Νέα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας ενισχύουν τα σοβαρά ερωτήματα που ανέδειξε σήμερα ο «Π» γύρω από τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται θεραπείες πλασμαφαίρεσης και στην Κύπρο. Υπόθεση που αφορά μη εγκεκριμένο κέντρο στην περιοχή της Αραδίππου είχε τεθεί ήδη από το 2023 ενώπιον του Υπουργείου Υγείας, πέρασε στη συνέχεια στην Αστυνομία και κατέληξε στη Νομική Υπηρεσία, χωρίς τελικά να υπάρξει ποινική εξέλιξη.
Το θέμα απασχολεί τον δημόσιο διάλογο μετά τον τραγικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τις αποκαλύψεις στην Ελλάδα γύρω από τις συνθήκες υπό τις οποίες φέρεται να πραγματοποιήθηκε η πλασμαφαίρεση στον τραγουδιστή. Όσα καταγράφονται, ωστόσο, στην κυπριακή περίπτωση δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι ούτε θεωρητικό ούτε μακρινό, αλλά αφορά και την Κύπρο, όπου καταγγελίες για μη αδειοδοτημένες ή αμφισβητούμενες ιατρικές πρακτικές έχουν απασχολήσει επανειλημμένα τις αρμόδιες αρχές.
Η υπόθεση έφτασε στη Νομική Υπηρεσία
Σε χθεσινό του δημοσίευμα, ο «Π» είχε αποκαλύψει επώνυμη καταγγελία σύμφωνα με την οποία ασθενής, μετά από πλασμαφαίρεση σε χώρο για τον οποίο διατυπώθηκαν σοβαρές επιφυλάξεις ως προς τις απαιτούμενες εγκρίσεις, παρουσίασε επιπλοκές και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο American Medical Center και να νοσηλευτεί σε ΜΕΘ.
Νεότερες πληροφορίες δείχνουν ότι τον Νοέμβριο του 2023 το Υπουργείο Υγείας απέστειλε επιστολή προς την Αστυνομία ζητώντας διερεύνηση. Η Αστυνομία ολοκλήρωσε τις εξετάσεις της και διαβίβασε τον φάκελο στη Νομική Υπηρεσία. Εκεί, κρίθηκε ότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία για στοιχειοθέτηση υπόθεσης και, ως εκ τούτου, δεν υπήρξε περαιτέρω ποινική εξέλιξη.
Το γεγονός ότι η υπόθεση δεν οδήγησε σε δίωξη δεν απαντά, ωστόσο, στο ευρύτερο ερώτημα: ποιος ελέγχει, με ποια κριτήρια και πόσο αποτελεσματικά χώρους που διαφημίζουν ιατρικές ή ιατρικοφανείς πράξεις ως θεραπείες αντιγήρανσης, «αποτοξίνωσης» ή αναζωογόνησης;
Η γκρίζα αγορά της «αντιγήρανσης»
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, στην Κύπρο δεν υπάρχει ένα ενιαίο και ειδικό νομοθετικό πλαίσιο που να καλύπτει συνολικά τη διαρκώς διευρυνόμενη αγορά υπηρεσιών ευεξίας, αντιγήρανσης και παρεμβάσεων που προβάλλονται ως θεραπευτικές. Το διαδίκτυο επιτείνει το πρόβλημα. Διάφορα κέντρα μπορούν να διαφημίζουν υπηρεσίες με υποσχέσεις για «αναζωογόνηση», «αντιστροφή της γήρανσης», αποτοξίνωση ή ενίσχυση της μακροζωίας, δημιουργώντας την εντύπωση μιας σχεδόν ακίνδυνης διαδικασίας. Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη καλέσει τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε διαφημιζόμενες εναλλακτικές θεραπείες χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και να καταγγέλλουν πράξεις που παρέχονται παράνομα σε μη εγκεκριμένους χώρους.
Σημαντικό να αναφέρουμε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην πλασμαφαίρεση. Ο ΠΙΣ έχει κατά καιρούς βρεθεί ενώπιον καταγγελιών για ιατρικές πράξεις που φέρονται να διενεργούνται σε μη κατάλληλους χώρους ή χωρίς την απαιτούμενη ιατρική εποπτεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι καταγγελίες αγγίζουν ακόμη και περιπτώσεις ενέσιμων αισθητικών πράξεων, όπως Botox, σε χώρους αισθητικής ή ακόμη και κομμωτήρια, χωρίς την παρουσία του αρμόδιου ιατρικού προσωπικού. Είναι ενδεικτικό ότι οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες ανακοίνωσαν το 2025 πως, έπειτα από ελέγχους σε ινστιτούτα αισθητικής και ιατρεία, εντοπίστηκε χορήγηση Botox και Dysport που είχαν εξασφαλιστεί εκτός της νόμιμης εφοδιαστικής αλυσίδας.
