Υπάρχει κάτι άλλο πιο σημαντικό ακόμα και από τη γεωγραφική διαίρεση της Κύπρου. Η δημιουργία δύο χωριστών, δύο διαφορετικών ζωών. Η διαίρεση στα μυαλά. Όταν μοιράστηκε στα δυο το νησί, σίγουρα θα το βιώναμε και αυτό αναπόφευκτα. Παλιά υπήρχε στο μυαλό μας ως ένα ενιαίο σύνολο. Ενώ τώρα έγινε μισό. Όμως, υπάρχουν και κάποιοι που δεν θεωρούν μισό αυτό το μισό και το βλέπουν ως ολόκληρο. Δηλαδή, γι’ αυτούς τόση είναι η χώρα. Αυτοί είναι εκείνοι που προηγουμένως δεν είχαν καθόλου την ευκαιρία να ζήσουν και στις δύο πλευρές.
Η δημιουργία δύο διαφορετικών ζωών είναι πιο σημαντική, βεβαίως, από τον γεωγραφικό διαχωρισμό. Ο καθένας ζυμώνεται μέσα στη ζωή στη δική του πλευρά. Δεν τον ενδιαφέρουν και πολύ τα ζητήματα στην άλλη πλευρά. Στον νότο, ασχολούνται με τις ατασθαλίες στον νότο και στον βορρά, με τις ατασθαλίες στον βορρά. Όσο μεγάλες και αν είναι οι ατασθαλίες στον βορρά δεν ενδιαφέρουν και πολύ τους διαμένοντες στον νότο. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ατασθαλίες στον νότο για τους διαμένοντες στον βορρά. Ενώ προκαλούν θύελλες στον νότο και διεθνώς οι αποκαλύψεις στις οποίες προέβη ο δημοσιογράφος ερευνητής Μακάριος Δρουσιώτης, δεν συμπεριλαμβάνονται καν στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων στον βορρά. Οι δύο κοινότητες ενδιαφέρονται πιο πολύ η μία για την άλλη σε σχέση με το Κυπριακό. Στις 24 Μαΐου υπάρχουν γενικές εκλογές στον νότο. Και κατά την άποψή μου, οι εκλογές αυτές είναι σημαντικότερες από ποτέ. Αλλά, στον βορρά ούτε γι’ αυτό νοιάζεται κανείς, εκτός από εκείνους που ενδιαφέρονται για την πολιτική. Δεν προκαλεί ενδιαφέρον ακόμα και η κατάρρευση των πιο παλιών παραδοσιακών κομμάτων και η εμφάνιση νέων κομμάτων.
Έχω να πω το εξής: Κοιτάζω τα αρχεία των εφημερίδων. Στα χρόνια της κοινής δημοκρατίας. Εκεί υπάρχει μια πλήρης ακεραιότητα. Μια ολόκληρη Κύπρος. Μια είδηση για τη γεωργία. Ένα ζήτημα τουρισμού. Ένας διάσημος επισκέπτης που ήρθε στο νησί μας από το εξωτερικό. Μια δολοφονία, σε όποια περιοχή και αν διαπράχθηκε. Ένα θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα. Και όλα είναι ζητήματα που ενδιέφεραν τον καθένα. Διότι ζούσαμε σε ένα αδιαίρετο νησί. Ένα κράτος. Δύο κοινότητες, ένας λαός. Και μια σημαία. Ήταν ένα ενιαίο σύνολο η ζωή μας. Ακόμα δεν είχε κομματιαστεί έτσι. Ζούσαμε στα ίδια χωριά, στις ίδιες γειτονιές. Όσο ενδιαφερόταν ένας Ελληνοκύπριος για μια ληστεία ή έναν φόνο στο νησί, τόσο ενδιαφερόταν και ένας Τουρκοκύπριος. Η ζωή μας ήταν κοινή. Η Κύπρος ήταν ολόκληρη πατρίδα μας. Αν ο υπουργός Εργασίας μας ήταν Έλληνας, ο υπουργός Υγείας μας ήταν Τούρκος. Δηλαδή, αυτές οι ειδήσεις ήταν ανάμεικτες στις εφημερίδες. Δεν ήταν έτσι όπως είναι τώρα οι πρώτες σελίδες των εφημερίδων στον βορρά γεμάτες με γεγονότα που συμβαίνουν μόνο στον βορρά. Έτσι είναι και οι σελίδες των εφημερίδων στον νότο.
Όσο κοιτάζω αυτά τα αρχεία, νοσταλγώ εκείνες τις μέρες. Και ύστερα γυρίζω και κοιτάζω λίγο γύρω μου. Πόσο άλλαξαν τα πάντα τελικά…Βρίσκω πως έχουν δίκαιο εκείνοι που μετά από πολλά χρόνια επιστρέφουν στην πατρίδα και δυσκολεύονται να γνωρίσουν την Κύπρο. Ακόμα ονειρεύομαι να ζήσω σε μια Κύπρο με μία περιοχή και όχι δύο περιοχές. Εσείς μπορείτε να το αποκαλείτε ουτοπία αυτό. Να το αποκαλείτε. Αλλά αξίζει ακόμα και να ονειρεύεται κανείς κάτι τέτοιο. Θεωρώ ότι είναι ένα δώρο που μας χαρίστηκε το να ζούμε μαζί σε αυτή τη χώρα με διαφορετικές εθνικές ταυτότητες. Έλληνες, Τούρκοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι. Τι ωραίο μωσαϊκό. Μακάρι να καταλαβαίναμε την αξία του. Διώξαμε και τους Ελληνοκύπριους και τους Αρμένιους από τον βορρά. Τι άλλο έμεινε εκτός από τη θλίψη στα μέρη που άδειασαν απ’ αυτούς. Για παράδειγμα, η Κωνσταντινούπολη ήταν ωραία με τους Έλληνες και τους Αρμένιους. Κάποτε εμφανίζεται μπροστά μου σε μια παλιά μαυρόασπρη ταινία. Μια ελληνική ταβέρνα. Μια γλυκομίλητη Αρμένισσα που μιλάει τουρκικά. Τι ωραία.
Γιατί τα πάντα μένουν μισά όταν πεθαίνουν; Μήπως επειδή δεν ζήσαμε καθόλου ολόκληροι;
