Η δική μου εκτίμηση για την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στο νησί μας συνοψίζεται στο ότι με διπλωματική μαεστρία, η οποία περιλαμβάνει μια σειρά από σημαντικές ασάφειες, κράτησε ζωντανή την ελπίδα δημιουργίας προϋποθέσεων για επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό. Όμως τούτου λεχθέντος θα πρέπει να προσθέσουμε ότι στη διάρκεια της εδώ επίσκεψης του κ. Γκουτέρες δεν επιτεύχθηκε καμία ουσιαστική πρόοδος προς την κατεύθυνση της έναρξης απευθείας διαλόγου μεταξύ των εμπλεκομένων. Έμμεσες συνομιλίες βεβαίως διεξάγονται μεταξύ όλων των πλευρών, με τη μεσολάβηση της ειδικής αντιπροσώπου του ΓΓ του ΟΗΕ.
Οι πανηγυρισμοί Χριστοδουλίδη
Η πλευρά του Προέδρου Χριστοδουλίδη προβάλλει προς τον Κυπριακό λαό την επίσκεψη Γκουτέρες και τα αποτελέσματά της ως μια σημαντική δική της επιτυχία. Πού βλέπουν την επιτυχία αδυνατώ να αντιληφθώ. Χωρίς να μηδενίζω την προσπάθεια που καταβάλλει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης για επανέναρξη του διαλόγου, θα εκφράσω για μιαν ακόμα φορά τις επιφυλάξεις μου για τη διάθεση και δυνατότητα του Προέδρου Χριστοδουλίδη να «διανύσει το τελευταίο μίλι». Με άλλα λόγια, έχω ισχυρές επιφυλάξεις κατά πόσο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιδιώκει συνομιλίες που θα οδηγήσουν σε λύση. Η εντύπωση που αποκομίζω είναι ότι επιδιώκει συνομιλίες για να κρατήσει στη δεξαμενή των ψηφοφόρων του εκείνους που πιστεύουν στη λύση. Το ποσοστό τους σίγουρα δεν είναι μεγάλο. Η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων στη δεξαμενή του είναι σκληροπυρηνικοί οπαδοί της θεωρίας ότι δεν είναι εφικτή η εξεύρεση λύσης ικανοποιητικής για τη δική μας πλευρά, λόγω της αδιαλλαξίας της Τουρκίας. Υπάρχει όμως και ένα ποσοστό, μικρό μεν, αλλά σημαντικό για τον αριθμό των ψήφων που απαιτούνται για την εκλογή Προέδρου, που είναι οπαδοί μιας συμβιβαστικής λύσης.
Έτοιμος να τον ψηφίσω
Ξεκαθαρίζω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι είμαι έτοιμος να συγχωρήσω κάθε πολιτικό του ατόπημα, ακόμα και τη διάσπαση που προκάλεσε στον ΔΗΣΥ με το που κατήλθε υποψήφιος στις τελευταίες προεδρικές εκλογές χωρίς προηγουμένως να παραιτηθεί από μέλος του κόμματος, αν επιδιώξει γνήσια και πειστικά, που σημαίνει με έργα και όχι με λόγια, μια συμβιβαστική λύση του Κυπριακού. Και όχι μόνο να συγχωρήσω, αλλά και να συμπορευτώ μαζί του, και ψήφο ακόμη να του δώσω. Το ίδιο είχα πει και για τον Νίκο Αναστασιάδη πολλές φορές. Αν επεδίωκε γνήσια και ειλικρινά λύση του Κυπριακού, ήμουν πρόθυμος να συγχωρήσω και διαγράψω όλα εκείνα που παθιασμένα του καταμαρτυρούσα σε εκατοντάδες σχόλιά μου. Ήμουν και παραμένω έτοιμος να γίνω «χαλί να με πατήσει» ο όποιος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ήθελε επιδιώξει με εντιμότητα, ειλικρίνεια και αποφασιστικότητα τη λύση του Κυπριακού.
Εφικτή λύση σημαίνει...
Εντιμότητα σημαίνει ότι θα επιδιώξει λύση η οποία είναι εφικτή. Και εφικτή λύση στο Κυπριακό δεν είναι αυτή που εμείς θα ηθέλαμε, αλλά η καλύτερη που μπορούμε υπό τις περιστάσεις να πετύχουμε. Στη λύση που θα ηθέλαμε δεν νομίζω να υπάρχουν μεταξύ μας διαφωνίες. Εκεί που προκύπτουν οι διαφωνίες είναι στο πελώριο θέμα της καλύτερης λύσης που μπορούμε υπό τις περιστάσεις να επιτύχουμε. Χωρίς αμφιβολία, η ζωή μας καθορίζεται, λίγο ή πολύ, από το πόσο σωστές είναι οι επιλογές που κάνουμε και από το πόσο επιτυχείς είναι οι λύσεις που προκρίνουμε στα διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Όμως, το αν θα επιλέξουμε ή δεν θα επιλέξουμε κάτι, ασφαλώς δεν είναι θέμα αποκλειστικά συνειδητής επιλογής μας. Είμαστε αναγκασμένοι να επιλέγουμε σχεδόν καθημερινά, τόσο για μικρά ζητήματα – όπως για παράδειγμα ποια ρούχα θα φορέσουμε – όσο και για τα μεγάλα ζητήματα, των οποίων οι συνέπειες στη ζωή μας είναι σημαντικές και μας δεσμεύουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα – όπως οι επιλογές που αφορούν την καριέρα μας, τα περιουσιακά μας, τον γάμο, τα παιδιά μας – και όλα τα άλλα που καθορίζουν τη ζωή μας.
