Το έθιμο των λαμπρατζιών αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πασχαλινής παράδοσης στην Κύπρο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει συνδεθεί ολοένα και περισσότερο με φαινόμενα επικινδυνότητας και παραβατικότητας. Τα περιστατικά που καταγράφονται κάθε χρόνο, από ανεξέλεγκτες φωτιές μέχρι χρήση κροτίδων και εντοπισμό ακόμη και εμπρηστικών μηχανισμών, καταδεικνύουν ότι δεν πρόκειται πλέον απλώς για ένα αθώο λαϊκό έθιμο. Ενέχει και σοβαρούς κινδύνους, αφού κάποιοι εν ονόματι ενός εθίμου θέτουν σε κίνδυνο εκατοντάδες συμπολίτες μας, που συνωστίζονται έξω από τις Εκκλησίες.
Οι αρχές φαίνεται να κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση με εντατικοποιημένες περιπολίες, προληπτικές κατασχέσεις υλικών και άμεση ανταπόκριση σε περιστατικά. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει, ότι η καταστολή από μόνη της δεν επαρκεί. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο επιχειρησιακό αλλά βαθιά κοινωνικό, με έντονα στοιχεία νεανικής παραβατικότητας και έλλειψης ορίων.
Αν πραγματικά θέλουμε να περιοριστούν τα φαινόμενα, απαιτείται μια πιο ολιστική προσέγγιση. Πρώτον, οι τοπικές αρχές θα πρέπει να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στη διοργάνωση ελεγχόμενων λαμπρατζιών σε καθορισμένους χώρους, με συγκεκριμένους κανόνες ασφάλειας. Με αυτό τον τρόπο, αφαιρείται το κίνητρο της «παράνομης πρωτοβουλίας» από ομάδες νεαρών.
Δεύτερον, χρειάζεται συστηματική ενημέρωση και ευαισθητοποίηση, ιδιαίτερα στα σχολεία, ώστε να καταστεί σαφές, ότι πρόκειται για δραστηριότητες με πραγματικούς κινδύνους για τη ζωή και την περιουσία. Η πρόληψη ξεκινά από την κατανόηση του κινδύνου.
Τρίτον, η συνεργασία με τις κοινότητες είναι κρίσιμη. Οι ίδιοι οι κάτοικοι μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, όταν υπάρχει συντονισμός με τις αρχές και αίσθημα συλλογικής ευθύνης.
Τέλος, η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας, όπου εντοπίζονται επικίνδυνες πρακτικές, πρέπει να είναι δεδομένη, ώστε να αποστέλλεται σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής.
Η πρόκληση δεν είναι να καταργηθεί το έθιμο, αλλά να επανατοποθετηθεί με όρους ασφάλειας και ευθύνης, πριν μετατραπεί, αν δεν έχει ήδη μετατραπεί οριστικά σε εστία κινδύνου, αντί σε στοιχείο πολιτιστικής συνέχειας.
