Από την πρώτη στιγμή που δημοσιοποιήθηκε το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς για το «Κράτος Μαφία», ήταν σαφές ότι ο τρόπος διαχείρισής του θα αποτελούσε σημείο αναφοράς για τη θεσμική αξιοπιστία του κράτους. Η κυβέρνηση είχε μπροστά της έναν ξεκάθαρο στόχο: να διασφαλίσει μια διαδικασία απαλλαγμένη από σκιές και αμφιβολίες, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
Αντί αυτού, οι εξελίξεις φαίνεται να παράγουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Πέραν του γεγονότος ότι προτιμήθηκε η δημοσιοποίηση του πορίσματος μετά τις εκλογές, για ευνόητους λόγους, τώρα, σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά την έκδοση του πορίσματος, ανακοινώθηκε ο διορισμός των πέντε ποινικών ανακριτών. Η επιλογή προσώπων με αναγνωρισμένη επιστημονική και επαγγελματική πορεία δημιούργησε αρχικά την εντύπωση ότι επιχειρείται μια σοβαρή και αξιόπιστη διερεύνηση. Ωστόσο, η υπόθεση του ποινικού ανακριτή, Χρίστου Μυλωνόπουλου, ήρθε να προκαλέσει νέα ερωτήματα.
Το γεγονός ότι χρειάστηκε να αναδειχθεί το θέμα δημόσια προτού ανακοινωθεί η εξαίρεση του συγκεκριμένου ποινικού ανακριτή από το σκέλος της υπόθεσης που αφορά τη Focus, γεννά εύλογες απορίες. Η κυβέρνηση, μας λέει ότι γνώριζε την προηγούμενη εμπλοκή του συγκεκριμένου νομικού στην υπόθεση. Αν το γνώριζε γιατί δεν ανακοινώθηκε εξαρχής η εξαίρεσή του ώστε να αποφευχθούν οι σκιές;
Η υπόθεση «Κράτος Μαφία» συνοδεύεται από μιαν αλληλουχία θεσμικών παλινωδιών που έχουν εντείνει την αβεβαιότητα. Αρχικά, είχαμε τη γνωστή αυτοεξαίρεση από τη διερεύνηση της υπόθεσης του γενικού εισαγγελέα και του βοηθού γενικού εισαγγελέα. Ακολούθησε η συζήτηση περί ειδικού εισαγγελικού συμβουλίου και στη συνέχεια τα πορίσματα διαβιβάστηκαν στην Αστυνομία και στο Υπουργικό Συμβούλιο, δημιουργώντας ένα νομικό τοπίο, το οποίο χαρακτηρίστηκε ασαφές και προβληματικό.
Σήμερα, με την κυβέρνηση να καλείται να απαντήσει και σε νέες αιτιάσεις περί πιθανών ασυμβιβάστων σε σχέση με άλλα μέλη της ανακριτικής ομάδας, η ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική. Οι δημόσιες τοποθετήσεις έγκριτων νομικών για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, που αφορούν και δεύτερο ποινικό ανακριτή, καθιστούν αναγκαίες τις άμεσες και πειστικές διευκρινίσεις από πλευράς κυβέρνησης.
Το διακύβευμα πλέον ξεπερνά τα πρόσωπα και τις διαδικασίες. Αφορά την ίδια τη σχέση των πολιτών με τους θεσμούς. Κάθε καθυστέρηση, κάθε ασαφής χειρισμός και κάθε διορθωτική κίνηση που γίνεται εκ των υστέρων ενισχύει την καχυποψία και αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Η διερεύνηση της υπόθεσης «Κράτος Μαφία», αποτελεί ίσως το σημαντικότερο τεστ θεσμικής αξιοπιστίας σε αυτό το κράτος. Αν οι πολίτες διαπιστώσουν ότι η διαδικασία εξελίσσεται με διαφάνεια, ανεξαρτησία και συνέπεια, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Αν, όμως, καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ακόμη μία ευκαιρία χάθηκε μέσα σε χειρισμούς κουκουλώματος, θεσμικές αστοχίες και επικοινωνιακές διαχειρίσεις, τότε το πλήγμα για το κύρος των θεσμών θα είναι τελεσίδικο.