Δύο περιστατικά τον χρόνο στην Λεμεσό
Ο αιματολόγος και πρόεδρος της ΠΑΣΥΚΙ, Σωτήρης Κούμας, ξεκαθάρισε ότι η πλασμαφαίρεση αποτελεί εξειδικευμένη θεραπευτική πράξη, η οποία εφαρμόζεται μόνο όταν υπάρχει σαφής και επιστημονικά τεκμηριωμένη ιατρική ένδειξη. Μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Π» και στην εκπομπή Δεύτερη Ματιά, ανέφερε ότι στα δημόσια νοσηλευτήρια η διαδικασία πραγματοποιείται στο πλαίσιο οργανωμένων υποδομών, με εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
Αναφερόμενος στη συχνότητα εφαρμογής της θεραπείας, ο κ. Κούμας σημείωσε ότι, τουλάχιστον στον τομέα της Αιματολογίας και με βάση τη δική του εμπειρία στη Λεμεσό, μπορεί να καταγράφονται κατά μέσο όρο περίπου δύο περιστατικά τον χρόνο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ένα περιστατικό δεν ισοδυναμεί με μία μόνο πράξη, καθώς ένας ασθενής ενδέχεται να χρειαστεί σειρά συνεδριών. «Μπορεί να χρειαστούν δέκα συνεδρίες, μπορεί να χρειαστούν είκοσι», ανέφερε, υποδεικνύοντας ότι ο συνολικός αριθμός των πράξεων είναι σημαντικά μεγαλύτερος από τον αριθμό των ασθενών που υποβάλλονται στη θεραπεία.
Στη Λευκωσία, πρόσθεσε, ο αριθμός των περιστατικών ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος λόγω του μεγέθους του νοσοκομείου και του όγκου των περιστατικών που εξυπηρετεί, ενώ η πλασμαφαίρεση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από άλλες ειδικότητες, όπως η Νευρολογία, ανάλογα με την πάθηση και τις ενδείξεις.
Οι κίνδυνοι της πλασμαφαίρεσης
Ο κ. Κούμας τόνισε ότι η διαδικασία δεν στερείται κινδύνων, καθώς μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες λόγω μεταβολών στους ηλεκτρολύτες, αλλά και σοβαρές αλλεργικές ή αναφυλακτικές αντιδράσεις. Δεν απέκλεισε, σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και σοβαρότερες επιπλοκές, υπογραμμίζοντας πάντως ότι ο ίδιος δεν έχει αντιμετωπίσει θανατηφόρο περιστατικό. Σε ό,τι αφορά ισχυρισμούς περί αντιγήρανσης ή μακροζωίας, απέφυγε να τοποθετηθεί, σημειώνοντας όμως ότι η ωφέλεια της πλασμαφαίρεσης είναι αποδεδειγμένη μόνο όταν χρησιμοποιείται σωστά, στοχευμένα και για ενδείξεις που υποστηρίζονται από επιστημονικές μελέτες.
«Δεν περιμένουμε να πεθάνει κάποιος για να παρέμβουμε»
Παράλληλα σε δηλώσεις του στο Σίγμα ο ιατρός Βάσος Οικονόμου, πρώην μέλος της Επιτροπής Δεοντολογίας του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, κατήγγειλε ότι στην Κύπρο λειτουργούν ιατρικά κέντρα που φέρονται να διενεργούν πράξεις χωρίς τις απαιτούμενες άδειες, ενώ οι αρχές δεν παρεμβαίνουν πάντα αποτελεσματικά. Ανέφερε ότι υπάρχουν δύο-τρεις περιπτώσεις που δεν κατέστη δυνατό να σταματήσουν, ζητώντας άμεσο επανέλεγχο όλων των ιατρείων.
Κατήγγειλε ακόμη ότι είχε λάβει επιστολή από αρμόδια υπηρεσία σε σχέση με περίπτωση παράνομης πρακτικής. Ο κ. Οικονόμου υποστήριξε ότι η θέση που του μεταφέρθηκε ήταν πως, εφόσον δεν είχε προκληθεί βλάβη στον ασθενή, δεν υπήρχε λόγος επέμβασης των αρχών.
Ο ίδιος αντέδρασε έντονα στη συγκεκριμένη προσέγγιση, θεωρώντας ότι μια δυνητικά επικίνδυνη και παράνομη ιατρική πράξη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο αφού προηγουμένως προκληθεί βλάβη.
