Οι εκ περιτροπής διακοπές ρεύματος εν μέσω καύσωνα βεβαίως δεν προκαλούν κανέναν αιφνιδιασμό. Στην ουσία, είναι η ορατή συνέπεια μιας διαχρονικής αποτυχίας του κράτους. Είναι γνωστό ότι το ενεργειακό σύστημα της Κύπρου λειτουργεί εδώ και καιρό στα όριά του. Τεχνοκράτες, ειδικοί και εργαζόμενοι στην ΑΗΚ προειδοποιούσαν ότι χωρίς έγκαιρο σχεδιασμό και επενδύσεις η χώρα θα οδηγείτο σε ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας. Οι προειδοποιήσεις, όμως, δεν μετατράπηκαν ποτέ σε ουσιαστική πολιτική δράση.
Δεκαπέντε χρόνια μετά την καταστροφή του ηλεκτροπαραγωγού σταθμού στο Βασιλικό, η Κύπρος εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην καύση μαζούτ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Κάτι που προκαλεί από τη μια υψηλό κόστος ηλεκτρισμού για τους καταναλωτές, ενώ από την άλλη δεκάδες εκατομμύρια ευρώ καταβάλλονται κάθε χρόνο ως πρόστιμο για τις εκπομπές ρύπων. Παράλληλα, οι γερασμένες μονάδες παραγωγής παρουσιάζουν συχνές βλάβες, κάτι απολύτως αναμενόμενο για εγκαταστάσεις που λειτουργούν επί δεκαετίες.
Την ίδια ώρα, η Κύπρος έχει γεμίσει φωτοβολταϊκά, χωρίς όμως να διαθέτει επαρκή συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και ένα σύγχρονο ηλεκτρικό δίκτυο. Το παράδοξο είναι ότι τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας αναγκαζόμαστε να περιορίζουμε την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά λόγω πλεονάσματος, ενώ λίγες ώρες αργότερα το σύστημα αδυνατεί να καλύψει τη ζήτηση. Η απουσία αποθήκευσης ακυρώνει σε μεγάλο βαθμό τα πλεονεκτήματα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Μια διάσταση ακόμη, η οποία αναδεικνύει την κρατική ασυνέπεια, είναι το γεγονός ότι για χρόνια η πολιτεία επένδυσε τις προσδοκίες της στο φυσικό αέριο και στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου, έργα που είτε καθυστέρησαν είτε παραμένουν ανολοκλήρωτα. Αντί να λειτουργήσουν ως μέρος μιας ολοκληρωμένης ενεργειακής στρατηγικής, χρησιμοποιήθηκαν ως λόγος αναβολής των αναγκαίων αποφάσεων.
Αξίζει, επίσης, να υπενθυμίσουμε ότι εδώ και χρόνια τέθηκε από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόταση για δημιουργία μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου εντός της νεκρής ζώνης, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς και αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου σε ολόκληρο το νησί. Η πρόταση, την οποία στηρίζουν και τα Ηνωμένα Έθνη και μάλιστα διασυνδέεται με ΜΟΕ, δεν προχώρησε καθώς προέκυψαν διαφωνίες ως προς τον τρόπο κατανομής της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ανεξάρτητα από την πολιτική ερμηνεία αυτής της εξέλιξης, πρόκειται για ακόμη μία χαμένη ευκαιρία που θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για την οικονομία, την κοινωνική συνοχή και την ανθεκτικότητα του κράτους. Οι διακοπές στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος είναι η ηχηρή απόδειξη ότι η αναβλητικότητα, η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού και η απουσία πολιτικής βούλησης έχουν πραγματικό κόστος. Και αυτό το κόστος το πληρώνουν σήμερα οι πολίτες.
