Η παγκόσμια οικονομία παραμένει στο χείλος μιας άνευ προηγουμένου κατάστασης, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Όπως προειδοποιεί ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, η τρέχουσα κατάσταση δεν είναι μια απλή διαταραχή της αγοράς ενέργειας, αλλά μια δυνητικά ιστορικών διαστάσεων ενεργειακή κρίση, με επιπτώσεις που μπορούν να διαχυθούν σε κάθε γωνιά της παγκόσμιας οικονομίας .
Η σύγκριση που κάνει, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Οι απώλειες στην προσφορά ενέργειας, τόσο σε πετρέλαιο όσο και σε φυσικό αέριο, ξεπερνούν ακόμη και τα σοκ της δεκαετίας του 1970 και την κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αν δεν εκτονωθεί η κατάσταση, ειδικά σε κρίσιμα περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ, η διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα θα επιδεινωθεί, μεταφέροντας το κόστος σε επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η Ευρώπη, σημειώνει ο κ. Πιερρακάκης, είναι σήμερα καλύτερα προετοιμασμένη σε σχέση με το 2022, κυρίως λόγω της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και της ενίσχυσης των ανανεώσιμων. Ωστόσο, παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας σε ποσοστό 57%. Αυτό σημαίνει, ότι κάθε παρατεταμένη κρίση μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη, ένας επικίνδυνος συνδυασμός που φέρνει πιο κοντά το φάσμα του στασιμοπληθωρισμού.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από την αβεβαιότητα. Δεν είναι μόνο το μέγεθος της κρίσης που ανησυχεί, αλλά κυρίως η διάρκειά της. Δύο εβδομάδες έντασης είναι διαχειρίσιμες. Τρεις μήνες, όμως, μπορούν να αλλάξουν δραματικά τις ισορροπίες, να εκτοξεύσουν τις τιμές και να πλήξουν την εμπιστοσύνη στις αγορές.
Για μια μικρή, ανοικτή οικονομία όπως η Κύπρος, οι κίνδυνοι είναι ακόμη πιο σύνθετοι αλλά και ενδεικτικοί των επιλογών, που πρέπει να γίνουν. Η χώρα διαθέτει πλέον εγκατεστημένη ισχύ από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που προσεγγίζει τα 1000 MW, ένα σημαντικό ενεργειακό κεφάλαιο, που όμως δεν αξιοποιείται πλήρως. Αντίθετα, κάθε ημέρα παραγωγή από ΑΠΕ «πετιέται» λόγω περιορισμών στο δίκτυο, αλλά κυρίως λόγω έλλειψης αποθήκευσης και διασυνδέσεων. Σε μια περίοδο διεθνούς ενεργειακής αστάθειας, αυτή η πραγματικότητα συνιστά ένα στρατηγικό μειονέκτημα.
Η κρίση, λοιπόν, δεν αφήνει περιθώρια καθυστέρησης. Η Κύπρος οφείλει να θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την πλήρη αξιοποίηση του υφιστάμενου δυναμικού σε ΑΠΕ, επενδύοντας σε αποθήκευση, έξυπνα δίκτυα και διασυνδέσεις. Μόνο έτσι μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και να θωρακίσει την οικονομία της απέναντι σε εξωτερικά σοκ.
Η τρέχουσα κρίση διδάσκει, ότι οι ΑΠΕ είναι το ισχυρότερο όπλο για την κυπριακή οικονομία, ένα όπλο που δεν αξιοποιεί.