Η σωστή επιλογή
Συνεπώς, αυτό που εξαρτάται από εμάς, δεδομένων των περιορισμών, είναι το πόσο σωστές επιλογές κάνουμε ή πόσο σωστές λύσεις δίνουμε στα προβλήματα. Σωστή επιλογή σημαίνει ότι λαμβάνω μιαν απόφαση ή δίνω μια λύση που είναι η καλύτερη για μένα σε σύγκριση με άλλες εναλλακτικές, διότι μου δίνει τα περισσότερα οφέλη σε σχέση πάντα με τα κόστη, με τη γενική έννοια των όρων. Η ορθότητα των επιλογών ή των λύσεών μας δεν εξαρτάται τόσο από το μυαλό μας – αφού, «δόξα τω θεώ», όλοι οι άνθρωποι έχουμε αρκετό μυαλό – όσο από το πόσο και πώς το χρησιμοποιούμε, όταν έχουμε να πάρουμε αποφάσεις ή να λύσουμε προβλήματα.
Οι προτάσεις λύσης
Στον κόσμο έχει επικρατήσει η άποψη ότι οι λύσεις που κατά καιρούς έχουν προταθεί από τον ΟΗΕ είναι άδικες. Και όμως, όλες οι προτάσεις συνεχίζουν να κινούνται μέσα στις ίδιες παραμέτρους. Βελτιώνουν μια πτυχή προς όφελος της δικής μας πλευράς και μια άλλη πτυχή προς όφελος της άλλης πλευράς. Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκε και ο κ. Γκουτέρες πριν λίγες μέρες. Το πλαίσιο λύσης που η διεθνής κοινότητα είναι έτοιμη να στηρίξει είναι εκεί και δεν πρόκειται να αλλάξει ουσιαστικά. Και η δική μας πλευρά δεν έχει τη δυνατότητα να «πείσει» τη διεθνή κοινότητα να υποστηρίξει ουσιαστικές βελτιωτικές αλλαγές προς όφελός μας. Με την πάροδο του χρόνου η διαπραγματευτική μας θέση θα εξασθενεί και της άλλης πλευράς θα βελτιώνεται. Το πλαίσιο της λύσης ίσως είναι εκεί αλλά είναι δεδομένο. Δεν πρόκειται ν’ αλλάξει. Αν θα αλλάξει θα είναι σίγουρα σε βάρος μας, γιατί είναι κανόνας απαράβατος ότι ο χρόνος δουλεύει πάντα υπέρ του κατέχοντος δυνατού και σε βάρος του κατεχόμενου αδυνάτου. Έτσι γίνεται από την αυγή της Ιστορίας. Δεν βλέπω κι ούτε ακούω τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να αναλύει αυτές τις αλήθειες στον κόσμο για να τον προετοιμάσει, αλλά και να τον προσγειώσει στις πραγματικότητες. Τον αφήνει να πιστεύει στα «θαύματα» του Αρχιεπισκόπου Γεωργίου και στο μεγαλύτερο ψεύδος του 20ού αιώνα, το περιβόητο και ανήθικο εκείνο «όλοι οι πρόσφυγες στα σπίτια τους».
Η όποια λύση
Μας κατηγορούν συχνά ως οπαδούς της όποιας λύσης. Το κάνουν γιατί δεν έχουν επιχειρήματα. Ναι, είμαστε οπαδοί της λύσης. Όχι όμως της όποιας. Αλλά εκείνης που έχουμε τη δυνατότητα να επιτύχουμε με τη συνδρομή της διεθνούς κοινότητας. Και το ξέρουμε πολύ καλά ότι το πλαίσιο αυτής της λύσης είναι δεδομένο. Και ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ξέρει πολύ καλά μέχρι πού φτάνουν οι δυνατότητές μας. Όμως δεν ενημερώνει τον κόσμο περί τούτου, γιατί σκέφτεται τις προεδρικές εκλογές. Στο βωμό των προεδρικών εκλογών θυσιάσθηκαν όλες οι προηγούμενες προσπάθειες των Η.Ε. Στον ίδιο βωμό θα θυσιαστεί και η υπό συζήτηση νέα προσπάθεια. Για να δημιουργήσουμε το πεπρωμένο μας και να μην αφεθούμε στο μοιραίο, χρειαζόμαστε όνειρο και νόημα ζωής, στόχους, υπομονή, επιμονή και εστίαση σε αυτούς. Χρειάζεται τόλμη και τσαγανό. Αυτά δεν τα βλέπω πουθενά καθόσον αφορά το Κυπριακό. Τα βλέπω, και μάλιστα με το παραπάνω, καθόσον αφορά τις προεδρικές εκλογές... Μοιραία παραμένω απελπισμένος.
Καλές διακοπές. Ξανά μαζί τον Σεπτέμβρη.
