Η πράσινη μετάβαση στην Κύπρο συχνά παρουσιάζεται ως υποχρέωση. Κάτι που «πρέπει» να γίνει για να συμμορφωθούμε με ευρωπαϊκές οδηγίες, για να μειώσουμε εκπομπές, για να αποφύγουμε πρόστιμα. Όμως αυτή είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή και η πιο ενδιαφέρουσα, είναι ότι η πράσινη μετάβαση μπορεί να αποτελέσει τη μεγαλύτερη οικονομική ευκαιρία της χώρας τις επόμενες δεκαετίες. Η Κύπρος έχει όλα τα βασικά πλεονεκτήματα για να το πετύχει όπως άφθονο ήλιο, γεωγραφική θέση που ευνοεί τις επενδύσεις, υψηλό μορφωτικό επίπεδο και μια οικονομία που ήδη αναζητά νέα μοντέλα ανάπτυξης πέρα από τις παραδοσιακές εξαρτήσεις.
Ας ξεκινήσουμε από τα προφανή, την ενέργεια. Η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές δεν είναι μόνο περιβαλλοντική ανάγκη, αλλά και οικονομική απελευθέρωση. Μια χώρα που βασίζεται σε εισαγόμενα καύσιμα είναι εκτεθειμένη σε διεθνείς κρίσεις και διακυμάνσεις τιμών. Αντίθετα, μια χώρα που επενδύει στον ήλιο της, το πιο άφθονο καύσιμο που διαθέτει, μειώνει το κόστος ενέργειας σε βάθος χρόνου και ενισχύει την ενεργειακή της ανεξαρτησία.
Για τον πολίτη αυτό μεταφράζεται σε κάτι απλό, χαμηλότερους λογαριασμούς. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, οι ενεργειακές κοινότητες και η εξοικονόμηση ενέργειας μπορούν να μειώσουν σημαντικά το κόστος διαβίωσης. Και ταυτόχρονα δημιουργούν μια νέα αγορά εργασίας, τεχνικοί, μηχανικοί, ενεργειακοί σύμβουλοι. Η πράσινη μετάβαση δεν αφορά μόνο την ενέργεια. Αφορά και την ίδια τη δομή της οικονομίας. Σκεφτείτε τη γεωργία. Η στροφή σε βιώσιμες πρακτικές, η μείωση των χημικών, η προώθηση τοπικών προϊόντων υψηλής ποιότητας μπορεί να δώσει προστιθέμενη αξία στην κυπριακή παραγωγή. Σε μια διεθνή αγορά που στρέφεται όλο και περισσότερο προς το καθαρό και το βιώσιμο, η Κύπρος μπορεί να τοποθετηθεί στρατηγικά, όχι ως φθηνός παραγωγός, αλλά ως ποιοτικός.
Το ίδιο ισχύει και για τον τουρισμό. Ο μαζικός τουρισμός έχει όρια και η Κύπρος τα έχει αγγίξει. Η στροφή προς πιο βιώσιμες μορφές τουρισμού, με σεβασμό στο περιβάλλον και στην τοπική κουλτούρα, μπορεί να αυξήσει τα έσοδα χωρίς να αυξήσει την πίεση στις υποδομές. Ένας επισκέπτης που έρχεται για εμπειρία, φύση και ποιότητα, αφήνει περισσότερη αξία από έναν επισκέπτη μαζικής κατανάλωσης. Υπάρχει επίσης ένας τομέας που συχνά παραβλέπεται, η καινοτομία. Η πράσινη οικονομία δημιουργεί χώρο για νέες επιχειρήσεις, startups και τεχνολογικές λύσεις. Από τη διαχείριση αποβλήτων μέχρι τις έξυπνες πόλεις, η Κύπρος μπορεί να γίνει κόμβος ανάπτυξης λύσεων που δεν θα εξυπηρετούν μόνο την τοπική αγορά, αλλά θα εξάγονται και στο εξωτερικό. Και εδώ είναι που η πράσινη μετάβαση γίνεται πραγματικά κοινωνική πολιτική. Διότι δεν αφορά μόνο το ΑΕΠ, αλλά την καθημερινότητα. Καθαρότερος αέρας σημαίνει λιγότερα προβλήματα υγείας. Περισσότεροι πράσινοι χώροι σημαίνουν καλύτερη ποιότητα ζωής. Βιώσιμες πόλεις σημαίνουν λιγότερο άγχος, λιγότερος θόρυβος, καλύτερη καθημερινότητα.
Το ερώτημα, βέβαια, δεν είναι αν μπορούμε να τα πετύχουμε. Είναι αν θα το κάνουμε με σχέδιο. Η πράσινη μετάβαση δεν συμβαίνει από μόνη της. Χρειάζεται πολιτική βούληση, επενδύσεις και ίσως το πιο σημαντικό, εμπιστοσύνη των πολιτών ότι η αλλαγή αυτή είναι δίκαιη. Ότι δεν θα επιβαρύνει μόνο τους πολλούς για να ωφεληθούν οι λίγοι. Αν γίνει σωστά, η Κύπρος μπορεί να μετατραπεί από μια οικονομία που αντιδρά στις κρίσεις σε μια οικονομία που τις προλαβαίνει. Από μια χώρα που ακολουθεί εξελίξεις σε μια χώρα που τις διαμορφώνει. Και για τους πολίτες, αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό αλλά ουσιαστικό, μια καλύτερη ζωή. Λιγότερα έξοδα, περισσότερες ευκαιρίες, καθαρότερο περιβάλλον. Με άλλα λόγια, μια οικονομία που δεν αναπτύσσεται εις βάρος της κοινωνίας, αλλά μαζί της.
*Μέλους Κινήματος Οικολόγων
