Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώθηκαν σήμερα στο Λιμάνι Λεμεσού, μαζί με τους ομολόγους τους από την Ινδία και τη Σαουδική Αραβία, για να συζητήσουν τη Μέση Ανατολή, τη θαλάσσια ασφάλεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις εμπορικές οδούς και τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
EU Foreign Ministers Meet in Cyprus on Mideast, Trade, Ukraine
Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν σε μια κρίσιμη συγκυρία συγκρούσεων στην Ευρώπη και τον Κόλπο, με επιπτώσεις για την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, τις διατλαντικές σχέσεις και το παγκόσμιο εμπόριο.
Ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος και η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας συνδιοργάνωσαν την άτυπη συνάντηση «Gymnich», που πήρε το όνομά της από το γερμανικό κάστρο όπου πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1974.
Με πρωτοβουλία της Κύπρου, στις συζητήσεις συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ και ο Σαουδάραβας ΥΠΕΞ πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν. Η Σαουδική Αραβία είναι σημαντικός εξαγωγέας ενεργειακών προϊόντων και λιπασμάτων και ηγετική δύναμη στον Κόλπο, ενώ η Ινδία αποτελεί παγκόσμιο παίκτη σε έναν αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο.
Πηγές ανέφεραν ότι το ενδιαφέρον της Ινδίας επικεντρώνεται στη θαλάσσια ασφάλεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, το εμπόριο και έργα όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC). Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα παρέστη στο δείπνο υποδοχής και είχε ξεχωριστή συνάντηση με τον Τζαϊσανκάρ.
Ο Κόμπος δήλωσε ότι στόχος ήταν να δοθεί «η στρατηγική πυξίδα» για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ.
Ενόψει της συνάντησης, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε την Ευρώπη να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, τροφοδοτώντας αναφορές για διαιρέσεις εντός της ΕΕ σχετικά με την επαναπροσέγγιση με τη Μόσχα. Ορισμένοι
τάσσονται υπέρ της διατήρησης των κυρώσεων, ενώ υπήρξε και φημολογία για την εκπροσώπηση στις διαπραγματεύσεις, με τη Μόσχα να προτείνει τον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ – ιδέα που απέρριψε η Κάλας, λέγοντας ότι θα «καθόταν και στις δύο πλευρές του τραπεζιού».
«Αποκαλυπτικές»
Η Κάλας χαρακτήρισε τις συνομιλίες με την Ινδία και τη Σαουδική Αραβία «αποκαλυπτικές» ως προς την αναζήτηση κοινών απαντήσεων στις προκλήσεις της Μέσης Ανατολής.
Για τα Στενά του Ορμούζ, είπε ότι παραμένουν σε μια «επικίνδυνη γκρίζα ζώνη» μεταξύ «πολέμου και ειρήνης», με προτεραιότητα το άνοιγμά τους και στη συνέχεια τις συζητήσεις για τα πυρηνικά ζητήματα και την περιφερειακή ασφάλεια. Η ΕΕ μπορεί να συμβάλει τεχνικά και να επεκτείνει τη ναυτική αποστολή «Aspides» για τη συνοδεία πλοίων, αν και απαιτούνται περισσότερα σκάφη. Το πώς αυτό θα ευθυγραμμιστεί με μια παράλληλη πρωτοβουλία Ηνωμένου Βασιλείου–Γαλλίας παραμένει ασαφές.
Για τον Λίβανο, η Κάλας προειδοποίησε ότι η εκεχειρία γίνεται ολοένα και πιο «ονομαστική», με κινδύνους αναζωπύρωσης του πολέμου. Πιθανές κυρώσεις κατά Ισραηλινών υπουργών συζητήθηκαν και θα επανεξεταστούν, είπε.
Ρωσικά στρατεύματα εκτός Ευρώπης
Για την Ουκρανία, η Κάλας δήλωσε ότι η Ρωσία βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στρατιωτικά και διπλωματικά. Οι υπουργοί εξέτασαν έγγραφο που κατέθεσε τον Φεβρουάριο, με τις απαιτήσεις της ΕΕ για διαπραγματεύσεις: άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, τερματισμό σαμποτάζ και κυβερνοδραστηριοτήτων, μη αναγνώριση κατεχόμενων εδαφών, λογοδοσία, αποζημιώσεις και αποχώρηση ρωσικών στρατευμάτων από τη Γεωργία και τη Μολδαβία.
Η Ευρώπη έχει βάσιμες απαιτήσεις για διαρκή ειρήνη, είπε η Κάλας, σημειώνοντας ότι οι προσπάθειες της ΕΕ θα συμπληρώνουν εκείνες των ΗΠΑ. «Δεν ερχόμαστε στη θέση των ΗΠΑ, αλλά αντιμετωπίζουμε ζητήματα που δεν έχουν αντιμετωπίσει σε αυτές τις συνομιλίες».
Ο Κόμπος ανέφερε ότι οι υπουργοί συζήτησαν τις κατευθυντήριες αρχές της ευρωπαϊκής θέσης, περιγράφοντας το έγγραφο της Κάλας ως «δυναμικό» και υπό επικαιροποίηση μέχρι την έναρξη διαπραγματεύσεων μαζί με την Ουκρανία. «Δεν είμαστε ακόμη εκεί», σημείωσε.
Ο Κόμπος έθεσε επίσης το ζήτημα των υψηλών ασφαλίστρων στη ναυτιλία σε ένα μεταπολεμικό σενάριο, ακόμη και αν ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της ΕΕ, τα περισσότερα ζητήματα είναι αλληλένδετα και απαιτούν συλλογική, στρατηγική και ολοκληρωμένη
προσέγγιση, ενώ τα ζητήματα που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό θέμα και την ασφάλεια στον Κόλπο αναμένεται να επανέλθουν.
